İMPARATORLUKTAN CUMHURİYETE GEÇİŞ SÜRECİNDE BİR ULUSLARARASI ENTEGRASYON ÖRNEĞİ OLARAK MODERN OLİMPİYATLARA KATILIM

Efdal As

doi:10.1501/Tite_0000000448

İMPARATORLUKTAN CUMHURİYETE GEÇİŞ SÜRECİNDE BİR ULUSLARARASI ENTEGRASYON ÖRNEĞİ OLARAK MODERN OLİMPİYATLARA KATILIM

Abstract

Günümüzde oldukça popüler olan sporun, en önemli uluslararasıorganizasyonu

sayılan ve dört yılda bir gerçekleştirilen olimpiyatların tarihi M.Ö. 776’ya kadar

gitse de modern anlamdaki ilk olimpiyatların başlangıç tarihi 1896’dır. Bu tarihten

günümüze, iki dünya savaşıdışında kesintisiz devam eden olimpiyatlar, zaman

zaman ülkeler arasındaki siyasal/askerî rekabetin bir uzantısıolmuşsa da daha çok

barışın ve kaynaşmanın bir aracıolarak görülmüştür. Atina’da 1896’da ilk kez

düzenlenen modern olimpiyatlardan, Cumhuriyet Dönemine kadar olan süreçte

gerçekleştirilen beşolimpiyat organizasyonuna OsmanlıDevleti’nin katılımının

araştırıldığıve dönemin yöneticilerinin, halkın ve sporcuların olimpiyatlara karşı

tutumlarının incelendiği çalışma sırasında, anılan dönemde gerçekleştirilen olimpik

organizasyonlara katılımın, sporsever Osmanlıgayrimüslim ahalisinin kişisel

gayretlerinden ibaret kaldığıgörülmüştür. Ayrıca çalışmada, Müslüman halk

arasında katılımın istenen seviyede olmamasının sadece II. Abdülhamid

dönemindeki sınırlayıcıortama bağlanmamasıgerektiği, II. Meşrutiyet döneminde

gerçekleştirilen organizasyonlarda da aynıdurumun yaşandığı, spor kültürü

gayrimüslimler kadar gelişmemişolan Müslümanlar arasındaki bu tutumun,

birtakım sosyo-kültürel ve sosyo-ekonomik nedenlerden kaynaklandığına dair

önemli ipuçlarına ulaşılmıştır. Çalışmada, sporla ilgili yapılan yayınlarda eksikliği

sürekli hissedilen arşiv malzemesinden yararlanılarak, dönemin gelişmeleri,

birtakım rivayetlerden ve gayrıresmî bilgilerden kurtarılmaya çalışılmıştır. Ayrıca,

dönemin gazete ve dergilerinin yanısıra, UluslararasıOlimpiyat Komitesi

(IOC)’nin resmi yayınlarından da faydalanılmıştır.

Keywords

References

KAYNAKÇA
Arşivler
BOA, DH.MKT., Dosya No: 418, Gömlek No: 66, (5 Rebiülahir 1313).
BOA, BEO, Dosya No: 738, Gömlek No: 55330, (19 Şaban 1313).
BOA, HR.SYS., Dosya No: 1003, Gömlek No: 8, (29 Nisan 1895).
BOA, HR.SYS., Dosya No: 1003, Gömlek No: 9, (16 Mart 1896).
BOA, Y.A.HUS, Dosya No: 348, Gömlek No: 21, (04 Şevval 1313-17 Mart 1896).
BOA, HR.SYS., Dosya No: 1003, Gömlek No: 10, (06 Şevval 1313-19 Mart 1896)

BOA, Y.A.HUS, Dosya No: 349, Gömlek No: 26, (20 Şevval 1313-4 Nisan 1896).
BOA, HR.SYS., Dosya No: 1003, Gömlek No: 12, (25 Nisan 1896-13 Nisan 1312, 12 Zilkade 1313). BOA, İ.TAL., Dosya No: 227, Gömlek No: 1318, (1 Cemaziyülevvel 1318).
BOA, BEO, Dosya No: 2621, Gömlek No: 196506 (9 Cemaziyelahir 1323). BOA, MF. MKT, Dosya No: 855, Gömlek No :52 (13 Rebiülahir 1323).
BOA, MV, Dosya No: 113, Gömlek No: 20, (15 Muharrem 1324- 11 Mart 1906- 26 Şubat 1321).
BOA, TFR.I.SL, Dosya No: 106, Gömlek No: 10533, (22 RA 1324).
BOA, MF.MKT, Dosya No: 1197, Gömlek No: 00049-12 (21 Nisan 1331).
BOA, HR.İD., Dosya No: 1223, Gömlek No: 00030.001 (8 Ağustos 1912).
BOA, MF.MKT, Dosya No: 1197, Gömlek No: 00049.9-10 (16 Ocak 1914).
Kitaplar
Akın, Yiğit, Gürbüz ve Yavuz Evlatlar – Erken Cumhuriyet’te Beden Terbiyesi ve Spor, İletişim Yayınları, İstanbul 2004.
Atabeyoğlu, Cem, Türk Spor Tarihi Ansiklopedisi 1453-1991, İstanbul, 1991.
Çapan, M. Şevki, Türk Sporunda Selim Sırrı Tarcan, Ünyay Yayınları, Muğla, 1999.
Fişek, Kurthan, 100 Soruda Türkiye Spor Tarihi, Gerçek Yayınevi, İstanbul, 1985.
Güneş, Günver, Osmanlı’dan Cumhuriyete Modern Sporların İzmir’e Girişi (1850-1922), İzmir Büyükşehir Belediyesi Kent Kitaplığı, İzmir, 2012.
Hülagü, Metin, Osmanlı-Yunan Savaşı Abdülhamid’in Zaferi, Yitik Hazine Yayınları, İzmir, 2008.
Kahraman, Atıf, Osmanlı Devleti’nde Spor, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara, 1995.
Cumhuriyete Kadar Türk Güreşi, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara, 1989.
Karal, Enver Ziya, Osmanlı Tarihi, C. V, TTK Basımevi, Ankara, 1988.
Karayel, M. Sami, Cihan Pehlivanı Kara Ahmed, Maarif Kitaphanesi, İstanbul, 1954.
Koca Yusuf, Ahmed Halid Kitabevi, İstanbul, 1944.
Kodaman, Bayram, 1897 Türk-Yunan Savaşı, T.T.K. Yayınları, Ankara, 1993.
Koryürek, Cüneyt E. (Der.), Olimpiyadlar – Yaz Oyunları, Akbank Doğan Kardeş Tifdruk Matbaası, İstanbul, 1976.
Atina- Atlanta 28 Asırlık Olimpiyatlar Tarihi, Arçelik Yayınları, Delta Yayınevi, 1996.
Lagorce, Guy -Robert Pariente, La Fabuleuse Histoire Des Jeux Olympiques, Minerva Prints, 2000.
Lampros, S.P.; Polites, N.G., The Olympic Games: BC 776 – AD 1896(Editor: Charles Beck),Athens, 1896.
Maarif-i Umumiye Nizamnamesi, Matbaa-i Âmire, Dersaadet, 1286 (H). Mallon, Bill - Ture Widlund, The 1896 Olympic Games - Results for All Competitors in All Events, with Commentary, McFarland & Company, Inc., Publishers Jefferson, North Carolina, 1998. Mallon, Bill, The 1906 Olympic Games: Results for All Competitors in All Events with Commentary, McFarland & Company, Inc., Publishers Jefferson, North Carolina, 1999.
Mehmed Esad,Mirât-ı Mekteb-i Harbiye, İstanbul, 1310 (H). Olympic Summer Games – Fonds List, Historical Archives / Olympic Studies Centre, Lausanne, 2011. Randall, David, The First Modern Olympics, Black Toad Pub., 2011.
San, Haluk, Olimpiyatlarda Türk Sporcuları, Hürriyet Gazetesi Yayını, İstanbul, 1988.
Tarcan, Selim Sırrı, Radyo Konferanslarım, C. 2, İstanbul, 1934.
Yeni ve Eski Olimpiyatlar, Ülkü Basımevi, İstanbul, 1948. The Fourth Olympiad Being Official Report of The Olympic Gamesof 1908,
The British Olympic Association, London, 1909. The Fifth Olympiad The Official Report of the Olympic Games of Stockholm 1912, The Central Trvckeriet, Stockholm, 1913.
The Olympic Games B.C. 776- A.D. 1896(Published with the sanction and under the patronage of the Central Committee in Athens, presided overby his Royal Highness the Crown Prince Constantine), Athens, 1896.
Tokgöz, Ahmet İhsan, Matbuat Hatıralarım (1888-1914), Yay. Haz.: Alpay Kabacalı, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 2012.
Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi’nin 100 Yılı 1908-2008, (Der: Altuğ İstanbulluoğlu), Hacettepe Üni. Basımevi, Ankara, 2008.
Uçarol, Rıfat, Siyasi Tarih, Der Yayınları, 9. Baskı, İstanbul, 2012.
Yüce, Mehmet, Osmanlı Melekleri – Futbol Tarihimizin Kadim Devreleri, C. I, İletişim Yayınları, İstanbul, 2014.
Makaleler
Altay, Ömer, “İlk Olimpik Koç Mehmet”, Olimpiyat Dünyası, S. 4, (Temmuz 1996), s. 36-41.
Burhaneddin, “Olimpiyad Oyunlarına Nasıl Hazırlanmalı?”, İdman Mecmuası, S. 12, (28 Teşrinisani 1329), s. 174-177. Güven, Özbay, “İlk Modern Olimpiyat Oyunlarına (1896-Atina) Yarışmak İçin Giden İlk Türk Sporcusu Kimdir?”, Türk Yurdu, C. 31, S. 286, (Haziran 2011), s. 237.
Karayel, M. Sami, “Türk Spor Tarihinde Profesyonel Güreşler ve Namdar Pehlivanlar”, Beden Terbiyesi ve Spor, S. 9, (Eylül 1939), Güreş broşürü eki, s. 11.
Koptaş, Rober, “Olimpiyat Tarihinin Gayrıresmi Sayfası”, Agos, 26.07.2012.
Lennartz, Karl, “The 2nd International Olympic Games in Athens 1906”, Journal of Olympic History, V. 10, (December 2001/January 2002), s. 10-26.
Pelle, Kimberly D.- Findling, John E., Historical Dictionary of The Modern Olympic Movement, Greenwood Press, Westport, 1996, s. 50.
Tarcan Selim Sırrı, “Olimpiyad Oyunları”, Şehbal, C. 2, S. 27, (15 Eylül 1326), s. 58. “Acaba Me’yus Olalım Mı?”, Terbiye ve Oyun, S. 22-23-24, (Fevkalade Nüsha), (1 Ağustos 1328), s. 373.
“Stockholmde Olimpiyad Oyunları”, Terbiye ve Oyun, S. 21, (24 Mayıs 1328), s. 349.
“Eski Olimpiyadların Bir Tarihçesi”, Vatan, 19 Teşrinievvel 1923, s. 4. Toprak, Zafer, “1909 Cemiyetler Kanunu”, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türkiye Ansiklopedisi, C.1, İletişim Yayınları, İstanbul, 1983, s. 205-208.
Zelyurt, Mert Kerem, “Türk Modernleşmesinde Spor: Tanzimattan Erken Cumhuriyete”, Turkish Studies, V. 8/12 (Fall 2013), s. 1461-1478.
Süreli Yayınlar
Asır
Ahenk
İdman
İkdam
Sabah
Servet-i Fünûn
Şehbal
Terbiye ve Oyun Tercüman-ı Hakikat The Times
Vatan
Tezler
Örenç, Ali Fuat, Yakın Dönem Tarihimizde Sisam Adası (1821-1923), (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul, 1995.
İnternet Kaynakları
http://www.olympic.org/documents/reports/en/en_report_658.pdf,s.3 (Erişim tar: 29.12.2015)
http://tatavla.org/kurtulus-spor-kulubu-54.html). (Erişim tar: 11.11.2015)
http://www.sports-reference.com/olympics/summer/1906/GYM/mens-individual-allaround-5-events.html) (Erişim tar: 25.12.2015)
http://www.sports-reference.com/olympics/summer/1906/ATH/mens-stonethrow.html. (Erişim tar: 25.12.2015)
http://www.sports-reference.com/olympics/summer/1906/ATH. (Erişim tar: 25.12.2015)
www.olimpiyatkomitesi.org.tr/files/dosya/1_116_634987952880210000.pdf (Erişim tar: 05.01.2016)
http://www.sports-reference.com/ olympics/athletes/pa/vahram-papazyan-1.html (Erişim tar: 10.01.201<6)
http://www.sports-reference.com/ olympics/athletes/mk/mkrtich-mkryan-1.html (Erişim tar: 10.01.2016)

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Efdal As

Publication Date

March 28, 2016

Submission Date

January 11, 2019

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2016 Volume: 15 Number: 59

DOI

https://doi.org/10.1501/Tite_0000000448

IZ

https://izlik.org/JA54TS94HJ

Cite

RIS / Bibtex

APA

As, E. (2016). İMPARATORLUKTAN CUMHURİYETE GEÇİŞ SÜRECİNDE BİR ULUSLARARASI ENTEGRASYON ÖRNEĞİ OLARAK MODERN OLİMPİYATLARA KATILIM. Atatürk Yolu Dergisi, 15(59). https://doi.org/10.1501/Tite_0000000448

AMA

1.As E. İMPARATORLUKTAN CUMHURİYETE GEÇİŞ SÜRECİNDE BİR ULUSLARARASI ENTEGRASYON ÖRNEĞİ OLARAK MODERN OLİMPİYATLARA KATILIM. JOAY. 2016;15(59). doi:10.1501/Tite_0000000448

Chicago

As, Efdal. 2016. “İMPARATORLUKTAN CUMHURİYETE GEÇİŞ SÜRECİNDE BİR ULUSLARARASI ENTEGRASYON ÖRNEĞİ OLARAK MODERN OLİMPİYATLARA KATILIM”. Atatürk Yolu Dergisi 15 (59). https://doi.org/10.1501/Tite_0000000448.

EndNote

As E (March 1, 2016) İMPARATORLUKTAN CUMHURİYETE GEÇİŞ SÜRECİNDE BİR ULUSLARARASI ENTEGRASYON ÖRNEĞİ OLARAK MODERN OLİMPİYATLARA KATILIM. Atatürk Yolu Dergisi 15 59

IEEE

[1]E. As, “İMPARATORLUKTAN CUMHURİYETE GEÇİŞ SÜRECİNDE BİR ULUSLARARASI ENTEGRASYON ÖRNEĞİ OLARAK MODERN OLİMPİYATLARA KATILIM”, JOAY, vol. 15, no. 59, Mar. 2016, doi: 10.1501/Tite_0000000448.

ISNAD

As, Efdal. “İMPARATORLUKTAN CUMHURİYETE GEÇİŞ SÜRECİNDE BİR ULUSLARARASI ENTEGRASYON ÖRNEĞİ OLARAK MODERN OLİMPİYATLARA KATILIM”. Atatürk Yolu Dergisi 15/59 (March 1, 2016). https://doi.org/10.1501/Tite_0000000448.

JAMA

1.As E. İMPARATORLUKTAN CUMHURİYETE GEÇİŞ SÜRECİNDE BİR ULUSLARARASI ENTEGRASYON ÖRNEĞİ OLARAK MODERN OLİMPİYATLARA KATILIM. JOAY. 2016;15. doi:10.1501/Tite_0000000448.

MLA

As, Efdal. “İMPARATORLUKTAN CUMHURİYETE GEÇİŞ SÜRECİNDE BİR ULUSLARARASI ENTEGRASYON ÖRNEĞİ OLARAK MODERN OLİMPİYATLARA KATILIM”. Atatürk Yolu Dergisi, vol. 15, no. 59, Mar. 2016, doi:10.1501/Tite_0000000448.

Vancouver

1.Efdal As. İMPARATORLUKTAN CUMHURİYETE GEÇİŞ SÜRECİNDE BİR ULUSLARARASI ENTEGRASYON ÖRNEĞİ OLARAK MODERN OLİMPİYATLARA KATILIM. JOAY. 2016 Mar. 1;15(59). doi:10.1501/Tite_0000000448

Cited By

TÜRKİYE’NİN ERKEN DÖNEM OLİMPİZM SERÜVENİ VE AY-YILDIZ’IN OLİMPİYAT OYUNLARI’NDA İLK RESMİ TEMSİLİ (1896-1921)

Ankara Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.33689/spormetre.728876

From Past to Future: Türkiye in the Modern Olympic Games

Turkish Journal of Sports Medicine

https://doi.org/10.47447/tjsm.0866