Review

Chia Tohumunun Besin Değeri ve Sağlık Üzerine Etkisi

Volume: 10 Number: 2 June 29, 2024
EN TR

Chia Tohumunun Besin Değeri ve Sağlık Üzerine Etkisi

Abstract

Bu derleme çalışmada chia tohumunun genel özellikleri, besin bileşimi ve insan beslenmesindeki yeri irdelenerek sağlık üzerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Chia tohumu (Salvia hispanica L.) Lamiaceae familyasına ait tek yıllık otsu bir bitkidir. Günümüzde yaygın olarak tüketilmekte olup %42.1 karbonhidrat, %16.5 protein, %30.7 yağ ve %34.4 diyet lifi içeriğine sahiptir. Yüksek protein içeriğine rağmen yapısında gluten içermemesi sebebiyle çölyak hastalarının da kullanabileceği fonksiyonel bir besin olarak kabul edilmektedir. Chia tohumu yağı içeriğindeki yüksek omega-3 çoklu doymamış yağ asitleri sayesinde antiinflamatuar özelliğe sahiptir. Ayrıca bileşimindeki antioksidan etki gösteren fenolik bileşikler, hücredeki oksidatif dengenin sağlanmasını destekleyerek çeşitli kronik hastalıklara karşı koruyucu rol oynamaktadır. Chia tohumunun kan basıncı, kan şekeri seviyesini düzenleyebileceği, kanser tedavisinde rol oynayabileceği, visseral abdominal yağlanmayı azaltarak obeziteyi önleyebileceği ve non-alkolik yağlı karaciğer hastalığını iyileştirebileceğine yönelik çalışmalar bulunmaktadır. Ancak chia tohumu tüketiminin sağlık üzerine uzun vadeli etkileriyle ilgili daha fazla çalışma yapılmasına gerek vardır.

Keywords

Supporting Institution

Bulunmamaktadır.

References

  1. Berner, L.A., O’Donnell. J.A. (1998). Functional foods and health claims legislation: Applications to dairy foods. Int Dairy J, 8(5-6), 355- 362.
  2. Siro, I., Kapolna, E., Kapolna, B., Lugasi, A. (2003). Market and marketing of functional food in Europe. Journal of Food EngineeringVolume, 56(2-3), 181-188.
  3. Mısır, G.B. (2012). Denizel kaynaklı bazı fonksiyonel gıdalar ve gıda bileşenleri. Yunus Araştırma Bülteni, Su Ürünleri Merkez Araştırma Enstitüsü; 2012(1), 1-7.
  4. Ayerza, R., Coates, W. (2008). Chia seeds and the Columbus concept. F. Meester, RR. Watson, Wild-type food in health promotion and disease prevention. (p.377-392). Totowa, NJ: Humana Press Inc.
  5. Ayerza, R. (1995). Oil content and fatty acid composition of chia (Salvia hispanica L.) from five northwestern locations in Argentina. Journal of American Oil Chemists’ Society, 72(9), 1079–1081.
  6. Ullah, R., Nadeem, M., Khalique, A., Imran, M., Mehmood, S., Javid, A., et al. (2016). Nutritional and therapeutic perspectives of chia. Journal of Food Science Technology-Mysore, 53(4), 1750-1758.
  7. Munoz, L. A., Cobos, A., Diaz, O., Aguilera, J. M. (2013). Chia seed (Salvia hispanica): An ancient grain and a new functional food. Food Reviews International, 29(4), 394-408.
  8. Marcinek, K., Krejpcio, Z. (2017). Chia seeds (Salvia hispanica): health promoting properties and therapeutic applications - a review. Rocz Panstw Zakl Hi, 68(2), 123-129.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Clinical Sciences

Journal Section

Review

Publication Date

June 29, 2024

Submission Date

November 12, 2022

Acceptance Date

July 12, 2023

Published in Issue

Year 2024 Volume: 10 Number: 2

APA
İşbilir, E., Uzuner, Y., & Ertaş Öztürk, Y. (2024). Chia Tohumunun Besin Değeri ve Sağlık Üzerine Etkisi. Aydın Sağlık Dergisi, 10(2), 117-136. https://izlik.org/JA23HE34HG
AMA
1.İşbilir E, Uzuner Y, Ertaş Öztürk Y. Chia Tohumunun Besin Değeri ve Sağlık Üzerine Etkisi. Aydın Health. 2024;10(2):117-136. https://izlik.org/JA23HE34HG
Chicago
İşbilir, Elif, Yaren Uzuner, and Yasemin Ertaş Öztürk. 2024. “Chia Tohumunun Besin Değeri Ve Sağlık Üzerine Etkisi”. Aydın Sağlık Dergisi 10 (2): 117-36. https://izlik.org/JA23HE34HG.
EndNote
İşbilir E, Uzuner Y, Ertaş Öztürk Y (June 1, 2024) Chia Tohumunun Besin Değeri ve Sağlık Üzerine Etkisi. Aydın Sağlık Dergisi 10 2 117–136.
IEEE
[1]E. İşbilir, Y. Uzuner, and Y. Ertaş Öztürk, “Chia Tohumunun Besin Değeri ve Sağlık Üzerine Etkisi”, Aydın Health, vol. 10, no. 2, pp. 117–136, June 2024, [Online]. Available: https://izlik.org/JA23HE34HG
ISNAD
İşbilir, Elif - Uzuner, Yaren - Ertaş Öztürk, Yasemin. “Chia Tohumunun Besin Değeri Ve Sağlık Üzerine Etkisi”. Aydın Sağlık Dergisi 10/2 (June 1, 2024): 117-136. https://izlik.org/JA23HE34HG.
JAMA
1.İşbilir E, Uzuner Y, Ertaş Öztürk Y. Chia Tohumunun Besin Değeri ve Sağlık Üzerine Etkisi. Aydın Health. 2024;10:117–136.
MLA
İşbilir, Elif, et al. “Chia Tohumunun Besin Değeri Ve Sağlık Üzerine Etkisi”. Aydın Sağlık Dergisi, vol. 10, no. 2, June 2024, pp. 117-36, https://izlik.org/JA23HE34HG.
Vancouver
1.Elif İşbilir, Yaren Uzuner, Yasemin Ertaş Öztürk. Chia Tohumunun Besin Değeri ve Sağlık Üzerine Etkisi. Aydın Health [Internet]. 2024 Jun. 1;10(2):117-36. Available from: https://izlik.org/JA23HE34HG

All site content, except where otherwise noted, is licensed under a Creative Common Attribution Licence. (CC-BY-NC 4.0)