Kant Düşüncesinde Hukuk, Devlet ve İnsan Haklarının Felsefi Temelleri

The most distinguishing characteristic of the Age of Enlightenment is the endless confidence in human beings’ rational nature and the idea of progress that emerged in the light of the emerging positive sciences. As a philosopher of the Age of Enlightenment, Immanuel Kant, in which he lived, created comprehensive works in many different fields of philosophy and influenced both his own era and the following periods immensely. Kant’s critical philosophy is based on the concepts of freedom of will and autonomy of reason, which he developed to distinguish human beings from other beings. Kant determined the conditions and circumstances under which human beings, who are considered to have free will, are truly free. By extending the normative construct of morality, which he philosophically grounded solely on human reason, to law and the state by associating with concepts such as freedom, social contract, right, justice, peace, human dignity, Kant developed a very comprehensive political philosophy. As a result, Kant’s ideas within the scope of political philosophy have created a universal legal-political thought systematic that will be very influential from the institutionalisation of human rights to the philosophical grounding of human rights. In today’s world, Kant, through the concept of human dignity, provides us with a philosophical basis for the philosophical grounding of human rights that is universally valid and self-consistent in its integrity.

Aydınlanma Çağı’nın en öne çıkan niteliği, insanın rasyonel doğasına duyulan sonsuz güven ve ortaya çıkan pozitif bilimler ışığında doğan ilerleme düşüncesidir. Immanuel Kant, yaşadığı Aydınlanma Çağı’nın bir düşünürü olarak felsefenin çok farklı alanlarında derinlikli eserler vererek hem kendi dönemini hem de kendisinden sonraki dönemleri son derece etkilemiştir. Kant’ın eleştirel felsefesi, insanı diğer varlıklardan ayırt etmeye yönelik ortaya koyduğu irade özgürlüğü ve aklın otonomisi kavramlarını temel almaktadır. Kant, özgür iradeye sahip olduğu düşünülen insanın hangi durum ve koşullarda gerçekten özgür olduğunu belirlemiştir. Salt insanın aklı ile felsefi olarak temellendirdiği ahlaki normatif yapıyı özgürlük, sosyal sözleşme, hak, adalet, barış, insan onuru gibi kavramlarla ilişkilendirerek hukuka ve devlete doğru genişleten Kant, böylelikle epey kapsamlı bir siyaset felsefesi geliştirmiştir. Neticede Kant’ın siyaset felsefesi kapsamında ortaya koyduğu fikirler, günümüzde özellikle insan haklarının kurumsallaşması ve felsefi temellendirilmesinde etkili olacak evrensel bir hukuki-siyasi düşünce sistematiği yaratmıştır. Günümüzde insan haklarını felsefi bir temele oturtmak için Kant, insan onuru kavramı yoluyla bizlere evrensel geçerliliği olan ve kendi içerisinde tutarlı bütünlük arz eden felsefi bir temel sunmaktadır.