Research Article

ÇİVİ YAZILI METİNLERE GÖRE MEZOPOTAMYA’DA HAYVANLAR ARASINDA GÖRÜLEN SALGINLAR

Volume: 20 Number: 1 June 24, 2026
TR EN

ÇİVİ YAZILI METİNLERE GÖRE MEZOPOTAMYA’DA HAYVANLAR ARASINDA GÖRÜLEN SALGINLAR

Abstract

Bu makale, Mezopotamya kaynaklarında hayvanlar arasında görülen salgın hastalıkların algılanışını ve tanımlanışını incelemektedir. Eskiçağda salgınlar tanrısal bir ceza olarak görülmüş; astrolojik gözlemler (Mars-Nergal ilişkisi) ve karaciğer falları bu felaketleri öngörmek için temel araçlar olarak kullanılmıştır. Salgınların etkisini bertaraf etmek amacıyla kâhinler tarafından namburbû gibi dini ritüeller düzenlenmiştir. Hukuki düzlemde ise Hammurabi Kanunları, salgınları tanrısal kaynaklı kabul ederek çobanları sorumluluktan muaf tutmuştur. Çivi yazılı belgeler ayrıca hasta hayvanların tecridine dayanan erken bir karantina anlayışına, hastalıklı etlerin tüketilmemesi gerektiğine ve bitkisel tedavi yöntemlerine işaret etmektedir. Sonuç olarak çalışma, Mezopotamya toplumlarının hayvanlarda görülen salgınlarla mücadelede dini, hukuki ve pratik yöntemleri bütünleşik bir modelle uyguladığını ortaya koymaktadır.

Keywords

References

  1. Birot, Maurice. Tablettes Économiques et Administratives d’Époque Babylonienne Ancienne Conservées au Musée d’Art et d’Histoire de Geneve, Paris 1969.
  2. Boer, Rients de. “Marad in the Early Old Babylonian Period: Its Kings, Chronology, and Isin’s Influence”, Journal of Cuneiform Studies 65/1 (2013): 73-90.
  3. Caplice, Richard. “Namburbi Texts in the British Museum IV”, Orientalia 39/1 (1970): 111-151.
  4. Cole, Steven W. “Marsh Formation in the Borsippa Region and the Course of the Lower Euphrates”, Journal of Near Eastern Studies 53/ 2 (1994): 81-109.
  5. Çeçen, Salih ve Kahya, Ömer. “Akadca belgelerle Salgın, Eskiçağda Salgın ve Hastalıklar”, ed. Ö. Sir Gavaz ve G. Masalcı Şahin, Eskiçağda Salgın ve Hastalıklar. 51-78. İstanbul, 2021.
  6. Durand, Jean Marie. Archives Royales de Mari 26/1. Archives Épistolaires de Mari, Paris, 1988.
  7. Gadd, Cyril J. Cuneiform Texts from Babylonian Tablets in the British Museum, London 1926.
  8. Geller, Markham J. “A Middle Assyrian Tablet of Utukku Lemnutu, Tablet 12”, Iraq 42/1 (1980): 23-51.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

History of Old Asia Minor, Ancient History (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 24, 2026

Submission Date

January 8, 2026

Acceptance Date

March 4, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 20 Number: 1

APA
Altun Yıldırım, C. (2026). ÇİVİ YAZILI METİNLERE GÖRE MEZOPOTAMYA’DA HAYVANLAR ARASINDA GÖRÜLEN SALGINLAR. Archivum Anatolicum-Anadolu Arşivleri, 20(1), 18-27. https://doi.org/10.46931/aran.1859394
AMA
1.Altun Yıldırım C. ÇİVİ YAZILI METİNLERE GÖRE MEZOPOTAMYA’DA HAYVANLAR ARASINDA GÖRÜLEN SALGINLAR. Archivum Anatolicum-Anadolu Arşivleri. 2026;20(1):18-27. doi:10.46931/aran.1859394
Chicago
Altun Yıldırım, Cansu. 2026. “ÇİVİ YAZILI METİNLERE GÖRE MEZOPOTAMYA’DA HAYVANLAR ARASINDA GÖRÜLEN SALGINLAR”. Archivum Anatolicum-Anadolu Arşivleri 20 (1): 18-27. https://doi.org/10.46931/aran.1859394.
EndNote
Altun Yıldırım C (June 1, 2026) ÇİVİ YAZILI METİNLERE GÖRE MEZOPOTAMYA’DA HAYVANLAR ARASINDA GÖRÜLEN SALGINLAR. Archivum Anatolicum-Anadolu Arşivleri 20 1 18–27.
IEEE
[1]C. Altun Yıldırım, “ÇİVİ YAZILI METİNLERE GÖRE MEZOPOTAMYA’DA HAYVANLAR ARASINDA GÖRÜLEN SALGINLAR”, Archivum Anatolicum-Anadolu Arşivleri, vol. 20, no. 1, pp. 18–27, June 2026, doi: 10.46931/aran.1859394.
ISNAD
Altun Yıldırım, Cansu. “ÇİVİ YAZILI METİNLERE GÖRE MEZOPOTAMYA’DA HAYVANLAR ARASINDA GÖRÜLEN SALGINLAR”. Archivum Anatolicum-Anadolu Arşivleri 20/1 (June 1, 2026): 18-27. https://doi.org/10.46931/aran.1859394.
JAMA
1.Altun Yıldırım C. ÇİVİ YAZILI METİNLERE GÖRE MEZOPOTAMYA’DA HAYVANLAR ARASINDA GÖRÜLEN SALGINLAR. Archivum Anatolicum-Anadolu Arşivleri. 2026;20:18–27.
MLA
Altun Yıldırım, Cansu. “ÇİVİ YAZILI METİNLERE GÖRE MEZOPOTAMYA’DA HAYVANLAR ARASINDA GÖRÜLEN SALGINLAR”. Archivum Anatolicum-Anadolu Arşivleri, vol. 20, no. 1, June 2026, pp. 18-27, doi:10.46931/aran.1859394.
Vancouver
1.Cansu Altun Yıldırım. ÇİVİ YAZILI METİNLERE GÖRE MEZOPOTAMYA’DA HAYVANLAR ARASINDA GÖRÜLEN SALGINLAR. Archivum Anatolicum-Anadolu Arşivleri. 2026 Jun. 1;20(1):18-27. doi:10.46931/aran.1859394