Yazılı Kaynaklara Göre Subartu ve Subarlar

Öz

Müstakil bir etnik kimliği ifade edip etmediği tartışmalı olan “Subar” terimi ve Subarların yaşadığı coğrafya için kullanılan “Subartu”, Mezopotamya tarihinin en eski dönemlerinden itibaren, yazılı kaynaklarda farklı biçimlerde karşımıza çıkmaktadır. Subartu terimi ilk dönemlerde belirli bir coğrafyayı belirtmek için kullanılmış olsa da bölgenin sınırları dönemden döneme değişiklik göstermiştir. Bu çalışmanın temel amacı, Subartu ve burada yaşayan halkın/halkların, Eski Mezopotamya ve buraya komşu uygarlıkların yazılı kaynaklarında nasıl geçtiğini kronolojik olarak ortaya koymaktır. Bundan dolayı, Hurri-Subar tartışmaları, bu makalede kapsam dışında tutulmuştur.   

Anahtar Kelimeler

• Subar,Subartu,Eski Mezopotamya,Çivi yazılı Kaynaklar

Subartu and Subarians According to the Written Sources

Öz

The term Subar and as a geographical term Subartu, appear in written sources in different forms since earliest historical periods of Mesopotamia. Whether the term Subar implies a certain ethnic identity or language is unclear. Although the term Subartu was used to specify a precise geographic area at the earliest times, after, the borderline of this scope is differentiated at varied periods. The main aim of this study is to put forth a chronological evaluation of how the term Subartu and the people(s) lived there appear in the written sources of the ancient Mesopotamia and the neighboring civilizations.

Anahtar Kelimeler

• Subar,Subartu,Ancient Mesopotamia,Cuneiform Sources

Kaynakça

1. Erol 2012: H. Erol “Bir Kültepe Metnine Göre Eski Asur Devrinde Subartu Bölgesi”, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 2012: 117-127.
2. Finkelstein 1955: J.J. Finkelstein “Subartu and Subarians in Old Babylonian Sources”, Jornal of Cuneiform Studies, Vol. 9, No. 1, 1955: 1-7.
3. Gelb 1944: I. J. Gelb “Hurrians and Subarians”, Chicago: The Unıversty of Chicago Press.
4. Goetze 1946: A. Goetze “Hurrians and Subarians by Ignace j. Gelb”, Journal of Near Eastern Studies, Vol. 5, No. 2, 1946: 165-168.
5. Gurney 1949: O.R. Gurney “Texts from Dur-Kurigalzu”, IRAQ, Vol 11, 1949: 131-142.
6. Kessler 1980: K. Kessler “Beihefte zum Tübingen Atlas des Vorderen Orients Reihe B Nr. 26 Untersuchungen Zur Historischen Topographie Nordmesopotamiens”, Wiesbaden : Ludwig Reichart Verlag.
7. Kessler 1995: K. Kessler “Šubria Urartu und Aššur Topographical Questions around the Tigris Sources”, Universita di Roma “La Sapienza” Dipartimento di Scienze Storiche Archeologiche e Antropologiche dell’Antichita Quaderni di Geografia Storica 5 Neo Assyrian Geography, 1995: 55-67.
8. Kılıç 2016: Y. Kılıç “Çivi Yazılı Belgelerde Subar/Subartular”, 3. Uluslararası Türk Şöleni (Türk Kültür Sempozyumu) Bildirileri, Güneş Vakfı Yayınları, Erzurum, 2016: 667-669.

9. Kuhrt 2010: A. Khurt “Eski Çağ’da Yakındoğu” Cilt. I, Çeviren: Dilek ŞENDİL, İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları.
10. Luckenbıll 1926: D.D.Luckenbıll “Ancient Records of Assyria and Babilonia Vol. I, II, Chicago: The University of Chicago Press.
11. Michalowski 1986: P. Michalowski “Mental Maps and Ideology: Reflection on Subartu”, The Origins of Cities in Dry-Farming Syria and Mesopotamia in the Third Millenium B.C., Edited by Harvey WEISS, 1986: 129-155.
12. Salvini 2006: M. Salvini “Urartu Tarihi ve Kültürü”, Çeviren: Belgin AKSOY, İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları.
13. Speiser 1948: E.A. Speiser “Hurrians and Subarians, Journal of the American Oriental Society, Vol. 68, No. 1,1948: 1-13.
14. Steinkeller 1998: P. Steinkeller “The Historical Background of Urkesh and the Hurrian Beginnings in Northern Mesopotamia”, Bibliotheca Mesopotamica Urkesh and the Hurrians Studies in Honor of Lloyd Costen, Vol. 26, Urkesh/Mozan Studies 3, 1998: 75-98.
15. Ungnad 1936: A. Ungnad “Subartu Beitrage zur Kulturgeschichte und Völkerkunde Vorderasiens”, Berlin: Walter de Gruyter Druck.