ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN LABORATUVAR VE UZAKTAN EĞİTİM KAVRAMLARINA YÖNELİK METAFORİK ALGILARI

Öz

Bu çalışmanın amacı ortaokul öğrencilerinin laboratuvar ve uzaktan eğitim kavramlarına ilişkin metaforik algılarını belirlemektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden olgu bilim deseni kullanılmıştır. Çalışma 2020-2021 eğitim öğretim yılı 1.döneminde Hatay ve İstanbul’da bulunan farklı iki ortaokulda öğrenim gören 152 öğrenci ile gerçekleşmiştir. Bu amaç doğrultusunda laboratuvarı kavramına ilişkin metaforları belirlemek için iki aşamalı form oluşturulmuştur.. İlk aşamada, öğrencilerin laboratuvar ve uzaktan eğitim kavramlarını hangi metaforlar ile ilişkilendirdiğini saptayabilmek adına “Laboratuvar ……. gibidir”, “Uzaktan eğitim…...gibidir.’ cümleleri; ikinci aşamasında ise öğrencilerin belirlediği metaforu açıklamaları amacıyla “Çünkü ……” cümleleri her bir kavram için hazırlanmıştır ve öğrencilerden bu cümleleri tamamlanması istenmiştir. Pandemi dolayısıyla eğitimin uzaktan erişim yollarıyla gerçekleştiği göz önünde bulundurularak Metaforik Algı Testi öğrencilere çevrimiçi ortamda uygulanmıştır. Öğrencilerin oluşturduğu metafor ve açıklamaları arasındaki uyumlar incelenmiş ve uygun olmadığına karar verilen 17 katılımcı cevabı çalışma kapsamı dışında tutularak değerlendirmeye alınmamıştır. Çalışmanın güvenirlik sağlama aşamasında Milles ve Huberman’ın (1994) uyum yüzdesi formülü kullanılmıştır ve kodlayıcılar arası güvenirlik laboratuvar kavramı için %71, uzaktan eğitim kavramı için %91 olarak hesaplanmıştır. Öğrencilerden gelen cevaplar içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Çalışma sonunda toplamda 159 Metafor elde edilmiştir., Laboratuvar kavramına ilişkin metaforlar 8 kategoride, Uzaktan Eğitim kavramına ilişkin metaforlar ise 7 kategoride toplanmıştır. Laboratuvar kavramına ilişkin kategoriler incelendiğinde “Geniş kapsamlı ortam olarak laboratuvar” (f=46) kategorisi en fazla metaforu içermektedir. Uzaktan Eğitim kavramına ilişkin kategoriler incelendiğinde eğitim kavramları bakımından uzaktan eğitim (f=41) kategorisi en fazla metaforu içermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Metafor
• fen laboratuvarı
• uzaktan eğitim
• ortaokul öğrencileri

METAPHORICAL PERCEPTIONS OF MIDDLE SCHOOL STUDENTS ABOUT LABORATORY AND DISTANCE EDUCATION

Öz

Purpose of the study is to determine the metaphorical perceptions of middle school students regarding the concepts of laboratory and distance education. For this purpose an instrument with two parts. In the first part, students were expected to complete the statements in order to analyze participants metaphors related with the concepts which are “Laboratory is like ……………”, and “Distance education is like……….” statements. In the second part, students were expected to complete the statements which were “Because…….” sentences. The study was carried out with 152 students who were from two different public middle schools in Hatay and İstanbul in the first semester of the 2020-2021 academic year. Reliability percentage of the study was calculated as 71% for laboratory part,, 91% for distance education. Obtained data was analyzed and according to the analysis 17 participants metaphors were excluded because responses were found to be inappropriate. Considering that education is continuing distantly through online education platforms due to pandemic, The Metaphoric Perception Test was applied to students online and phenomenology design was used as one of the qualitative research methods in the study. There were totally 159 metaphors were produced by participants. The metaphors related with related with laboratory grouped in 8 categories and the metaphors related with distance education grouped in 7 categories.

Anahtar Kelimeler

• Metaphor
• science laboratory
• distance education
• middle school students

Kaynakça

1. Aktamış, H. (2007). Fen eğitiminde bilimsel süreç becerilerinin bilimsel yaratıcılığa etkisi: ilköğretim 7. sınıf fizik ünitesi örneği. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
2. Ayas, A., Çepni, S., & Akdeniz, A.R. (1994). Fen bilimleri eğitiminde laboratuvarın yeri ve önemi tarihsel bir bakış. Çağdaş Eğitim, 204, 22-23.
3. Anderson, T. (2003). Modes of interaction in distance education: Recent developments and research questions. In M. Moore (Ed.), Handbook of Distance Education, 129-144.Mahwah, NJ.: Erlbaum.
4. Arık, S., & Benli Özdemir, E. (2016). Fen ve teknoloji öğretmen adaylarının fen laboratuvarına yönelik metaforik algıları. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24(2), 673-688.
5. Atik, A. D. (2020). Fen Bilimleri öğretmen adaylarının uzaktan eğitim algısı: Bir metafor analizi. Uluslararası Eğitim Araştırmacıları Dergisi, 3(2), 148-170. Aykaç, N., & Çelik, Ö. (2014). Comparison of metaphoric perception of teachers and pre- service teachers about curriculum, Education and Science, 39(173), 326-339.
6. Bartan, M (2019). Okul öncesi Öğretmen Adaylarının Bilim İnsanı Kavramlarına İlişkin Metaforik Algıları: Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Örneği. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 8(2), 215-239.
7. Bozkurt, A. (2020). Covid-19 Pandemisi Sırasında İlköğretim Öğrenclerinin Uzaktan Eğitime Yönelik İmge ve Algıları: Bir Metafor Analizi. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(2), 1-23.
8. Çepni, S., Ayas, A., Johnson, D., & Turgut, M. F. (1997). Fizik öğretimi. Ankara: YÖK/Dünya Bankası Milli Eğitimi Geliştirme Projesi, Hizmet Öncesi Öğretmen Eğitimi.

9. Çıngıl Barış, Ç . (2020). Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Çevre Eğitimi Öz-yeterlik Algılarının Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18 (4), 113-126. DOI: 10.18026/cbayarsos.670078
10. Çivril, H, Aruğaslan, E., & Özaydın Özkara, B. (2018). Uzaktan Eğitim Öğrencilerinin Uzaktan Eğitime Yönelik Algıları: Bir Metafor Analizi. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 8 (1), 39-59. DOI: 10.17943/etku.310168
11. Durukan, G.Ü., Hacıoğlu ,Y., & Dönmez Usta N. (2016). Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Öğretmeni Adaylarının “Teknoloji” Algıları. Bilgisayar ve Eğitim Araştırmaları Dergisi, 4(7), 24-46.
12. Ekici, G. (2016). Biyoloji öğretmeni adaylarının mikroskop kavramına ilişkin algılarının belirlenmesi: bir metafor analizi çalışması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 17(1), 615-636.
13. Fidan, M. (2017). Metaphors of blended learning’ students regarding the concept of distance education. International Online Journal of Educational Sciences, 9(1), 276-291.
14. Geçit, Y., & Gençer, G. (2011). Sınıf öğretmenliği 1. sınıf öğrencilerinin coğrafya algılarının metafor yoluyla belirlenmesi (rize üniversitesi örneği). Marmara Coğraya Dergisi (23), 1-19.
15. Gökbulak, Y., Uzun, B. S., & Şenler, B. (2020). Sınıf öğretmeni adaylarının fen laboratuvarı kavramına ilişkin metaforik algıları. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(3), 1290-1305.
16. Gunstone, R. F., & Champagne, A. B. (1990). Promoting conceptual change in the laboratory. In E. HegartyHazel (Ed.), The student laboratory and the science curriculum (pp. 159–182). London: Routledge.
17. Knowles, M. S. (1975). Self-directed learning: A guide for learners and teachers. New York: Association Press.
18. Koohang, A., & Harman, K. (2005). Open source: a metaphor for E-learning, Informing Science Journal, 8, 75-86.
19. Hofstein, A., & Lunetta, V. N. (1982). The role of the laboratory in science teaching: Neglected aspects of research. Review of Educational Research, 52, 2, 201-217.
20. Hofstein, A., & Naaman, R. M. (2007). The laboratory in science education: The state of the art. Chemistry Education Research and Practice, 8(2), 105-107.
21. Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphors we live by. Chicago and London. University of Chicago Press.
22. Levine, P. M. (2005). Metaphors and Images of Classrooms. Kappa Delta Pi Record, 41(4), 172-175.
23. MEB (2018). Talim ve terbiye kurulu başkanlığı, fen bilimleri dersi öğretim programı (ilkokul ve ortaokul 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar). Ankara: MEB Yayınları
24. Miles, M. B., & Huberman, M. A. (1994). An expanded sourcebook oualitative data analysis. London: Sage Publication.
25. Moore, M. (1989). Three types of interaction. American Journal of Distance Education, 3(2),1-6. https://doi.org/10.1080/08923648909526659
26. Moore, M. G. (1993). Theory of transactional distance. In D. Keegan (Ed.), Theoretical principles of distance education, 22-38. New York: Routledge.
27. Moore, M. G., & Kearsley, G. (2012). Distance education: A systems view of online learning. Cengage Learning.
28. Ottander, C., & Grelsson, G. (2006). Laboratory Work: The Teachers’ Perspective. Journal Biological Education, 40(3): 113-118.
29. Öztürk, Ç. (2007). Sosyal bilgiler, sınıf ve fen bilgisi öğretmen adaylarının “Coğrafya” kavramına yönelik metafor durumları. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(2), 55-69.
30. Queen, B., & Lewis, L. (2011). Distance education courses for public elementary and secondary school students: 2009-10 (NCES 2012-009). U.S. Department of Education, National Center for Education Statistics.
31. Saban, A., Koçbaker, B. N., & Saban, A. (2006). Öğretmen adaylarının öğretmen kavramına ilişkin algılarının metafor analizi yoluyla incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 6(2), 461-522.
32. Salman, Y. (2003). Dilin Düş Evreni: Eğretileme. Kitaplık. İstanbul: YKY.
33. Sanchez, A., Barreiro, J. M., & Maojo, V. (2000). Desing of Virtual Reality Systems for Education: A Cognitive Approach. Education and Information Technologies, 5(4), 358.
34. Şahin İzmirli, Ö., & Mısırlı, Z. A. (2018). Öğretim elemanlarinin uzaktan eğitime ilişkin metaforik algıları. Uluslararasi Necatibey Eğitim Ve Sosyal Bilimler Araştırmaları Kongresi (UNESAK 2018). Balıkesir, Türkiye.
35. Özdemir, S., & Akkaya, E . (2013). Genel Lise Öğrenci ve Öğretmenlerinin Okul ve İdeal Okul Algılarının Metafor Yoluyla Analizi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 2(2), 295-322. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/kuey/issue/10320/126565
36. Soysal, D., & Afacan, Ö. (2012). İlköğretim öğrencilerinin “fen ve teknoloji dersi” ve “fen ve teknoloji öğretmeni” kavramlarına yönelik metafor durumları. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(19), 287-306.
37. Toker, G.A., & Bülbül T. (2014). Okul Bir İnsan Bedenidir. Meslek Lisesi Öğrencilerinin Okul algılarına Yönelik Bir Metafor Çalışması. Journal of Educational Sciences Research. Iİnternationl E-Journal, 4(1).
38. Toplu, H.(2015) 8. sınıf öğrencilerinin Fen ve Teknoloji Dersine yönelik metaforik algıları. Hacettepe Üniversitesi İlköğretim Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi.
39. UNESCO. (2002). Open and Distance Learning: trends, policy and strategy consideration. UNESCO.
40. Ural, E., & Başaran Ugur, A., R. (2018). Öğretmen adaylarının fen laboratuvarı kavramına ilişkin metaforik algıları. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 4(3), 50-64.
41. Yadigaroğlu, M . (2018). Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Kimya Laboratuvarına Yönelik Metaforik Algıları. Anadolu Öğretmen Dergisi, 2(2), 71-82. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/aod/issue/41228/479068
42. Yılmaz-Kaleli, G., & Güven B. (2015). Öğretmen Adaylarının Uzaktan Eğitime Yönelik Algılarının Metaforlar Yoluyla Belirlenmesi. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education, 6(2), 299-322.
43. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınları. Yücel-Cengiz, İ. (2016). Biyoloji öğretmen adaylarının laboratuvar kavramına ilişkin metaforları ve görsel imajları. Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
44. Yücel-Cengiz, İ. (2016). Biyoloji öğretmen adaylarının laboratuvar kavramına ilişkin metaforları ve görsel imajları. Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
45. Yücel-Cengiz, İ., & Ekici, G. (2019). Biyoloji Öğretmen adaylarının Biyoloji Eğitimi Laboratuvar Dersine İlişkin Metaforik Algılarının İncelenmesi. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 11 (18) , 1218-1258. DOI: 10.26466/opus.538351