Avrupa İklim Kanunu ile Mukayeseli Olarak Türk İklim Kanunu’nun Hukuksal Analizi
Abstract
Bu çalışmanın amacı, 9 Temmuz 2025 tarihinde yürürlüğe giren 7552 sayılı Türk İklim Kanunu’nu, hazırlanmasına temel teşkil eden 2021/1119 sayılı Avrupa İklim Kanunu kapsamında inceleyerek, iklim değişikliği alanında Avrupa Birliği (AB) müktesebatına uyum sürecini değerlendirmektir. Bu kapsamda çalışmanın birinci bölümünde önsözüyle ve madde hükümleriyle Avrupa İklim Kanunu’nun genel çerçevesi ele alınarak, Kanun’un Paris İklim Anlaşması kapsamında AB’nin iklim politikalarına ve mevzuatına etkisi araştırılmaktadır. İkinci bölümde ise, Türk İklim Kanunu, kanun teklifinde yer alan genel gerekçe, madde gerekçeleri ve madde hükümleriyle incelenmektedir. Bu inceleme gerçekleştirilirken sadece Avrupa İklim Kanunu’nun değil; AB müktesebatında yer alan diğer iklim mevzuatının, Türk İklim Kanunu’na katkısı tartışılmaktadır. Çalışmada elde edilen bulgularda, Türk İklim Kanunu’nun hazırlanmasında sadece Avrupa İklim Kanunu’nun ele almakla kalınmadığı ayrıca Emisyon Ticareti Sistemi, Yeşil Taksonomi, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması, Yerel İklim Değişikliği Eylem Planları gibi diğer AB hukuku düzenlemelerinin de Türk hukukuna kazandırıldığı veya kazandırılmaya çalışıldığı tespit edilerek, AB müktesebatında iklim değişikliği faslına uyum sürecinde önemli sistemlerin getirildiği kanaatine varılmıştır. İleriki süreçte, AB hukukundaki Karbon Yakalama ve Depolama Direktifi’ne uygun bir yasal düzenleme çalışmasının yapılmasıyla, iklim değişikliği ile mücadele alanında Türk hukukundaki yasal mevzuat güçlendirilmiş olacaktır.
Keywords
Türk İklim Kanunu, Avrupa İklim Kanunu, Emisyon Ticareti Sistemi, İklim Değişikliği ile Mücadele, Paris İklim Anlaşması
References
- ALACA, İsmet: “7552 Sayılı Türkiye’nin İlk İklim Kanunu: Chantal Mouffe’un Agonistik Demokrasi Kuramı Bağlamında Bir Değerlendirme”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2025, Sayı 86, s. 406-426.
- ALBRECHT, Juliane: “Climate Adaptation Law: A European Perspective”, China-EU Law Journal, 2024, Cilt 4, Sayı 2-4, s. 1-25.
- AMMANN, Odile / BOUSSAT, Audrey: “The Participation of Civil Society in European Union Environmental Law-Making Processes: A Critical Assessment of the European Commission’s Consultations in Connection with the European Climate Law”, European Journal of Risk Regulation, 2023, Cilt 14, Özel Sayı 2, s. 235-252.
- AMORIM, Carlos Abreu / CARDOSO, Ana: “European Climate Law - Real Changes or Postponed Future?”, UNIO - EU Law Journal, 2021, Cilt 7, Sayı 1, s. 138-147.
- ARRIBA-SELLIER, Nathan de: “Sustainable Finance: Green Taxonomies as Instruments of System Change?”, (Ed.) ZEBEN, Josephine van / HILSON, Chris: A Research Agenda for Environmental Law, Edward Elgar Publishing, the UK, 2025, s. 157-169.
- BEYOĞLU, Cem Ümit: “Türk Hukukunda İklim Değişikliği ile Mücadele Politikalarının Çevre Hakkı Açısından Değerlendirilmesi”, Adalet Dergisi, 2026, Sayı 76, s. 825-866.
- BURNS, Wil: “The European Union’s Emissions Trading System: Climate Policymaking Model, or Muddle (Part 1)”, Tulane Environmental Law Journal, 2017, Cilt 30, Sayı 2, s. 189-216.
- BYE, Brita / KAUSHAL, Kevin R. / Storrøsten, Halvor Briseid: “EU’s Carbon Border Adjustment Mechanism CBAM - Industrial Effects”, Climate Policy, 2025, Cilt 25, Sayı 1, s. 1-13.
- Commission of the European Communities: Adapting to Climate Change in Europe - Options for EU Action, 2007 (Erişim Adresi, ET: 14.02.2026), (Adapting to Climate Change in Europe).
- Commission of the European Communities: Adapting to climate change: Towards a European Framework for Action, 2009 (Erişim Adresi, ET: 14.02.2026), (Adapting to Climate Change).