Rexx Sineması’nın Son Perdesi: Sinemada Mekânsal Kayıp ve Toplumsal Hafıza
Abstract
Bu çalışma, sinemanın sanatsal sürekliliğinde fiziksel mekânların önemini tartışarak, kültür üretiminin mekânsallığına dikkat çekmektedir. Sinemada mekânların rolünü ve bu mekânların yitirilmesinin sinema kültürü ile bağlantısının nasıl olduğunu anlamak amacıyla, Rexx Sineması’nın kapanma ve yıkım süreçleri, Kadıköylülerin toplumsal tepkileri üzerinden sosyolojik bir perspektiften ele alınmıştır. X platformundan seçilen 80 gönderi ve yorum incelenmiş; “nostalji ve kişisel bağlar”, “kayıp ve üzüntü”, “rant ve öfke,” “kültürel değer kaybı”, “yıkımın başlaması”, “hukuki ihlal”, “şehir hakkı ve direniş” ve “nostalji ve veda” temaları belirlenmiştir. Bulgular, Rexx’in sinemanın festivaller ve bağımsız yapımlar gibi sanatsal ifadelere ev sahipliği yapan bir alan olarak kolektif bir hafıza oluşturduğunu, kapanmasının ve yıkımının ise bu kültürel üretimin mekânsal temelini tehdit ettiğini ortaya koymaktadır.
Keywords
Rexx Sineması, Kadıköy, Kolektif Hafıza, Hafıza Mekânı, Kültürel Miras
References
- Adorno, Theodor W. ve Max Horkheimer (2010), Aydınlanmanın Diyalektiği: Felsefi Fragmanlar (İstanbul: Kabalcı Yayınevi) (Çev. Nihat Ülner – Elif Öztarhan Karadoğan).
- Assmann, Jan (2022), Kültürel Bellek: Eski Yüksek Kültürde Yazı, Hatırlama ve Politik Kimlik (İstanbul: Ayrıntı Yayınları) (Çev. Ayşe Tekin).
- Balaban, Osman (2023), “Neoliberal Yeniden Yapılanmanın Türkiye Kentleşmesine Bir Diğer Armağanı: Kentsel Dönüşümde Güncelin Gerisinde Kalmak”, Çavdar, Ayşe ve Pelin Tan (Der.), İstanbul Müstesna: Şehrin İstisna Hali (İstanbul: Sel Yayıncılık): 51-80.
- Başka Sinema (t.y.), “Salonlar & Biletler”, https://www.baskasinema.com/salonlar/ (11.03.2025).
- Bauman, Zygmunt (2017), Akışkan Modernite (İstanbul: Can Sanat Yayınları) (Çev. Sinan Okan Çavuş).
- Beck, Ulrich (1992), Risk Society: Towards a New Modernity (London: Sage).
- Bennett, Cassandra (2014), Behind the Scenes: Corporations, the Moviegoing Experience, and the Preservation of Tennessee's Small-Town Theaters (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi) (Murfreesboro: Middle Tennessee State University).
- Bilgin, İhsan (2013), “Kentsel Dönüşümün Doğası: Akış mı Zorlama mı?”, Bora, Tanıl (Der.), Milyonluk Manzara: Kentsel Dönüşümün Resimleri (İstanbul: İletişim Yayınları): 11-48.
- Bora, Tanıl (2013), “Sunuş”, Bora, Tanıl (Der.), Milyonluk Manzara: Kentsel Dönüşümün Resimleri (İstanbul: İletişim Yayınları): 7-10.
- Bourdieu, Pierre (1993), The Field of Cultural Production: Essays on Art and Literature (New York: Columbia University Press).