Review

Pediatrik Cerrahi Hastalarında Anestezi Sonrası Deliryum Yönetiminde Hemşirelik Girişimleri

Volume: 9 Number: 3 December 30, 2025
TR EN

Pediatrik Cerrahi Hastalarında Anestezi Sonrası Deliryum Yönetiminde Hemşirelik Girişimleri

Abstract

Anestezi sonrası deliryum (ASD), pediatrik cerrahi sonrası erken dönemde ortaya çıkan ajitasyon, huzursuzluk ve davranış değişiklikleriyle seyreden önemli bir postoperatif komplikasyondur. Çocuklarda sık görülen ASD, erken dönemde fark edilmediğinde ciddi sonuçlara yol açabilmektedir. Bu durum hastanın yataktan düşmesi, damar yolu veya cerrahi alanda hasar oluşması, iyileşme süresinin uzaması ve uzun vadede davranışsal sorunların gelişmesi gibi çeşitli komplikasyonlarla sonuçlanabilmektedir. Bu nedenle hemşireler, perioperatif dönemin tüm aşamalarında çocuğun davranışsal ve fizyolojik durumunu izleme, risk faktörlerini belirleme, uygun değerlendirme ölçeklerini kullanma ve zamanında müdahale etme açısından kritik bir role sahiptir. Güncel kanıtlar anne sesi, göz bandı uygulamaları, çevresel ışık düzenlemeleri ve perioperatif iletişim yöntemleri gibi nonfarmakolojik yaklaşımların ASD’yi azaltmada etkili olduğunu; farmakolojik yöntemler arasında ise özellikle deksmedetomidinin belirgin yarar sağladığını göstermektedir. Bu derleme, pediatrik cerrahi hastalarda ASD’nin tanılanması ve yönetiminde hemşirelik uygulamalarını güncel kanıtlar doğrultusunda ele alarak, güvenli ve bütüncül bakımın önemini vurgulamayı amaçlamaktadır.

Keywords

References

  1. 1. Chen, Y.C., Hung, I.Y., Hung, K.C., Chang, Y.J., Chu, C.C., Chen, J.Y., Ho, C.H. ve Yu, C.H. (2023). Incidence change of postoperative delirium after implementation of processed electroencephalography monitoring during surgery: A retrospective evaluation study. BMC Anesthesiology, 23(330). https://doi.org/10.1186/s12871-023-02293-9
  2. 2. Aoyama, K., Furuta, M., Ameye, L., Petre, M.A., Englesakis, M., Rana, M., Gai, N., Peliowski, A. ve Saha, B. (2025). Risk factors for pediatric emergence delirium: A systematic review. Canadian Journal of Anesthesia, 72(3), 384–396. https://doi.org/10.1007/s12630-024-02889-w
  3. 3. Petre, M.A., Saha, B., Kasuya, S., Englesakis, M., Gai, N., Peliowski, A. ve Aoyama, K. (2021). Risk prediction models for emergence delirium in paediatric general anaesthesia: A systematic review. BMJ Open, 11(e043968). https://doi.org/10.1136/bmjopen-2020-043968
  4. 4. Moyo, P., Francis, K., Kornhaber, R., Podham, M. ve Rossiter, R.C. (2025). Peri-operative nurses’ experiences of recognizing and responding to post-anesthetic pediatric emergence delirium: A narrative review. SAGE Open Nursing, 11(0), 1–14. https://doi.org/10.1177/23779608251389303
  5. 5. Karasu, D., Karaca, U., Ozgunay, S. E., Yilmaz, C., Yetik, F. ve Ozkaya, G. (2021). The frequency of emergence delirium in children undergoing outpatient anaesthesia for magnetic resonance imaging. International Journal of Clinical Practice, 75(11), e14763. https://doi.org/10.1111/ijcp.14763
  6. 6. Earwaker, M., Anderson, N. ve Egli, V. (2024). Developing nursing interventions in paediatric emergence delirium: A scoping review. Australian Occupational Therapy Journal, 71(2), 82–95. https://doi.org/10.1080/10376178.2024.2319852
  7. 7. American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (5th ed.). American Psychiatric Publishing.
  8. 8. Klabusayová, E., Musilová, T., Fabián, D., Skříšovská, T., Vafek, V., Kosinová, M., Ťoukálková, M., Vrtková, A., Klučka, J. ve Štourač, P. (2022). Incidence of emergence delirium in the pediatric pacu: Prospective observational trial. Children, 9(1591). https://doi.org/10.3390/children9101591

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Surgical Diseases Nursing​​

Journal Section

Review

Publication Date

December 30, 2025

Submission Date

July 11, 2025

Acceptance Date

December 6, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 9 Number: 3

APA
Karamercimek, N., & Yıldız, İ. (2025). Pediatrik Cerrahi Hastalarında Anestezi Sonrası Deliryum Yönetiminde Hemşirelik Girişimleri. Arel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 9(3), 86-96. https://izlik.org/JA77TT36XC
AMA
1.Karamercimek N, Yıldız İ. Pediatrik Cerrahi Hastalarında Anestezi Sonrası Deliryum Yönetiminde Hemşirelik Girişimleri. J. H. Sci. Arel U. 2025;9(3):86-96. https://izlik.org/JA77TT36XC
Chicago
Karamercimek, Nurcan, and İlknur Yıldız. 2025. “Pediatrik Cerrahi Hastalarında Anestezi Sonrası Deliryum Yönetiminde Hemşirelik Girişimleri”. Arel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 9 (3): 86-96. https://izlik.org/JA77TT36XC.
EndNote
Karamercimek N, Yıldız İ (December 1, 2025) Pediatrik Cerrahi Hastalarında Anestezi Sonrası Deliryum Yönetiminde Hemşirelik Girişimleri. Arel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 9 3 86–96.
IEEE
[1]N. Karamercimek and İ. Yıldız, “Pediatrik Cerrahi Hastalarında Anestezi Sonrası Deliryum Yönetiminde Hemşirelik Girişimleri”, J. H. Sci. Arel U., vol. 9, no. 3, pp. 86–96, Dec. 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA77TT36XC
ISNAD
Karamercimek, Nurcan - Yıldız, İlknur. “Pediatrik Cerrahi Hastalarında Anestezi Sonrası Deliryum Yönetiminde Hemşirelik Girişimleri”. Arel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 9/3 (December 1, 2025): 86-96. https://izlik.org/JA77TT36XC.
JAMA
1.Karamercimek N, Yıldız İ. Pediatrik Cerrahi Hastalarında Anestezi Sonrası Deliryum Yönetiminde Hemşirelik Girişimleri. J. H. Sci. Arel U. 2025;9:86–96.
MLA
Karamercimek, Nurcan, and İlknur Yıldız. “Pediatrik Cerrahi Hastalarında Anestezi Sonrası Deliryum Yönetiminde Hemşirelik Girişimleri”. Arel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, vol. 9, no. 3, Dec. 2025, pp. 86-96, https://izlik.org/JA77TT36XC.
Vancouver
1.Nurcan Karamercimek, İlknur Yıldız. Pediatrik Cerrahi Hastalarında Anestezi Sonrası Deliryum Yönetiminde Hemşirelik Girişimleri. J. H. Sci. Arel U. [Internet]. 2025 Dec. 1;9(3):86-9. Available from: https://izlik.org/JA77TT36XC

CC-BY-4.0 Lisence

Creative Commons

The source may be copied, edited, distributed and reused, including for commercial purposes, provided that attribution is given.