TRABZON ATATÜRK KÖŞKÜ

Gültekin Kamil Birlik

doi:10.1501/Tite_0000000449

TRABZON ATATÜRK KÖŞKÜ

Abstract

Gazi Mustafa Kemal Trabzon’a ilk ziyaretini 1924’te, ikincisini ise 1930’da

yapmıştı. Çeşitli şehirlerde olduğu gibi, Trabzon’da da Gazi Mustafa Kemal’e 1931

yılında bir köşk ile bir ev hediye edildi. Atatürk, sadece 1937’deki üçüncü Trabzon

ziyaretinde iki gün kaldığı köşkü beğenmiş ve köşk için “Trabzon Atatürk Köşkü”

adını kullanmıştı. Bu kısa süre içinde köşkte önemli anlar yaşandı: Atatürk köşkten

11 Haziran 1937’de İsmet İnönü’ye gönderdiği yazıyla, çiftliklerini Hazineye

bağışladığını duyurmuştu; Gece köşkte heyetlerle birlikteyken duyduğu mutluluğu

da, “Hayatımın anımsayabildiğim en sevinçli dakikalarını yaşıyorum.” şeklinde

açıklamıştı. Atatürk İsmet İnönü’ye aynı gece gönderdiği telgrafında, duyduğu bu

sevinci Meclise açıklanmasını istemiş ve “Trabzon Atatürk Köşkü”nde heyetlerle

beraber geçirmekte olduğu “samimi hayatın devlet, hükümet ve millet iştirakinin en

yüksek örneği olduğunu” yazmıştı. Atatürk’ün vefatından sonra köşk ve ev, kanuni

varisi olan kız kardeşi Makbule Boysan’a kaldı. Önemli anların yaşandığı bu köşkü,

Makbule Boysan’ın satmak için girişimde bulunması üzerine, Trabzon Belediyesi 21

Mart 1940’da, Atatürk’ün hatırasını yaşatmak üzere köşkü müze haline getirilmek

için istimlâk kararı aldı. İstimlâk için yaşanan mahkeme sürecinden sonra, köşk ve

ev 17 Nisan 1943’te Trabzon Belediyesi adına tapuya kaydedildi. Trabzon

Belediyesi aynı ay başlattığı çalışmayla köşkü müze haline getirdi. 1974’te bahçesi

büyük oranda küçültülmüş olan Atatürk Köşkü, günümüzde de müze olarak hizmet

vermektedir.

Keywords

References

KAYNAKÇA
Arşivler
Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi
Fon Kodu: 30.10, Kutu No:1, Dosya No:3, Sıra No:16.
Fon Kodu: 30.10, Kutu No:1, Dosya No:7, Sıra No:12.
Fon Kodu: 30.10, Kutu No:2, Dosya No:12, Sıra No:5.
Fon Kodu: 30.10, Kutu No:2, Dosya No:12, Sıra No:8.
Fon Kodu: 30.10, Kutu No:2, Dosya No:12, Sıra No:9.

Fon Kodu: 490.01, Kutu No:1430, Dosya No:728, Sıra No:2.
Fon Kodu: 490.01, Kutu No:1598, Dosya No:523, Sıra No:3, Sayfa No:86, 87
Trabzon Asliye Hukuk Hâkimliği Dosyası (Dosya No:476, Karar No:284).
Trabzon Belediye Encümenliği Karar Mazbatası (5 Nisan 1940, Karar No: 300).
Trabzon Belediye Meclisi Zabıtnamesi (İçtima Devresi:1, İçtima Tarihi:19 Nisan 1943).
Trabzon İcra Memurluğunun Yazısı (6 Nisan 1943, Dosya No:943/110).
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapulama Tutanağı (Trabzon İli, Merkez İlçesi, Soğuksu Köyü, Köşk Mevkii, Parsel No: 306, Pafta No:8).
Trabzon Tapu Zabıt Defterleri (Cilt No:106/2, 109/1, 150, 180).
Resmi Yayınlar
T.B.M.M. Zabıt Ceridesi (Devre: 5, Cilt: 19, İçtima: 2).
Kitaplar
Büyük Tarih Trabzon’da, Cumhuriyet Matbaası, İstanbul, 1938. Çimrin, Hüseyin, Atatürk Antalya’da, Antalya Büyükşehir Belediyesi Yayınları, Antalya, 2014.
Goloğlu, Mahmut, Atatürk ve Trabzon, T.C. Trabzon İktisadi ve İdari İlimler Akademisi Yayınları, Trabzon, 1981.
Kansız, İsmail, M. Volkan Canalioğlu, Veysel Usta (Yay. Kurulu), 1930-1940 Yılları Vilayet Belgelerine Göre Trabzon, Künyesiz, Tarihsiz.
Kop, Kadri Kemal, Atatürk Diyarbakır’da, Cumhuriyet Matbaası, İstanbul, 1938.
Önder, Mehmet, Atatürk Evleri Atatürk Müzeleri, Atatürk Araştırma Merkezi, Ankara, 1988.
Atatürk Konya’da, Atatürk Araştırma Merkezi, Ankara, 1989.
Atatürk’ün Yurt Gezileri, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Ankara, 1975.
Soyak, Hasan Rıza, Atatürk'ten Hatıralar, Yapı ve Kredi Bankası Yayınları, İstanbul, 2006.
Tezel, Yahya S., Cumhuriyet Döneminin İktisadi Tarihi, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul, 2002.
Trabzon’dan Atatürk’e, Atatürk’ün Doğumunun 100. Yılı Trabzon İl Kutlama Komitesi, Özkan Ofset Matbaacılık, Trabzon, 1981.
Trabzon Kent İçi Kültür Varlıkları Envanteri, Trabzon Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Yayınları, Trabzon, 2010.
Trabzon 2006, Trabzon Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, İstanbul, Tarihsiz. Usta, Veysel (Haz.), Atatürk ve Trabzon (Fotoğraflar-Belgeler-Demeçler), Serander Yayınları, Trabzon, 1999.
Ünaydın, Ruşen Eşref, Atatürk’ün Hastalığı Profesör Dr. Nihad Reşad Belger’le Mülakat, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, 1959.
Makaleler
Birlik, Gültekin Kamil, “Atatürk’ün Erzurum’daki Evi”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Cilt. XXIX, Sayı: 86 (2013), s. 29-50.
“Mustafa Kemal Atatürk’ün Mal Varlığı”, Belleten, Cilt. LXXVIII, Sayı: 282 (2014), s. 757-801.
Süreli Yayınlar
a. Dergiler
Ayın Tarihi (Cilt:23-24, Sayı: 79-81, Ankara, 1930).
İnan (Trabzon Halkevi Mecmuası, Sayı:3, Trabzon, Temmuz 1937).
b. Gazeteler
Akşam
Cumhuriyet
Ulus
Yeniyol

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Gültekin Kamil Birlik This is me

Publication Date

March 28, 2016

Submission Date

January 11, 2019

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2016 Volume: 15 Number: 59

DOI

https://doi.org/10.1501/Tite_0000000449

IZ

https://izlik.org/JA69BK32DM

Cite

RIS / Bibtex

APA

Birlik, G. K. (2016). TRABZON ATATÜRK KÖŞKÜ. Atatürk Yolu Dergisi, 15(59). https://doi.org/10.1501/Tite_0000000449

AMA

1.Birlik GK. TRABZON ATATÜRK KÖŞKÜ. JOAY. 2016;15(59). doi:10.1501/Tite_0000000449

Chicago

Birlik, Gültekin Kamil. 2016. “TRABZON ATATÜRK KÖŞKÜ”. Atatürk Yolu Dergisi 15 (59). https://doi.org/10.1501/Tite_0000000449.

EndNote

Birlik GK (March 1, 2016) TRABZON ATATÜRK KÖŞKÜ. Atatürk Yolu Dergisi 15 59

IEEE

[1]G. K. Birlik, “TRABZON ATATÜRK KÖŞKÜ”, JOAY, vol. 15, no. 59, Mar. 2016, doi: 10.1501/Tite_0000000449.

ISNAD

Birlik, Gültekin Kamil. “TRABZON ATATÜRK KÖŞKÜ”. Atatürk Yolu Dergisi 15/59 (March 1, 2016). https://doi.org/10.1501/Tite_0000000449.

JAMA

1.Birlik GK. TRABZON ATATÜRK KÖŞKÜ. JOAY. 2016;15. doi:10.1501/Tite_0000000449.

MLA

Birlik, Gültekin Kamil. “TRABZON ATATÜRK KÖŞKÜ”. Atatürk Yolu Dergisi, vol. 15, no. 59, Mar. 2016, doi:10.1501/Tite_0000000449.

Vancouver

1.Gültekin Kamil Birlik. TRABZON ATATÜRK KÖŞKÜ. JOAY. 2016 Mar. 1;15(59). doi:10.1501/Tite_0000000449

Cited By

Tarihi Yapı ve Çevrelerinin Görsel Peyzaj Kalite Analizi: Trabzon Kenti Örneği

Türkiye Peyzaj Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.51552/peyad.1365399