INTERNAL AUDIT PERCEPTION OF STAFF IN METROPOLİTAN MUNICIPALITIES: ESKİŞEHİR METROPOLITAN MUNICIPALITY EXAMPLE

Year 2025, Volume: 26 Issue: 2, 358 - 380, 30.06.2025

Ramazan Şengül , İbrahim Çobanlar

https://doi.org/10.53443/anadoluibfd.1588028

Abstract

It is seen that internal audit, which has become widespread in public administration with Law No. 5018, is also applied in metropolitan municipalities. Various Studies have been conducted in the literature on internal audit. However, it is seen that field research on the internal audit perception of metropolitan municipality personnel has been neglected. The importance of this study and its difference from other studies is that the internal audit mechanism is examined from the perspective of metropolitan municipality personnel and how it is perceived by the personnel is determined. This study is patterned with the Scanning Model, one of the quantitative research methods. The data in the study were collected through a survey and analyzed with the SPSS package program. As a result of the analysis of the data collected from the personnel in Eskişehir Metropolitan Municipality, it was determined that the internal audit mechanism has positive effects on Performance, efficiency, transparency and trust in metropolitan municipalities.

Keywords

Public Financial Management and Control Law , Internal Audit , Metropolitan Municipality , Internal Audit Perception

BÜYÜKŞEHİR BELEDİYELERİNDE PERSONELİN İÇ DENETİM ALGISI: ESKİŞEHİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ÖRNEĞİ

Abstract

5018 sayılı kanun ile kamu yönetiminde yaygınlaşan iç denetimin büyükşehir belediyelerinde de uygulandığı görülmektedir. Literatürde iç denetim ile ilgili çeşitli çalışmalar ve araştırmalar yapılmıştır. Ancak büyükşehir belediye personelinin iç denetim algısına yönelik saha araştırmalarının yeterince yapılmadığı görülmektedir. İç denetim mekanizmasının büyükşehir belediye personeli açısından incelenmesi ile personel tarafından nasıl algılandığının tespit edilmesi bu çalışmanın önemi ve diğer çalışmalardan farkı olarak ortaya çıkmaktadır. Nicel araştırma yöntemlerinden Tarama Modeli ile desenlenen çalışmada veriler anket yolu ile toplanmıştır. SPSS paket program ile analiz edilmiştir. Eskişehir Büyükşehir Belediyesi’nde görevli personellerden toplanan verilerin analizi sonucunda iç denetim mekanizmasının büyükşehir belediyelerde performans, verimlilik, şeffaflık ve güven konularında olumlu etkilere sahip olduğu tespit edilmiştir.

Keywords

Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu , İç Denetim , Büyükşehir Belediyesi , İç Denetim Algısı

References

• Adiloğlu, B. (2011). İç denetim süreci ve kontrol prosedürleri. İstanbul: Türkmen Kitabevi.
• Akbulut, N., & Akyol, Ç. (2023). Kamu mali yönetimi ve kontrol yapısında kamu kurumlarında iç denetim faaliyetlerinin durumu. Denetişim, (28), 137-152.
• Akçay, S. (2012). Kamu sektörü’nde iç denetimin etkinliğinin ölçülmesi ve belediyeler üzerine bir inceleme (Yayımlanmamış doktora tezi). Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kütahya.
• Akyel, R. (2011). Söyleşi. Denetişim, (6), 4-8.
• Al, H. (2007), Kamu mali yönetimi ve kontrol kanunu ve Türk kamu yönetiminde yeni denetim yaklaşımları (Editörler: B. Eryılmaz, M. Eken, ve M. L. Şen). Kamu yönetimi yazıları içinde. Ankara: Nobel Yayıncılık.
• Al, H. (2013). Avrupa Birliği üyelik sürecinde kamu iç denetim sistemi: Hayaller ve gerçekler. Bilgi Sosyal Bilimler Dergisi, (1), 117-139.
• Arslan, M. C. (2013). İç denetim ve Türkiye’de Büyükşehir Belediyelerinin iç denetim uygulamaları üzerine bir araştırma. (Yayımlanmamış doktora tezi). Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
• Aslan, B. (2010). Bir yönetim fonksiyonu olarak iç denetim. Sayıştay Dergisi, (77), 63-86.
• Baltacı, M., & Yılmaz, S. (2006), Yerel yönetimlerde hesap verebilme mekanizmasının önemli aktörleri: İç Kontrol ve iç denetim. A. Güner ve S. Yılmaz (Editörler), Mali yerelleşme: Teori ve uygulama üzerine yazılar içinde (s. 247-268). İstanbul: Güncel Yayıncılık.
• Bilge, S., & Daşkaya, N. (2015). Mahalli idarelerde iç denetimin değerlendirilmesi: Türkiye örneği. Maliye Dergisi, (168), 108-133.
• Bozkurt, P. (2013). Denetim kavramı ve denetim anlayışındaki gelişmeler. Denetişim, (12), 56-62.
• Bozkurt, P. (2022). Kurumsal yönetişimde denetim komitesi rolünün Türk kamu yönetiminde iç denetim tarafından karşılanabilirliği. Denetişim, (24), 41-58.
• Çetinkaya İstikbal, N. I. (2022). Kamu denetçiliği kurumunun Türk yönetim sisteminde iyi yönetimin tesisinde rolü. Journal of Emerging Economics and Policy, 7(2), 284-285.
• Çoban, M. C., Aydın, A. H. (2010), Kamu yönetiminde iç denetimin kurumsal gelişimi. E. İ. Taş ve A. H. Aydın (Editörler), Küreselleşme sürecinde kamu yönetiminde eğitim ve araştırma içinde. Kahramanmaraş: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Yayınları.
• Demirol, D. (2014). Doğrudan hesap verebilirlik aracı olarak sosyal hesap verebilirlik: Nepal ve Türkiye örnekleri üzerinden bir değerlendirme. Sayıştay Dergisi, (92), 65-91.
• Deran, A., & Alıcı, O. V. (2020). Büyükşehir belediyeleri ile bağlı idarelerde iç denetimin etkinliği: Mersin örneği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 23(2), 720-735.
• Eken, M. (2005). Yönetimde şeffaflık: teori-uygulama. Adapazarı: Sakarya Kitabevi.
• Ekmekçi, M. (2022). Türk kamu yönetiminde iç denetim faaliyeti sonucu ulaşılan bulguların iç denetim raporunda yer alıp almaması sorunu. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(1), 339-351.
• Fesli, G., & Alıcı, O. V. (2024). Büyükşehir belediyelerinde iç denetim ve teftiş kurullarının etkinliği. Denetişim, (29), 47-64.
• Gençkaya, Ö. F., Gündoğdu, H. G., & Aytekin, A. (2021). Büyükşehir belediyeleri web sitelerinin yönetişim ilkeleri açısından değerlendirilmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 16(3), 705-726.
• Gökoğlan, K. (2022). İç denetim etkinliğinin belirleyicileri üzerine bir araştırma. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 12(2), 949-966.
• Gönülaçar, Ş. (2007). İç denetimde hedefler ve beklentiler. Mali Hukuk Dergisi, (130-131), 1-27.
• Görmen, M. (2023). Kamuda iç denetim görevine yeni başlayan iç denetçileri geliştirmeye yönelik işyerinde öğrenme çerçevesi önerisi. Muhasebe ve Denetime Bakış Dergisi, (68), 297-318.
• Görmen, M., & Korkmaz, G. (2022). Kurumsal sürdürülebilirlik için sürdürülebilir iç denetim: Geleceğin iç denetim fonksiyonu. Denetişim, (25), 94-115.
• Hazine ve Maliye Bakanlığı. (2023). 2022 Yılı Kamu İç Denetim Genel Raporu. Ankara. https://ms.hmb.gov.tr/uploads/2023/08/2022-Yili-Kamu-Ic-Denetim-Genel-Raporu.pdf adresinden erişildi.
• Karasar, N. (2019). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
• Şengül, R. (2018). Kamu yönetiminde şeffaflık dönüşümü. Sosyal Araştırmalar ve Davranış Bilimleri Dergisi, 4(5), 154-163.
• Şengül, R. (2019). Yerel yönetimler. Kocaeli: Umuttepe Yayınları.
• Şengül, R., & Demirkaya, S. (2021). Belediyelerde iç denetimin etkinliğine yönelik bir inceleme. International Paris Conference On Social Sciences – IV (s. 593-603).
• Şengül, R., & Günal, C. N. (2022). Kamu denetçiliği kurumu kararlarında yönetsel şeffaflık. 5th International CEO (Communication, Economics, Organization) Social Sciences Congress (s. 377-385). Indonesia.
• Şimşek, K., & Bayar, H. İ. (2024). Kamu iç denetiminde plan ve program hazırlama sürecinin standartlar ve mevzuat kapsamında incelenmesi. Denetişim, (29), 21-34.
• The Institute of Internal Auditors. (t.y.). The Institute of Internal Auditors. https://www.theiia.org/en/about-us/ adresinden erişildi.
• Tufan, M., & Görün, M. (2013). Türkiye’deki kamu iç denetim sisteminin Uluslararası İç Denetim Standartları çerçevesinde incelenmesi. Sayıştay Dergisi, (89), 115-135.
• Tutar, S., & Altınkaynak, F. (2020). İç denetimin etkinliğinde liderlik özelliklerinin etkisi. Malatya Turgut Özal Üniversitesi İşletme ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 1(1), 148-172.
• Türedi, H., Celayir, D., Baloğlu, G., & Çakalı, R. K. (2023). İç denetim beklenti boşluğu: Hile riskine yönelik nitel bir araştırma. İşletme, 4(2), 211-238.
• Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM). (2003). Kamu Yönetimi Temel Kanunu Tasarısı ile İçişleri, Plan ve Bütçe ve Anayasa Komisyonları Raporları (1/731).
• Türkiye Cumhuriyeti Anayasası. (1982). Resmî Gazete (Sayı: 17863). Erişim adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=2709&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
• Usul, H., & Çağlan, E. (2023). İç denetim perspektifinden kurumsal kültür denetimi: Uygulama model önerisi. Journal of Mehmet Akif Ersoy University Economics and Administrative Sciences Faculty, 10(2), 1020-1041.
• Yılmaz, R. (2008). Mahalli idarelerde iç kontrol sisteminin kurulması ve İçişleri Bakanlığı açısından önemi. Türk İdare Dergisi, (461), 47-69.
• 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu. (2003). Resmî Gazete (Sayı: 25326). Erişim adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5018&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
• 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu. (2004). Resmî Gazete (Sayı: 25531). Erişim adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5216&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
• 5393 sayılı Belediye Kanunu. (2005). Resmî Gazete (Sayı: 25874). Erişim adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5393&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5