Tûsî’nin Sebeb-i Nüzûl Olarak Aktardığı Rivâyetlere Yaklaşımı (et-Tibyân Fî Tefsîri’l-Kur’ân Örneği)

Kur’an’ı doğru anlamada Kur’an ilimlerinin büyük rol oynadığı bilinmektedir. Bu kitabın doğru anlaşılmasına katkı sunan branşlardan biri de hiç kuşkusuz esbâb-ı nüzûl bilgisidir. Bu minvalde sebeb-i nüzûl ilminin Kur’an’da geçen olaylar ve sebepler arasında sağlam bir bağlantı kurması okuyucuları bu ilmi öğrenmeye sevk etmektedir. Bu bağlamda âyetlerin kendi siyak ve sibakı çerçevesinde değerlendirilmesine katkı sunan bu ilim özellikle müfessirlerin ilgi odağı haline gelmiştir. Buradan hareketle bu çalışmada Ebû Ca’fer et-Tûsî’nin et-Tibyân Fî Tefsîri’l-Kur’ân adlı eserinde onun sebeb-i nüzûlü nasıl işlediği ele alınmıştır. Nitekim o da selefleri gibi bu ilme önem vermiş ve bu tefsirinde çokça sebeb-i nüzûl rivâyetlerine değinmiştir. Makalede ilk olarak esbâb-ı nüzûlün tanımı ve önemi üzerine durulmuş ardından Tûsî’nin sebeb-i nüzûl rivâyetlerini takdim şekli ele alınmıştır. O’nun sebeb-i nüzûl çerçevesinde kullandığı başlıklar ve ifade kalıplarına yer verilerek bu arada onun takip ettiği yöntemler tespit edildi. Ayrıca onun yaptığı açıklamalar, değerlendirmeler ve eleştirilerle bu rivâyetlerden nasıl yararlandığına temas edildi.