Akademik Teşvik Başvurularında Üniversitelerin Takdir Yetkisinin Sınırı

Kamu yararı ve bireysel yarar çatışması kamusal faaliyet alanında pek çok yerde karşılaşılabilecek bir durumdur. Bu çatışma mevzuatta açıklık olmayan bazı hususlarda akademik teşvik ödeneği başvurularında da ortaya çıkmaktadır. Böyle bir çatışma durumunda öncelikle amaca uygun yorum çerçevesinde öğretim elemanı lehine yorum yapılması gerektiğini değerlendirmekteyiz. Bununla birlikte uygulamanın açıkça suistimal edildiğinin görüldüğü hallerde, üniversitelerin görevli komisyonlarının ret kararı vermesi mümkündür. Bu karar akademik faaliyetin içeriğinin denetimi olarak değerlendirilmemelidir. Zira, her ne kadar ilk bakışta görevli komisyonların, mevzuatta belirtilen şekli kriterler bakımından denetim yapacağı görülse de hukukun genel ilkelerinden olan hakkın kötüye kullanılması, kanuna karşı hile, kanunun arkasından dolanma yasağı ve dürüstlük kuralı gibi ilkeler buna izin vermemektedir. Bu nedenle kanımızca mevzuatın açıkça suistimal edildiği durumlarda, kamu yararı bireysel yarar çatışmasında kamu yararı tercih edilmelidir. Belirtilen bu ilkeleri ihlal ettiği açık olan akademik teşvik başvuruları, şekli kriterleri karşılamış görünse de reddedilmelidir. Çalışmada konu Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği’ndeki belirsizlik taşıyan bazı düzenlemeler, akademik teşvik uygulamasına literatürdeki bakış ve Sayıştay denetimi gibi hususlar bakımından incelenmiştir.

The conflict between public interest and individual benefit is a common issue encountered in various areas of public administration. This conflict also emerges in applications for the Academic Incentive Fund in cases where the legislation lacks clarity. In such situations, it is argued that interpretations should primarily favor the academic staff, based on a purpose-oriented interpretation of the regulation. However, in cases where the practice is clearly being abused, it is within the authority of university commissions to issue a rejection. Such decisions should not be construed as evaluations of the academic content itself. Although it may initially be considered that these commissions are limited to reviewing applications from the aspect of the formal criteria stipulated in the legislation, fundamental legal principles (such as the prohibition of abuse of rights, fraud against the law, circumvention of legal provisions, and the principle of good faith) do not permit such abuses. Therefore, in our view, in cases where the legislation is clearly exploited, public interest should take precedence over individual benefit. Even if such applications seem to meet the formal requirements, they should be rejected if they evidently violate these principles. This study examines the issue in light of ambiguous provisions in the Regulation on the Academic Incentive Fund, the perspectives found in academic literature on the implementation of the incentive system, and the audits conducted by the Court of Accounts.