Feminist Popülizm Versus Popülist Feminizm

Year 2026, Volume: 18 Issue: 1, 122 - 155, 20.02.2026

Gülçin Özge Tan

https://doi.org/10.53376/ap.2026.05

https://izlik.org/JA36GZ86BG

Abstract

Bu makale, feminist siyaset ile popülizm arasındaki ilişkiyi, “popülist feminizm” ve “feminist popülizm” ayrımı üzerinden teorik olarak tartışmayı amaçlamaktadır. Popülist feminizm, neoliberalizmin toplumsal cinsiyet söylemini araçsallaştırarak kadın haklarını rejimlerin meşruluk üretiminin parçası hâline getirirken; feminist popülizm, patriyarkal ve kapitalist tahakküm biçimlerine karşı çoğulcu ve kolektif bir halk siyaseti önerir. Çalışma, Nancy Fraser’ın “üçlü hareket” modeli ile Cinzia Arruzza vd.’nin “%99 için feminizm” perspektifi doğrultusunda feminist popülizm üzerinden, özgürleşme, yeniden bölüşüm ve tanınma taleplerini, eşdeğerlik zinciri içinde birleştirerek antikapitalist ve enternasyonalist bir mücadele hattı kurmayı hedeflemektedir. Bu anlamda, makale, popülist feminizmin sistem içi uzlaşmacı doğasını vurgularken, feminist popülizmin halkı yeniden inşa eden, duygulanımsal ve yapısal bir politik pratik olarak ortaya çıkışını kuramsal ve siyasal düzlemde tartışmaya çalışmaktadır. Böylelikle feminist popülizm, neoliberal çağda feminist mücadelenin yeniden siyasileştirilmesi için stratejik bir imkân/ihtimal olarak önerilmektedir.

Keywords

Feminist Popülizm , Popülist Feminizm , Neoliberalizm , %99 için Feminizm , Üçlü Hareket

Ethical Statement

Bu makale, Siyasi İlimler Türk Derneği’nin (SİTD) III. Ulusal Siyaset Bilimi Kongresi’nde sunulmuş olan, “Feminist Popülizm ve %99 İçin Siyasal Katılım ve Karar Alma Süreçlerinde Eşit Temsil” isimli bildiri özetinden yararlanılarak hazırlanmıştır.

Feminist Populism Versus Populist Feminism

https://izlik.org/JA36GZ86BG

Abstract

This article explores the theoretical relationship between feminist politics and populism, distinguishing between “populist feminism” and “feminist populism”. While populist feminism uses neoliberal gender discourse to legitimise political regimes, feminist populism offers pluralistic, collective popular politics aimed at challenging patriarchal and capitalist domination. Building on Nancy Fraser’s “triple movement” model and the “Feminism for the 99%” perspective developed by Cinzia Arruzza and others, the article conceptualises feminist populism as an anti-capitalist, internationalist strategy articulating demands for emancipation, redistribution and recognition as part of a chain of equivalence. In doing so, the article highlights feminist populism as an affective and structural political practice that reconstitutes the public sphere. It also critically examines the system-compatible and consensual nature of populist feminism.To conclude, the article presents feminist populism as a strategic approach to re-politicising feminist struggles in the neoliberal era.

Keywords

Feminist Populism , Populist Feminism , Neoliberalism , Feminism for the 99% , Triple Movement

Ethical Statement

Bu makale, Siyasi İlimler Türk Derneği’nin (SİTD) III. Ulusal Siyaset Bilimi Kongresi’nde sunulmuş olan, “Feminist Popülizm ve %99 İçin Siyasal Katılım ve Karar Alma Süreçlerinde Eşit Temsil” isimli bildiri özetinden yararlanılarak hazırlanmıştır.

References

• Arruzza, Crizza, Tithi Bhattacharya ve Nancy Fraser (2019), % 99 için Feminizm: Bir Manifesto (İstanbul: Sel Yayıncılık) (Çev. Utku Özmakas).
• Biglieri, Paula ve Luciana Cadahia (2021), Seven Essays on Populism (Cambridge: Polity Press).
• Biglieri, Paula (2020), "Ni Una Menos-Not One Woman Less", Baltic Worlds: Women and "the People", XIII:1: 65-67.
• Boltanski, Luc ve Eve Chiapello (2007), The New Spirit of Capitalism (London ve New York: Verso).
• Borriello, Arthur ve Anton Jager (2025), Popülist Moment: 2008 Krizi Sonrası Bir Sol Muhasebe (İstanbul: İletişim Yayınları).
• Buğra, Ayşe (2013), "Önsöz". K. Polanyi içinde, Büyük Dönüşüm: Çağımızın Siyasal ve Ekonomik Kökenleri. (İstanbul: İletişim Yayınları) (Çev. Ayşe Buğra): 11-32
• Butler, Judith, Ernesto Laclau ve Slavoj Zizek (2009), Olumsallık, Hegemonya, Evrensellik (İstanbul: Hil Yayın) (Çev. Ahmet Fethi).
• Butler, Judith (2018), Biziz, Halk! Toplanma Özgürlüğü Üzerine Düşünceler (İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları) (Çev. Ferit Burak Aydar).
• Callinicos, Alex (2015), Toplum Kuramı: Tarihsel Bir Bakış (İstanbul: İletişim Yayınları) (Çev. Yasemin Tezgiden).
• Davis, Kathy (2008), "Intersectionality as Buzzword: A Sociology of Science Perspective on What Makes a Feminist Theory Successful", Feminist Theory, 9(1): 67-85.
• Eisenstein, Hester (2005), "A Dangerous Liaison? Feminism and Corporate Globalization", Science & Society, 69 (3): 487-518.
• Eisenstein, Zillah (1979), Capitalist Patriarchy and the Casefor Socialist Feminism (New York: Monthly Review Press).
• Elsesser, Kim (2024). "Pinkwashing, Greenwashing And Momwashing Explained", https://www.forbes.com/sites/kimelsesser/2024/05/30/pinkwashing-greenwashing-and-momwashing-explained/ (09.11.2025).
• Emejulu, Akwugo (2011), "Can “the people” be feminists? Analysing the fate of feminist justice claims in populist grassroots movements in the United States", A Journal For And About Social Movements, Volume 3 (2): 123-151.
• Emejulu, Akwugo (2017), "Feminism for the 99%: Towards a Populist Feminism?", Soundings, 66: 63-67.
• European Center for Popülism Studies (ECPS), "Anti-Feminist Populism", https://www.populismstudies.org/Vocabulary/anti-feminist-populism/# (18.05.2025).
• Farris, Sara (2017), In the Name of Women’s Rights: The Rise of Femonationalism (Durham: Duke University Press).
• Folbre, Nancy (2023), Ataerkil Sistemlerin Yükselişi ve Düşüşü (İstanbul: Ayrıntı Yayınları) (Çev. Aslı Önal).
• Fraser, Nancy (2011), "Marketization, Social Protection, Emancipation: Toward a Neo-Polanyian Conception of Capitalist Crisis", Calhoun, Craig ve Derluguian, Georgi (Der.), Business as Usual: The Roots of the Global Financial Meltdown (New York ve London: New York Universtiy Press): 137-157.
• Fraser, Nancy (2017), "İlerici Neoliberalizme Karşı Gerici Popülizm: Bir Hobson Seçimi", Geiselberger, Heinrich (Der.), Büyük Gerileme (İstanbul: Metis Yayınları) (Çev. Merisa Şahin, Aslı Biçen, Ahmet Nüvit Bingöl, Orhan Kılıç): 59-68.
• Fraser, Nancy (2025), Feminizmin Yazgıları (İstanbul: Ayrıntı Yayınları) (Çev. Aslı Önal).
• Gago, Veronica (2020), Feminist International: How to Change Everything (London ve New York: Verso).
• Graff, Agnieszka ve Elżbieta Korolczuk (2022), Anti- Gender Politics in the Populist Moment (London ve New York: Routledge).
• Graff, Agnieszka ve Elżbieta Korolczuk (2023), "Toplumsal Cinsiyet Karşıtı Hareketlerle Mücadele: Popülist Bir Feminizme Doğru Mu Gidiyoruz?", Kültür ve Siyasette Feminist Yaklaşımlar, 44: 18-51.
• Graham, Julie ve Katherina Gibson (2010), (Bildiğimiz) Kapitalizmin Sonu: Siyasal İktisadın Feminist Eleştirisi (İstanbul: Metis Yayıncılık) (Çev. Zeynep Gambetti).
• Hartmann, Heidi (1981), "The Unhappy Marriage of Marxism and Feminism: Towards a more Progressive Union", Sargent, Lydia (Der.), Women and Revolution: A discussion of the unhappy marriage of Marxism and Feminism (Quebec: Blacj Rose Books):1-41.
• hooks, bell (2016), Feminizm Herkes İçindir (İstanbul: bgst yayınları) (Çev. Aysel Yıldırım, Berna Kurt, Ece Aydın, Şirin Özgün).
• Kandiyoti, Deniz (1988), "Bargaining with Patriarchy", Gender and Society, 2 (3): 274-290.
• Kandiyoti, Deniz (2011, 01 05). "A Tangled Web: The Politics of Gender in Turkey", openDemocracy: https://www.opendemocracy.net/en/5050/tangled-web-politics-of-gender-in-turkey/ (09.11.2025).
• Kandiyoti, Deniz (2024), "The Gender Wars: New Conundrums of Our Times", Altay, Tunay, Al-Ali, Nadje ve Katharina Galor (ed.). Resisting Far-Right Politics in the Middle East and Europe Queer Feminist Critiques (Edinburgh: Edinburgh University Press): 37-47.
• Kandiyoti, Deniz (2025), "Ataerkillikten Eril Restorasyona: Küresel Toplumsal Cinsiyet Krizinin İzdüşümleri", Feminist Tahayyül: Akademik Araştırmalar Dergisi, 6(1): 193-204.
• Kantola, Johanna ve Emanuela Lombardo (2019), "Populism and Feminist Politics: The Cases of Finland and Spain", European Journal of Political Research, (58): 1108-1128.
• Kovats, Eszter ve Maari Poim (2015), Gender as Symbolic Glue (Budapest: FEPS).
• Kuhn, Annette ve Ann Marie Wolpe (1978), Feminism and Materialism: Women and Modes of Production (London: Routledge).
• Laclau, Ernesto ve Chantal Mouffe (2012), Hegemonya ve Sosyalist Strateji. (İstanbul: İletişim Yayınları) (Çev. Ahmet Kardam).
• Laclau, Ernesto (2013), Popülist Akıl Üzerine (Ankara: Epos Yayınları) (Çev. Nur Betül Çelik).
• Maiguashca, Bice (2019), "Resisting the ‘populist hype’", Review of International Studies, 45 (5): 768-785.
• Moffitt, Benjamin (2020), Popülizmin Küresel Yükselişi (İstanbul: İletişim Yayınları) (Çev. Onur Özgür).
• Mouffe, Chantal (2019), Sol Popülizm (İstanbul: İletişim Yayınları) (Çev. Aybars Yanık).
• Mudde, Cas (2004), "The Populist Zeitgeist", Goverment and Opposition, 39 (4): 541-563.
• Mudde, Cas (2022), Günümüzde Aşırı Sağ (Ankara: Nika Yayınevi) (Çev. S.Erdem Türközü).
• Müller, Jan-Werner (2017), Popülizm Nedir? (İstanbul: İletişim Yayınları) (Çev. Onur Yıldız).
• Nascimento, Andre (2022), "Paula Biglieri ve Luciana Cahadia: Seven Essays on Populism", Kulturella Perspektiv, (31): 1-3.
• Özkazanç, Alev (2015), Feminizm ve Queer Kuram (Ankara: Dipnot Yayınları).
• Özkazanç, Alev (2020), Bir Musibet: Yeni Türkiye'de Erillik, Şiddet ve Feminist Siyaset (Ankara: Dipnot Yayınları).
• Özuğurlu, Aynur (2016), "Giriş: 21. Yüzyıl Feminizmine Doğru" Özuğurlu, Aynur (Der.), 21. Yüzyıl Feminizmine Doğru: Neobileralizmin Ötesinde Bir Kadın Hareketi İçin Tartışmalar (Ankara: NotaBene Yayınları): 13-25.
• Payne, Jenny Gunnarsson (2020), "Women as “the People”. Reflections on the Black Protests", Baltic Worlds: Women and "the People", XIII (1): 6-20.
• Polanyi, Karl (2013), Büyük Dönüşüm: Çağımızın Siyasal ve Ekonomik Kökenleri (İstanbul: İletişim Yayınları) (Çev. Ayşe Buğra).
• Rosanvallon, Pierre (2023), Popülizm Yüzyılı: Tarih, Teori, Eleştiri (İstanbul: Kırmızı Kedi Yayınevi) (Çev. Suat Başar Çağlan).
• Saad-Filho, Alfredo (2024, Mayıs 26), "Neoliberalizmin Çoklu Krizleri", Ceylan, Burak (Röportaj Yapan): https://textumdergi.net/neoliberalizmin-coklu-krizleri/ (09.09.2025)
• Sandberg, Sherly (2013), Lean In: Women, Work, and The Will to Lead (New York: Knopf).
• Sargent, Lydia (1981), Women and Revolution: A Discussion ofthe Unhappy Marriage of Marxism and Feminism (Boston, Massachusetts: South End Press).
• Schulman, Sarah (2011, Kasım 22), "Israel and ‘Pinkwashing’", The New York Times: https://queeramnesty.ch/docs/NYT_20111123_Israel_Pinkwashing.pdf (08.09.2025).
• Storey, John (2023), Kültürel Teori ve Popüler Kültüre Giriş (İstanbul: Bilge Kültür Sanat) (Çev. Sait Gülsoy, İsmail Öz).
• Taggart, Paul (2004), Popülizm (İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları) (Çev. Barış Yıldırım).
• Tan, Gülçin Özge (2025), "Çok Uzak, Fazla Yakın: Otoriter Siyasetin Kadınlarla Yakınlaşması", Feminist Tahayyül: Akademik Araştırmalar Dergisi, 6(1): 39-71.
• Tan, Gülçin Özge (2019), "Türkiye'de Sağ Popülizm ve Kadın", Toplum ve Bilim, 147: 108-127.
• Urbinati, Nadia (2022), Ben Halkım (İstanbul: Tellekt Yayınları) (Çev. Büşra Ayoub).
• Vogel, Lise (1983), Marxism and the Oppression of Women: Toward a Unitary Theory (New Brunswick, NewJersey: Rutgers University Press).
• Yabancı, Bilge (2020, Aralık 13). "Popülizm, Otoriterleşme ve Kadın Politikaları", İstanpol: İstanbul Politik Araştırmalar Enstitüsü: https://istanpol.org/post-populizm-otoriterlesme-ve-kadin-politikalar (28.05.2025).
• Yaka, Özge (2023), "Nancy Fracer: Feminizm, Adalet ve Yamyam Kapitalizm", Cemgil, Can ve Ömer Turan (Der.) Kapitalizm ve Demokrasi: Bir Zıtlığın Aanatomisi (İstanbul: Metis Yayınları): 251-272.