Gemilerde Makine Dairesi Yangınlarına Yönelik Risk Analizi: Fine-Kinney Yöntemi ile Örnek Olay İncelemesi

Öz

Deniz taşımacılığı, verimliliği ve birim yük başına diğer taşımacılık modlarına nazaran ucuz olması nedeniyle küresel yüklerin taşınmasında en çok tercih edilen taşımacılık modu olarak değerlendirilmektedir. Ancak, taşımacılık sürecinde yüklerin elleçlenmesinden, makine ve ekipmanların bakımına kadar çok sayıda önemli ve riskli operasyonu bünyesinde barındırmaktadır. Gemiler, yük ve limanlara nazaran daha karmaşık ve tehlikeli operasyonlara sahip olmaları nedeniyle daha fazla riske maruz kalmaktadır. Bu nedenle gemi yönetimi bu risklerin belirlenmesinde ve gerekli önlemlerin alınmasında büyük rol oynarlar. Gemilerin en önemli ana parçası olan makine daireleri, yüksek sıcaklık, yanıcı maddeler ve karmaşık sistemler nedeniyle diğer bölgelere göre daha fazla risk barındırmaktadır. Buradaki risklerin değerlendirilmesi gemi yönetimi olarak başta kaptan ve baş mühendis olmak üzere ilgili zabitler tarafından tespiti, değerlendirilmesi ve önlem alınması gemilerin emniyetli işletilmesi bakımından oldukça önemlidir. Çalışmada literatür ile çeşitli gemi kazalarına ilişkin raporlar incelenmiş ve konu gereği gemi yönetiminde yer alan baş mühendis ve 2. mühendislerden oluşan uzmanlardan görüş alınarak makine dairesi yangınlarına ilişkin risk faktörleri belirlenmiştir. Sonraki aşamada bir konteyner gemisinin yaşadığı kaza özelinde Fine-Kinney yöntemi kullanılarak bir risk analizi yapılmıştır. Çalışma soncunda en yüksek risk puanı, makinelerdeki yağ/yakıt sistemi arızaları ve yakıt devrelerinde oluşabilecek kaçaklar olarak tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Gemi Yönetimi
• Deniz Taşımacılığı
• Risk Analizi
• Makine Dairesi Yangınları
• Fine-Kinney

Risk Analysis for Engine Room Fires on Ships: Case Study Using the Fine-Kinney Method

Öz

Maritime transportation is considered to be the most preferred mode of global transportation due to its efficiency and low cost per unit of cargo compared to other modes of transportation. However, it involves many risky and important operations in the transportation process, from the handling of cargo to the maintenance of machinery and equipment. Ships are exposed to more risks as they have more complex and dangerous operations compared to cargo and ports. Therefore, ship management plays a major role in identifying these risks and taking the necessary precautions. The engine rooms, the most important main part of ship are also exposed to more risks than other areas due to high temperatures, flammable materials and complex systems. Assessment of the risks here, detection, evaluation and taking precautions by the relevant officers, especially the captain and chief engineer, as ship management, are very important for the safe operation of ships. In the study, the literature and reports on various ship accidents were examined and the risk factors related to engine room fires were determined by taking the opinions of experts consisting of chief engineers and 2nd engineers involved in ship management as a matter of subject. In the next stage, a risk analysis was carried out using the Fine-Kinney method, specifically for the accident of a container ship. As a result of the study, the highest risk was identified as machinery oil/fuel system failures and fuel line leaks.

Anahtar Kelimeler

• Ship Management
• Maritime Transportation
• Risk Analysis
• Engine Room Fires
• Fine-Kinney

Kaynakça

1. Bayram, H., and Kaya, E. Ç. (2022). Fine-Kinney Metodu İle Risk Analizi: Trabzon Liman Örneği. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 11(2), 760-783.
2. Brooks, M. R., and Faust, P. (2018). 50 Years of Review of Maritime Transport, 1968-2018: Reflecting on the past, exploring the future (No. UNCTAD/DTL/2018/1).
3. Efecan, V., and Gürgen, E. (2019). Gemilerin Sevk/Tahrik Sistemlerinde Kullanılabilecek Alternatif Enerji Kaynakları ve Güncel Yaklaşımlar. 8. Ulusal Lojistik ve Tedarik Zinciri Kongresi, 25-35.
4. Fine, W.T. (1971) Mathematical Evaluations for Controlling Hazards. Journal of Safety Research, 3, 157-166.
5. Göksu, S., and Arslan, Ö. (2020). Quantitative Analysis of Dynamic Risk Factors for Shipping Operations. Journal of ETA Maritime Science, 8(2).
6. Huang, X., Wen, Y., Zhang, F., Han, H., Huang, Y., and Sui, Z. (2023). A Review on Risk Assessment Methods for Maritime Transport. Ocean Engineering, 279, 114577.
7. Kinney, G.F., and Wiruth, A.D. (1976). Practical Risk Analysis for Safety Management. NWC Technical Publication 5865, Naval Weapons Center, China Lake CA, USA.
8. Marhavilas, P. K., Koulouriotis, D., and Gemeni, V. (2011). Risk Analysis and Assessment Methodologies in the Work Sites: On a Review, Classification and Comparative Study of the Scientific Literature of the Period 2000–2009. Journal of Loss Prevention in the Process Industries, 24(5), 477-523.

9. Menteş, A., and Akyıldız, H. (2019). Hibrit Tahrik Sistemli Gemilerde Risk Değerlendirmesi. GİDB Dergi, (17), 33-42.
10. Nas, S., and Zorba, Y. (2011). İzmir Alsancak Limanı Gemi Manevraları Risk Değerlendirmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dergisi, 3(1), 35-47.
11. Okumuş, D., and Barlas, B. (2016). Gemi Inşaatı Sektöründe 5x5 Analiz Matrisi ve Fine-Kinney Yöntemlerinin Uygulamalı Bir Karşılaştırması. GMO Journal Of Ship And Marine Technology, 204, 95-106.
12. Olgaç, T. (2021). Deniz kazaları ve Deniz Olaylarını Inceleme Çalışmalarında Kullanılan Analiz Yöntemleri Üzerine Bir Değerlendirme. Journal of Maritime Transport and Logistics, 2(2), 101-112.
13. Soares, C. G., and Teixeira, A. P. (2001). Risk Assessment in Maritime Transportation. Reliability Engineering & System Safety, 74(3), 299-309.
14. URL-1. (2024). Freight through Suez Canal down 45% since Houthi attacks – UNCTAD, cited 03.04.2024, Retrieved from https://www.reuters.com/world/middle-east/freight-through-suez-canal-down-45-since-houthi-attacks-unctad-2024-01-26/
15. URL-2. (2024). Maritime Safety Innovation LAB LLC, Cited 15.03.2024, Retrieved from https://maritimesafetyinnovationlab.org/
16. Usluer, H. B., Bora, A. G., Cakmak, E., and Arslan, A. (2023). A proposed Emergency Response Site Selection for Preventing Pollution and Collision Effects Using Neutrosophic Evaluation Based on Distance from Average Solution Method and a Numerical Application in the Strait of Canakkale (Dardanelles). Ocean Engineering, 286, 115484.
17. Usluer, H. B., Bora, A. G., and Gazioglu, C. (2022). What if the Independenta or Nassia tanker accidents had happened in the Strait of Canakkale (Dardanelle)?. Ocean Engineering, 260, 111712.
18. Yorulmaz, M. and Sezen, K. (2023). Denizcilik Alanında Kullanılan Risk Analizi Yöntemleri ve Fine Kinney Yöntemiyle Bir Uygulama. Afet ve Risk Dergisi, 6(3), 622-637.
19. Yorulmaz, M., and Yeğin, A. O. (2023). Liman Işletmelerinde Tehlikeli Madde Elleçlenmesine İlişkin Fine-Kinney ve FMEA Yöntemleri ile Risk Analizi. R&S-Research Studies Anatolia Journal, 6(1), 1-37.