Ebuzziyazade Velid Bey’in kaleminden Lozan Konferansı Dönüşü İsmet Paşa’yı Gülcemal Vapuru’nda Köstence’de beklerken (10-16 Şubat 1923)

Serpil Sürmeli

doi:10.1501/Tite_0000000396

Ebuzziyazade Velid Bey’in kaleminden Lozan Konferansı Dönüşü İsmet Paşa’yı Gülcemal Vapuru’nda Köstence’de beklerken (10-16 Şubat 1923)

Abstract

Lozan Konferansı Fransız ve İtalyanların Türkiye üzerinde adli ve ekonomik

çıkarlarını devam ettirmek istemesi ve bu hususta direnmesi yüzünden 4 Şubat

1923’te kesildi. Bu durum karşısında İsmet Paşa ve beraberindeki Türk Heyeti

yurda dönmeye karar vererek, 7 Şubat 1923’te Lozan’dan ayrıldı. İsmet Paşa

Bükreş-Köstence yolunu kullanarak Türkiye’ye gelmek istediğinden heyeti

Köstence’de karşılayıp getirmek üzere, TBMM Hükümeti tarafından Gülcemal

Vapuru tahsis edildi. Lozan Konferansı’ndaki son gelişmeleri İsmet Paşa’nın bizzat

kendisinden öğrenmek isteyen İstanbul basınından on gazeteci de bu yolculuğa

katıldı. Ancak mevsimin kış, yolların karla kaplı olması yüzünden heyet, tahmin

edilemeyen bir gecikmeyle Köstence’ye ulaştı. Vapurda on gazeteci arasında

bulunan Tevhid-i Efkâr Gazetesi sahibi ve başyazarı Velid Bey, Köstence

yolculuğunu ve burada geçen altı günlük bekleyişi nihayet İsmet Paşa ile dönüş

yolunda gerçekleşen görüşme ve izlenimlerini kaleme aldı. Gazeteci gözüyle

dönemin hassasiyetini ortaya koyan bu notlar, Türkiye’nin istikbalinden sorumlu bir

devlet adamı olarak İsmet Paşa’nın şahsiyetinde Lozan siyasetinin bir

değerlendirmesidir.

Keywords

References

Akşam
Churchill, Winston, The World Crisis (1911-1914), New York, 1928.
Ebuzziyazade, “İsmet Paşa İle Köstence’den Avdet ederken”, Tevhid-i Efkâr, 17
Şubat 1339/1923 No: 3637-609.
,“Köstence’de İsmet Paşa’yı Beklerken, Birgün Yerine Bir Hafta Süren
Köstence Seyahatinde İstanbul Gazetecilerinin Geçirdiği Macera,” Tevhid-i
Efkâr, 18 Şubat 1339/1923 No: 3638-610.
SERPİL SÜRMELİ 284

İnuğur M. Nuri, Basın ve Yayın Tarihi, Der Yayınları, İstanbul, 1999.
Şimşir, Bilâl N., Lozan Günlüğü, Bilgi Yayınevi, Ankara, 2012.
Til, Enis Tahsin, Gazeteler ve Gazeteciler, Haz: İbrahim Şahin, Bilge Yayınları,
Ankara, 2004.
Topuz, Hıfzı, II. Mahmut’tan Holdinglere Türk Basın Tarihi, Remzi Kitabevi,
İstanbul, 2003.
Tutel, Eser, Gemiler… Süvariler… İskeleler… İletişim Yayınları, İstanbul, 1998.
, Seyr-i Sefain Öncesi ve Sonrası, İletişim Yayınları, İstanbul, 2006.
Uzun Mustafa, “Doğrul, Ömer Rıza (1893-1952)”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm
Ansiklopedisi, IX, Divantaş Diyanet Vakfı Neşriyat Pazarlama ve Ticaret A.Ş,
İstanbul, 1994.
The New York Times
Vakit
en.wikipedia.org/Athénée-Palace-Hilton.B
tr. wikipedia.org/wiki/Brăila
tr. wikipedia.org/wiki/Gülcemal
tr. wikipedia.org/wiki/Leblebici-Horhor-(Film-1923)
tr. wikipedia.org/wiki/Sirkeci-Fatih
www.history.navy.military/photos/sh.fornv/uk
www.minidev.com/kulturler-ermeni-mimar15.asp
www.kolkhoba.org/turha405.htm

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Serpil Sürmeli This is me
Türkiye

Publication Date

September 1, 2013

Submission Date

December 1, 2013

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2013 Volume: 14 Number: 53

DOI

https://doi.org/10.1501/Tite_0000000396

IZ

https://izlik.org/JA79WT78KP

Cite

RIS / Bibtex

APA

Sürmeli, S. (2013). Ebuzziyazade Velid Bey’in kaleminden Lozan Konferansı Dönüşü İsmet Paşa’yı Gülcemal Vapuru’nda Köstence’de beklerken (10-16 Şubat 1923). Atatürk Yolu Dergisi, 14(53), 267-284. https://doi.org/10.1501/Tite_0000000396

AMA

1.Sürmeli S. Ebuzziyazade Velid Bey’in kaleminden Lozan Konferansı Dönüşü İsmet Paşa’yı Gülcemal Vapuru’nda Köstence’de beklerken (10-16 Şubat 1923). JOAY. 2013;14(53):267-284. doi:10.1501/Tite_0000000396

Chicago

Sürmeli, Serpil. 2013. “Ebuzziyazade Velid Bey’in Kaleminden Lozan Konferansı Dönüşü İsmet Paşa’yı Gülcemal Vapuru’nda Köstence’de Beklerken (10-16 Şubat 1923)”. Atatürk Yolu Dergisi 14 (53): 267-84. https://doi.org/10.1501/Tite_0000000396.

EndNote

Sürmeli S (September 1, 2013) Ebuzziyazade Velid Bey’in kaleminden Lozan Konferansı Dönüşü İsmet Paşa’yı Gülcemal Vapuru’nda Köstence’de beklerken (10-16 Şubat 1923). Atatürk Yolu Dergisi 14 53 267–284.

IEEE

[1]S. Sürmeli, “Ebuzziyazade Velid Bey’in kaleminden Lozan Konferansı Dönüşü İsmet Paşa’yı Gülcemal Vapuru’nda Köstence’de beklerken (10-16 Şubat 1923)”, JOAY, vol. 14, no. 53, pp. 267–284, Sept. 2013, doi: 10.1501/Tite_0000000396.

ISNAD

Sürmeli, Serpil. “Ebuzziyazade Velid Bey’in Kaleminden Lozan Konferansı Dönüşü İsmet Paşa’yı Gülcemal Vapuru’nda Köstence’de Beklerken (10-16 Şubat 1923)”. Atatürk Yolu Dergisi 14/53 (September 1, 2013): 267-284. https://doi.org/10.1501/Tite_0000000396.

JAMA

1.Sürmeli S. Ebuzziyazade Velid Bey’in kaleminden Lozan Konferansı Dönüşü İsmet Paşa’yı Gülcemal Vapuru’nda Köstence’de beklerken (10-16 Şubat 1923). JOAY. 2013;14:267–284.

MLA

Sürmeli, Serpil. “Ebuzziyazade Velid Bey’in Kaleminden Lozan Konferansı Dönüşü İsmet Paşa’yı Gülcemal Vapuru’nda Köstence’de Beklerken (10-16 Şubat 1923)”. Atatürk Yolu Dergisi, vol. 14, no. 53, Sept. 2013, pp. 267-84, doi:10.1501/Tite_0000000396.

Vancouver

1.Serpil Sürmeli. Ebuzziyazade Velid Bey’in kaleminden Lozan Konferansı Dönüşü İsmet Paşa’yı Gülcemal Vapuru’nda Köstence’de beklerken (10-16 Şubat 1923). JOAY. 2013 Sep. 1;14(53):267-84. doi:10.1501/Tite_0000000396

Cited By

Lozan Barış Konferansı’na Verilen Aradan Sonra Türk Heyetinin Anadolu’ya Dönüşü

Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.24186/vakanuvis.1557994