Farabi Felsefesinin Temellerinde Karakter Eğitimi
Öz
Ahlak ve karakter içi içe geçmiş iki önemli kavramdır. Tanım anlamında birçok filozof aynı iki kavram içinde aynı tanımı yapmıştır. Farabi’de Ahlak ve karakter kavramını birlikte işlemiştir. Daha çok ahlak kavramını kullanmıştır. Aristoteles ve Eflatun’un akıl ve ahlak kavramlarını içselleştirmiş ve onu İslam kaideleri ile sentezlemiştir. Farabi insanın aklına vurgu yapmış ve onun hürlüğünden bahsetmiştir. İnsan, sağlam düşünce ve iradeye ancak bu şekilde ulaşabilir. Duyular yoluyla gelen fizik bilgileri akıl ile yorumlanır. Hür düşünce ve irade ile fiile dökülür. Tamda burada iyi veya kötü, doğru veya yanlış davranışlar ortaya çıkar ki buda insanın ahlakını yani karakterini belirler. Farabi’ye göre bütün her şeyin gayesi tanrıya ulaşmak olduğu için ahlak ve karakter bu doğrultuda şekillenmelidir. Bu yönde kullanılan irade sonucunda ortaya çıkan davranışlar mutlu insanı oluşturacaktır. Mutlu insan ise kendini gerçekleştirmiş insandır. İşte bu yüzdendir ki ahlak en yetkin insanda olması gereken en temel özelliktir.
Ahlak her zaman Farabi için birinci öncül olmuştur. Önce bu öncüller çocukluktan itibaren öğrenilmeli ve daha sonra kavramlara geçilmelidir. Çünkü ortaya çıkacak davranışların temelini bu öncüller oluşturacaktır. Farabi’nin karakter eğitiminin temellerini bu yaklaşım oluşturmaktadır. Ona göre Ahlak yani karakter eğitimi yaşantılar yoluyla verilmelidir. Çünkü denendikçe doğru olan daha çok pekişmektedir. Öğrenilenlerin kalıcı olması ancak bu şekilde sağlanacaktır.
Bu çalışmada Farabi’nin felsefi temellerinden karakter eğitimine yönelik çıkarımlarda bulunmaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adamson, P., Taylor, R. C., ve Kaya, M. C. (2007). İslam Felsefesine Giriş: Küre Yayınları.
- Afşar, Ö. (2019). Farabive İbn-i Miskiveyh'de Ahlak ve Siyaset Felsefesi. (Yüksek Lisans), Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi,
- Akbaş, O. (2008). Değer eğitimi akımlarına genel bir bakış. Değerler Eğitimi Dergisi, 6(16), 9-27.
- Akyüz, Y. (1982). Farabi'nin Türk ve Dünya Eğitim Tarihindeki Yeri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 15(2), 81-88.
- Arthur, J. (2005). The re‐emergence of character education in British education policy. British Journal of Educational Studies, 53(3), 239-254.
- Aslan, A. (2014). Farabi'de insanın gayesi. (Yüksek Lisans), İstanbul Üniversitesi,
- Aydın, İ. H. (2000). Fârâbî’de Metafizik Düşünce. İstanbul: Bil Yayınları.
- Aydınlı, Y. (2014). Farabi felsefesinin genel yapısı. Paper presented at the Medeniyet Düşünürü Farabi, Eskişehir.
- Bircan, H. H. (2015). Fârâbî'nin Ahlâk Felsefesinde Değerlerin Kaynağı Sorunu. Değerler Eğitimi Dergisi, 13(29), 393-414.
- Bircan, H. H. (2018). Eğitim ve felsefe-eğitimin doğal/insanî, toplumsal ve felsefî temeli. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi(40), 157-172.
