Research Article
PDF Zotero Mendeley EndNote BibTex Cite

Neml Suresi 43. Âyeti Bağlamında Sosyo-Psikolojik Bir Tevilin Tahlili

Year 2021, Volume 8, Issue 2, 367 - 381, 31.12.2021
https://doi.org/10.34247/artukluakademi.995670

Abstract

Neml Suresi 43. ayeti Hz. Süleyman’ın huzuruna gelerek iman eden Melike’den bahsederken onun içerisinde
bulunduğu şartların, hidayeti bulmasına engel teşkil ettiği yönünde bilgi verir. Bu, din psikolojisinde kişinin içinde
bulunduğu şartların, inancını şekillendirdiğine dair yorumun bir ifadesidir. Melike zekice yorumlar yaparken, şirk gibi
temelsiz ve tutarsız bir durumun içerisinde bulunabilmektedir. Zeki ve akıllı olması, bulunduğu şartları aşarak imana
ulaşması için yeterli olamamıştır. Fakat hakikate dair bulduğu ilk fırsatta da hidayete ulaşmaktadır. Diğer taraftan,
akıllı bir insan olarak tanıtılan başka bir devlet adamı Firavun’un daha kesin ve etkin mucizeleri müşahede etmesine
rağmen iman etmediğini görmekteyiz. Benzer durum Hz. İbrahim ve kavmi arasında da vuku bulmuş, bizzat kendileri
yanlış bir inanca sahip olduklarını izhar etmelerine rağmen eski inançlarını sürdürmeye devam etmişlerdir. Makale,
hidayet-dalalet diyalektiğinde kişinin içerisinde bulunduğu sosyal şartların etkinliğini ve kişinin hakikate ulaşma
isteğinin ve gayretinin sonuca olan etkisini örnekleriyle incelemeyi amaçlamaktadır. 

References

  • Akün, Ömer Faruk. “Âlî Mustafa Efendi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 2: 416-417. Ankara: TDV Yayınları, 1989.
  • Ateş, Süleyman. Yüce Kur’an’ın Çağdaş Tefsiri. 11 Cilt. İstanbul: Yeni Ufuklar Neşriyat, 1988.
  • Begavî, Ebû Muhammed Hasan b. Mesûd. Tefsîru’l-Beġavî: Meâlimu’t-tenzîl. Thk. Muhammed Abdullah en-Nemr. 8 Cilt. Riyad: Dâru Tayyibe li’n-Neşr, 1989.
  • Bikāî, Ebü’l-Hasen İbrâhîm b. Ömer b. Hasen. Naẓmu’d-dürer fi tenâsubi’l-âyâti ve’s-suver. 22 Cilt. Kahire: Dâru’l-Kutubi’l-İslami, ts.
  • Câbirî, Muhammed Âbid. İslam’da Siyasal Akıl. çev. Vecdi Akyüz. İstanbul: Kitabevi Yayınları, 1997.
  • Derveze, Muhammed İzzet. et-Tefsîru’l-ḥadîs: tertibu’s-süver ḥasebe’n-nüzûl. 10 Cilt. Kahire: Dâru İhyâi’l-Kutubi’l-Arabi, 1383/1964.
  • Derveze, Muhammed İzzet. Kur’ân’a Göre Hz. Muhammed’in Hayatı. çev. Mehmet Yolcu. 2 Cilt. İstanbul: Düşün Yayıncılık, 2011.
  • Ebû Hayyân, Muhammed b. Yusuf. Tefsîru’l-Baḥri’l-muḥît. Thk. Adil Ahmed Abdulmevcud. 8 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, 1993.
  • Hâzin, Ali b. Muhammed b. İbrahim. Tefsîru’l-hâzin: lubâbu’t-te’vîl fi maâni’t-tenzîl. Mısır: Dâru’l-Kutubi’l-‘Arabiyye el-Kubrâ, ts.
  • İbn Âşûr, Muhammed Tâhir. Tefsîru’t-Taḥrîr ve’t-tenvîr. 30 Cilt. Tunus: ed-Dâru’t-Tunusiyye, 1984.
  • İbn Atiyye, Ebû Muhammed Abdullah b. Gālip. el-Muharreru’l-vecîz fî tefsîri’l-Kitâbi’l-‘Azîz. Thk. Abdusselam Abduşşâfî. 6 Cilt. Beyrut: Daru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, 2001.
  • İbn Kesîr, Ebu’l-Fidâ İsmail b. Ömer. Tefsîru’l-Ḳur’âni’l-‘aẓîm. Thk. Sâmî bin Muhammed es-Sellâme. 8 Cilt. Riyad: Dâru Tayyibe li’n-Neşr, 1997.
  • İnce, İrfan. “Ridde”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 35:88-91. İstanbul: TDV Yayınları, 2008.
  • Karaman, Hayrettin – Çağrıcı, Mustafa – Dönmez, İbrahim Kâfi - Gümüş, Sadreddîn. Kur’an Yolu Türkçe Meal ve Tefsir. 5 Cilt. 3. Baskı. Ankara: DİB Yayınları, 2007.
  • Köse, Ali –Ayten, Ali. Din Psikolojisi. İstanbul: Timaş Yayınları, 2012.
  • Kurtubî, Ebû Abdillâh Muhammed b. Ahmed b. Ebî Bekr. el-Câmi’ li-aḥkâmi’l-Ḳur’ân. Thk. Hişâm Semir el-Buhârî. 21 Cilt. Riyad: Dâru ‘Âlemi’l-Kutub, 1372/1952.
  • Kutub, Seyyid. Fî Zilâli’l-Kur’ân. çev. Bekir Karlığa vdğr. 16 Cilt. İstanbul: Hikmet Yayınları, ts.
  • Mâturîdî, Ebû Mansur Muhammed. Tevilâtu ehli’s-sünne: tefsîru’l-Mâturîdî. thk. Mecdî Basillûm. 10 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, 2005.
  • Mâverdî, Ebu’l-Hasan Ali b. Muhammed b. Habîb. en-Nüket ve’l-‘uyûn: tefsîru’l-mâverdî. thk. Abdulmaksûd bin Abdurrahîm. 6 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, ts.
  • Mevdûdî, Ebu’l-‘Alâ. Tefhimu’l-Ḳur’ân. 7 Cilt. İstanbul: İnsan Yayınları, 2000.
  • Nesefî, Ebu’l-Berekât Abdullah b. Ahmed b. Mahmûd. Tefsiru’n-Nesefî: medâriku’t-tenzîl ve hadâiḳu’t-te’vîl. Thk. Yusuf Ali Bedîvî. 4 Cilt. Beyrut: Daru’l-Kelâmi’t-Tayyib, 1997.
  • Râzî, Fahreddîn. Mefâtîḥu’l-ġayb: tefsîru’r-Râzî. 32 Cilt. Lübnan: Dâru’l-Fikr Li’t-Tabaa ve’n-Neşr, 1981.
  • Semerkandî, Ebu’l-Leys Nasr b. Muhammed İbrahim. Tefsîru’s-semerkandî: Baḥru’l-‘ulûm. Thk. Muhammed Muavvız- Âdil Ahmed Abdulmevcûd. 3 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye, 1993.
  • Suyûtî, Celâleddîn. ed-Dürrü’l-mensûr fi’t-tefsîri bi’l-me’sûr. Thk. Abdullah bin Abdulmuhsin et-Türkî. 17 Cilt. Kahire: Merkezu Hicr li’l-Buhûs, 2004.
  • ………….. el-İtḳân fî Ulûmi’l-Ḳur’ân. thk. Şuayb el-Arnaûd. Dımaşk: Müessesetu’r-Risâle, 2008.
  • Şevkânî, Muhammed b. Ali b. Muhammed. Fetḥu’l-ḳadîr: el-câmiu beyne fenniyyi’r-rivâyeti ve’d-dirâyeti min i’lmi’t-tefsîr. Thk. Abdurrahman Umeyra. 5 Cilt. y.y: Dâru’l-Vefâ, ts.
  • Taberî, Ebû Câfer Muhammed b. Cerîr. Câmiu’l-beyân an te’vîli âyi’l-Ḳur’ân. Thk. Abdullah bin Abdulmuhsin et-Türkî. 26 Cilt. Kahire: Merkezu’l-Buhûs ve’d-Dirâsâti’l-Arabiye, 2001.
  • Tabersî, EbûAli el-Fadl b. Hasan. Mecmeu’l-beyân fî tefsîri’l-Ḳur’ân. 10 Cilt. Beyrut: Dâru’l-U‘lûm, 2005.
  • Vâhidî, Ebu’l-Hasan Muhammed. el-Vasît fî tefsîri’l-Ḳur’âni’l-Mecîd. Thk. Adil Ahmed Abdulmarsud. 4 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, 1994.
  • Yavuz, Yusuf Şevki “İ‘câzü’l-Kur’ân”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 21:403-406. İstanbul: TDV Yayınları, 2000.
  • ………..... “Sarfe”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 36:140-141. İstanbul: TDV Yayınları, 2009.
  • Zemahşerî, Cârullah Ebu’l-Kāsım Muhammed b. Ömer. el-Keşşâf an haḳāiḳi ġavâmidi’t-tenzîli ve ‘uyûni’l-eḳvali fi vucûhi’t-te’vîl. Thk. Adil Ahmed Abdulmevcud. 6 Cilt. Riyad: Mektebetu’l-Abikan, 1998.
  • Zerkeşî, Bedruddîn Muhammed b. Abdullah. el-Burhân fî Ulûmi’l-Ḳur’ân. thk. Ebu’l-Fazl ed-Dimyâtî. Beyrut: Dâru’n-Neşr, 2006.

Year 2021, Volume 8, Issue 2, 367 - 381, 31.12.2021
https://doi.org/10.34247/artukluakademi.995670

Abstract

References

  • Akün, Ömer Faruk. “Âlî Mustafa Efendi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 2: 416-417. Ankara: TDV Yayınları, 1989.
  • Ateş, Süleyman. Yüce Kur’an’ın Çağdaş Tefsiri. 11 Cilt. İstanbul: Yeni Ufuklar Neşriyat, 1988.
  • Begavî, Ebû Muhammed Hasan b. Mesûd. Tefsîru’l-Beġavî: Meâlimu’t-tenzîl. Thk. Muhammed Abdullah en-Nemr. 8 Cilt. Riyad: Dâru Tayyibe li’n-Neşr, 1989.
  • Bikāî, Ebü’l-Hasen İbrâhîm b. Ömer b. Hasen. Naẓmu’d-dürer fi tenâsubi’l-âyâti ve’s-suver. 22 Cilt. Kahire: Dâru’l-Kutubi’l-İslami, ts.
  • Câbirî, Muhammed Âbid. İslam’da Siyasal Akıl. çev. Vecdi Akyüz. İstanbul: Kitabevi Yayınları, 1997.
  • Derveze, Muhammed İzzet. et-Tefsîru’l-ḥadîs: tertibu’s-süver ḥasebe’n-nüzûl. 10 Cilt. Kahire: Dâru İhyâi’l-Kutubi’l-Arabi, 1383/1964.
  • Derveze, Muhammed İzzet. Kur’ân’a Göre Hz. Muhammed’in Hayatı. çev. Mehmet Yolcu. 2 Cilt. İstanbul: Düşün Yayıncılık, 2011.
  • Ebû Hayyân, Muhammed b. Yusuf. Tefsîru’l-Baḥri’l-muḥît. Thk. Adil Ahmed Abdulmevcud. 8 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, 1993.
  • Hâzin, Ali b. Muhammed b. İbrahim. Tefsîru’l-hâzin: lubâbu’t-te’vîl fi maâni’t-tenzîl. Mısır: Dâru’l-Kutubi’l-‘Arabiyye el-Kubrâ, ts.
  • İbn Âşûr, Muhammed Tâhir. Tefsîru’t-Taḥrîr ve’t-tenvîr. 30 Cilt. Tunus: ed-Dâru’t-Tunusiyye, 1984.
  • İbn Atiyye, Ebû Muhammed Abdullah b. Gālip. el-Muharreru’l-vecîz fî tefsîri’l-Kitâbi’l-‘Azîz. Thk. Abdusselam Abduşşâfî. 6 Cilt. Beyrut: Daru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, 2001.
  • İbn Kesîr, Ebu’l-Fidâ İsmail b. Ömer. Tefsîru’l-Ḳur’âni’l-‘aẓîm. Thk. Sâmî bin Muhammed es-Sellâme. 8 Cilt. Riyad: Dâru Tayyibe li’n-Neşr, 1997.
  • İnce, İrfan. “Ridde”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 35:88-91. İstanbul: TDV Yayınları, 2008.
  • Karaman, Hayrettin – Çağrıcı, Mustafa – Dönmez, İbrahim Kâfi - Gümüş, Sadreddîn. Kur’an Yolu Türkçe Meal ve Tefsir. 5 Cilt. 3. Baskı. Ankara: DİB Yayınları, 2007.
  • Köse, Ali –Ayten, Ali. Din Psikolojisi. İstanbul: Timaş Yayınları, 2012.
  • Kurtubî, Ebû Abdillâh Muhammed b. Ahmed b. Ebî Bekr. el-Câmi’ li-aḥkâmi’l-Ḳur’ân. Thk. Hişâm Semir el-Buhârî. 21 Cilt. Riyad: Dâru ‘Âlemi’l-Kutub, 1372/1952.
  • Kutub, Seyyid. Fî Zilâli’l-Kur’ân. çev. Bekir Karlığa vdğr. 16 Cilt. İstanbul: Hikmet Yayınları, ts.
  • Mâturîdî, Ebû Mansur Muhammed. Tevilâtu ehli’s-sünne: tefsîru’l-Mâturîdî. thk. Mecdî Basillûm. 10 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, 2005.
  • Mâverdî, Ebu’l-Hasan Ali b. Muhammed b. Habîb. en-Nüket ve’l-‘uyûn: tefsîru’l-mâverdî. thk. Abdulmaksûd bin Abdurrahîm. 6 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, ts.
  • Mevdûdî, Ebu’l-‘Alâ. Tefhimu’l-Ḳur’ân. 7 Cilt. İstanbul: İnsan Yayınları, 2000.
  • Nesefî, Ebu’l-Berekât Abdullah b. Ahmed b. Mahmûd. Tefsiru’n-Nesefî: medâriku’t-tenzîl ve hadâiḳu’t-te’vîl. Thk. Yusuf Ali Bedîvî. 4 Cilt. Beyrut: Daru’l-Kelâmi’t-Tayyib, 1997.
  • Râzî, Fahreddîn. Mefâtîḥu’l-ġayb: tefsîru’r-Râzî. 32 Cilt. Lübnan: Dâru’l-Fikr Li’t-Tabaa ve’n-Neşr, 1981.
  • Semerkandî, Ebu’l-Leys Nasr b. Muhammed İbrahim. Tefsîru’s-semerkandî: Baḥru’l-‘ulûm. Thk. Muhammed Muavvız- Âdil Ahmed Abdulmevcûd. 3 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye, 1993.
  • Suyûtî, Celâleddîn. ed-Dürrü’l-mensûr fi’t-tefsîri bi’l-me’sûr. Thk. Abdullah bin Abdulmuhsin et-Türkî. 17 Cilt. Kahire: Merkezu Hicr li’l-Buhûs, 2004.
  • ………….. el-İtḳân fî Ulûmi’l-Ḳur’ân. thk. Şuayb el-Arnaûd. Dımaşk: Müessesetu’r-Risâle, 2008.
  • Şevkânî, Muhammed b. Ali b. Muhammed. Fetḥu’l-ḳadîr: el-câmiu beyne fenniyyi’r-rivâyeti ve’d-dirâyeti min i’lmi’t-tefsîr. Thk. Abdurrahman Umeyra. 5 Cilt. y.y: Dâru’l-Vefâ, ts.
  • Taberî, Ebû Câfer Muhammed b. Cerîr. Câmiu’l-beyân an te’vîli âyi’l-Ḳur’ân. Thk. Abdullah bin Abdulmuhsin et-Türkî. 26 Cilt. Kahire: Merkezu’l-Buhûs ve’d-Dirâsâti’l-Arabiye, 2001.
  • Tabersî, EbûAli el-Fadl b. Hasan. Mecmeu’l-beyân fî tefsîri’l-Ḳur’ân. 10 Cilt. Beyrut: Dâru’l-U‘lûm, 2005.
  • Vâhidî, Ebu’l-Hasan Muhammed. el-Vasît fî tefsîri’l-Ḳur’âni’l-Mecîd. Thk. Adil Ahmed Abdulmarsud. 4 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, 1994.
  • Yavuz, Yusuf Şevki “İ‘câzü’l-Kur’ân”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 21:403-406. İstanbul: TDV Yayınları, 2000.
  • ………..... “Sarfe”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 36:140-141. İstanbul: TDV Yayınları, 2009.
  • Zemahşerî, Cârullah Ebu’l-Kāsım Muhammed b. Ömer. el-Keşşâf an haḳāiḳi ġavâmidi’t-tenzîli ve ‘uyûni’l-eḳvali fi vucûhi’t-te’vîl. Thk. Adil Ahmed Abdulmevcud. 6 Cilt. Riyad: Mektebetu’l-Abikan, 1998.
  • Zerkeşî, Bedruddîn Muhammed b. Abdullah. el-Burhân fî Ulûmi’l-Ḳur’ân. thk. Ebu’l-Fazl ed-Dimyâtî. Beyrut: Dâru’n-Neşr, 2006.

Details

Primary Language Turkish
Subjects Social
Journal Section Makaleler
Authors

Bayram AYHAN (Primary Author)
NİĞDE ÖMER HALİSDEMİR ÜNİVERSİTESİ, İSLAMİ İLİMLER FAKÜLTESİ
0000-0003-1851-0204
Türkiye

Publication Date December 31, 2021
Published in Issue Year 2021, Volume 8, Issue 2

Cite

Bibtex @research article { artukluakademi995670, journal = {Artuklu Akademi}, issn = {2148-3264}, eissn = {2687-427X}, address = {}, publisher = {Mardin Artuklu University}, year = {2021}, volume = {8}, pages = {367 - 381}, doi = {10.34247/artukluakademi.995670}, title = {Neml Suresi 43. Âyeti Bağlamında Sosyo-Psikolojik Bir Tevilin Tahlili}, key = {cite}, author = {Ayhan, Bayram} }
APA Ayhan, B. (2021). Neml Suresi 43. Âyeti Bağlamında Sosyo-Psikolojik Bir Tevilin Tahlili . Artuklu Akademi , 8 (2) , 367-381 . DOI: 10.34247/artukluakademi.995670
MLA Ayhan, B. "Neml Suresi 43. Âyeti Bağlamında Sosyo-Psikolojik Bir Tevilin Tahlili" . Artuklu Akademi 8 (2021 ): 367-381 <https://dergipark.org.tr/en/pub/artukluakademi/issue/67296/995670>
Chicago Ayhan, B. "Neml Suresi 43. Âyeti Bağlamında Sosyo-Psikolojik Bir Tevilin Tahlili". Artuklu Akademi 8 (2021 ): 367-381
RIS TY - JOUR T1 - Neml Suresi 43. Âyeti Bağlamında Sosyo-Psikolojik Bir Tevilin Tahlili AU - Bayram Ayhan Y1 - 2021 PY - 2021 N1 - doi: 10.34247/artukluakademi.995670 DO - 10.34247/artukluakademi.995670 T2 - Artuklu Akademi JF - Journal JO - JOR SP - 367 EP - 381 VL - 8 IS - 2 SN - 2148-3264-2687-427X M3 - doi: 10.34247/artukluakademi.995670 UR - https://doi.org/10.34247/artukluakademi.995670 Y2 - 2021 ER -
EndNote %0 Artuklu Akademi Neml Suresi 43. Âyeti Bağlamında Sosyo-Psikolojik Bir Tevilin Tahlili %A Bayram Ayhan %T Neml Suresi 43. Âyeti Bağlamında Sosyo-Psikolojik Bir Tevilin Tahlili %D 2021 %J Artuklu Akademi %P 2148-3264-2687-427X %V 8 %N 2 %R doi: 10.34247/artukluakademi.995670 %U 10.34247/artukluakademi.995670
ISNAD Ayhan, Bayram . "Neml Suresi 43. Âyeti Bağlamında Sosyo-Psikolojik Bir Tevilin Tahlili". Artuklu Akademi 8 / 2 (December 2021): 367-381 . https://doi.org/10.34247/artukluakademi.995670
AMA Ayhan B. Neml Suresi 43. Âyeti Bağlamında Sosyo-Psikolojik Bir Tevilin Tahlili. Mardin Artuklu Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi. 2021; 8(2): 367-381.
Vancouver Ayhan B. Neml Suresi 43. Âyeti Bağlamında Sosyo-Psikolojik Bir Tevilin Tahlili. Artuklu Akademi. 2021; 8(2): 367-381.
IEEE B. Ayhan , "Neml Suresi 43. Âyeti Bağlamında Sosyo-Psikolojik Bir Tevilin Tahlili", Artuklu Akademi, vol. 8, no. 2, pp. 367-381, Dec. 2021, doi:10.34247/artukluakademi.995670