Research Article

Elverişlilik Suçları

Volume: 11 Number: 2 August 14, 2025
EN TR

Elverişlilik Suçları

Abstract

Elverişlilik suçları, ceza hukukunda tehlike suçları kategorisinde yer alan ve belirli bir zarar veya tehlikeyi ortaya çıkarmaya elverişli fiilleri ifade eden bir suç türüdür. Suçun yasal tanımında “elverişlilik” veya benzeri ifadelerle tanımlanan bu fiiller, öğretide potansiyel tehlike suçları ya da soyut-somut tehlike suçları olarak da anılmaktadır. Bu suç türü, kendine özgü özellikleri ve hukuki sonuçlarıyla klasik tehlike suçlarından ayrışmaktadır. Bu çalışmada; elverişlilik suçlarının işlevi, ayırt edici nitelikleri, tehlike suçları içindeki yeri ve hangi suçların bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiği tartışılmaktadır. Bu çalışmada, ayrıca, Alman ceza hukuku öğretisinde geliştirilen bu kavramın, Türk ceza hukuku öğretisi ve yargı uygulamasına muhtemel katkıları araştırılmaktadır. Bu doğrultuda, Türk ceza hukuku öğretisindeki görüşler ve elverişlilik suçu kapsamında değerlendirilen çeşitli suç tipleri incelenmiştir. Elverişlilik suçlarına ilişkin incelemeler Türk ceza hukukunda görece yenidir ve bu konuyla ilgili bağımsız bir çalışma bulunmamaktadır. Bu eksikliğin özgün ve kapsamlı bir çalışmayla giderilmesi için Alman ceza hukuku öğretisindeki görüş ve tartışmalardan yararlanılmış ve Türk ceza hukuku öğretisinde bu konuyla ilgili literatür ve görüşler incelenmiştir. Yapılan inceleme neticesinde elverişlilik suçlarının Türk ceza hukukunda yeterince tanınmadığı ancak bu konuyla ilgili akademik ilginin arttığı anlaşılmaktadır. Buna karşın, elverişlilik suçlarının Yargıtay içtihatlarında somut bir uygulamasına rastlanmamaktadır. Çalışmamızda elverişlilik suçları kavramının, suç teorisine ve yargı uygulamasına kuramsal düzeyde önemli katkılar sağlayabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Keywords

Elverişlilik Suçları, Potansiyel Tehlike Suçları, Soyut-Somut Tehlike Suçları, Soyut Tehlike Suçları, Somut Tehlike Suçları

References

  1. AKBULUT, Berrin: Ceza Hukuku Genel Hükümler, 9. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara, 2022.
  2. AKSOY RETORNAZ, Eylem: “Genel Güvenliğin Kasten Tehlikeye Sokulması”, (Ed.) BAYRAKTAR, Köksal: Özel Ceza Hukuku, Cilt V, Genel Tehlike Yaratan, Çevreye Karşı ve Kamunun Sağlığına Karşı Suçlar, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2019, s. 14-29 (Genel Güvenlik).
  3. AKSOY RETORNAZ, Eylem: “Şirket ve Kooperatifler Hakkında Yanlış Bilgi”, (Ed.) BAYRAKTAR, Köksal: Özel Ceza Hukuku Cilt IV, Malvarlığına Karşı Suçlar, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2018, s. 409-423 (Şirket ve Kooperatifler).
  4. ALPSOY, Zeliha: “Hayvanın Tehlike Yaratabilecek Şekilde Serbest Bırakılması (TCK m. 177)”, Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2024, Cilt 6, Sayı 2, s. 756-773.
  5. ALTUNÇ, Sinan: “Radyasyon Yayma”, (Ed.) BAYRAKTAR, Köksal: Özel Ceza Hukuku, Cilt V, Genel Tehlike Yaratan, Çevreye Karşı ve Kamunun Sağlığına Karşı Suçlar, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2019, s. 45-54.
  6. ALTUNKAŞ, Aysun: “Kişilerin Hayatını ve Sağlığını Tehlikeye Sokacak Biçimde İlaç Yapma veya Satma Suçu (TCK m. 187)”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 2013, Cilt 19, Sayı 2, s. 829-870.
  7. ARTUK, Mehmet Emin / ALŞAHİN, Mehmet Emin: “Dini Değerleri Aşağılama Suçu (TCK m. 216/3)”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 2014, Cilt 20, Sayı 1, Prof. Dr. Ali Rıza Okur’a Armağan, s. 989-1012.
  8. ARTUK, Mehmet Emin / GÖKÇEN, Ahmet / ALŞAHİN, M. Emin / ÇAKIR, Kerim: Ceza Hukuku Genel Hükümler, 16. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara, 2022 (Genel Hükümler).
  9. ARTUK, Mehmet Emin / GÖKÇEN, Ahmet / ALŞAHİN, M. Emin / ÇAKIR, Kerim: Ceza Hukuku Özel Hükümler, 20. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara, 2022 (Özel Hükümler).
  10. ARTUK, Mehmet Emin: “Çevrenin Kasten Kirletilmesi Suçu”, İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2012, Cilt 1, Sayı 1, s. 37-48.
APA
Bulut, İ. (2025). Elverişlilik Suçları. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 11(2), 573-596. https://doi.org/10.54699/andhd.1683388
AMA
1.Bulut İ. Elverişlilik Suçları. AndHD. 2025;11(2):573-596. doi:10.54699/andhd.1683388
Chicago
Bulut, İlhan. 2025. “Elverişlilik Suçları”. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 11 (2): 573-96. https://doi.org/10.54699/andhd.1683388.
EndNote
Bulut İ (August 1, 2025) Elverişlilik Suçları. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 11 2 573–596.
IEEE
[1]İ. Bulut, “Elverişlilik Suçları”, AndHD, vol. 11, no. 2, pp. 573–596, Aug. 2025, doi: 10.54699/andhd.1683388.
ISNAD
Bulut, İlhan. “Elverişlilik Suçları”. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 11/2 (August 1, 2025): 573-596. https://doi.org/10.54699/andhd.1683388.
JAMA
1.Bulut İ. Elverişlilik Suçları. AndHD. 2025;11:573–596.
MLA
Bulut, İlhan. “Elverişlilik Suçları”. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 11, no. 2, Aug. 2025, pp. 573-96, doi:10.54699/andhd.1683388.
Vancouver
1.İlhan Bulut. Elverişlilik Suçları. AndHD. 2025 Aug. 1;11(2):573-96. doi:10.54699/andhd.1683388