DEVLET ŞEKİLLERİ VE HÜKÜMET SİSTEMLERİ TÜRLERİNİN ÜLKELERİN YÖNETİŞİM GÖSTERGELERİ BAKIMINDAN MEYDANA GETİRDİĞİ FARKLILIKLARIN BELİRLENMESİ
Abstract
1980’li yıllardan sonra kamu yönetimi alanında oldukça önem kazanan “yönetişim” belli bir hedefe ulaşmaya yönelik amaca yönelik bir çabayı, yol gösterici olmayı, kontrol etmeyi ve yönetmeyi içeren bir kavramdır. Tanımıyla ilgili bir kesinlik olmamakla birlikte yönetişimin; şeffaflık, hesap verebilirlik, katılımcılık, hukukun üstünlüğü, eşitlikçilik, etkinlik gibi temel ilkelerinin olduğu literatürde geniş çevrelerce kabul edilmektedir.
Bu kavram, Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği, Dünya Bankası, OECD gibi birçok uluslararası kuruluşun üzerinde durduğu ve önem verdiği konulardan biridir. Ülkelerin demokrasiye olan inançlarının artması ve “iyi yönetişim” şeklindeki yaklaşımların ortaya çıkması, yönetişimin kalitesi konusunu gündeme getirmektedir. Buna bağlı olarak kimi ülkeler, araştırma kuruluşları ve uluslararası kuruluşlar hangi ülkelerin yönetişimde iyi; hangilerinin daha geride olduğunu belirlemek amacıyla çeşitli yönetişim göstergeleri ortaya koymuşlardır. Bu göstergelere bağlı olarak ülkelerinde yönetişim düzeylerinin ölçülmesi yoluna gidilmiştir.
Bu çalışmanın amacı, ülkelerin yönetişim kaliteleri bakımından devlet şekillerinin ve hükümet sistemlerinde “farklılığın” olup olmadığının belirlenmesidir. Bu hedef doğrultusunda Dünya Bankası’nın altı gösterge halindeki yönetişim verileri incelenmiş ve çeşitli istatistiksel analizlere tabi tutulmuştur. Devlet şekli açısından; Federal-Üniter ve Monarşi-Cumhuriyet farklılıklarında yönetişim kalitesinin farklılıkları belirlenmiştir. Ayrıca hükümet sistemi olarak başkanlık, yarı-başkanlık ve parlamenter sistemlerde yönetişim göstergelerinin farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır. Araştırma kapsamında kullanılan yönetişim verileri üzerinde SPSS programı kullanılarak, T testi ve ANOVA testi yapılmıştır. Böylelikle farklılıklar araştırılmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen bulgulara göre hükümet sistemleri ve devlet şekilleri bakımından yönetişim kalitesinin belli düzeylerde farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Araştırma kapsamında elde edilen bulgular; kamu yöneticileri, politika yapıcılar ve araştırmacılar için önem arz etmektedir.
Keywords
References
- Akipek, Ömer İlhan (1965). Devletler Hukuku. Ankara: İstiklâl Matbaası.
- Avci, Salih Börteçine- İsmail İyigün (2017). “Corporate and Supply Chain Network Governance of Third Party Logistics Service Providers: Effects on Buyers’ İntention to Continue The Relationship”. Management & Marketing. C. 12, S. 2, s. 277-296.
- Aygül, Cenk (1998). “Neo-Liberalizmin Başarısızlığı ve Yönetişim”. Toplum ve Bilim. C. 76, S. 1, s. 231-256.
- Bayramoğlu, Sonay (2004). Yönetişim ve Demokrasi İlişkisinde Siyasal İktidar Sorunu: Türkiye’de Bağımsız Düzenleyici Kurumlar. Doktora Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Brown, John (2002). “Yönetişim ya da Neo-liberalizmin Siyasi Düzeni”. Birikim Dergisi. C. 158, s. 36-43.
- Canıkalp, Ebru-İlter Ünlükaplan (2015). “Yönetişim Kalitesi ve Yönetişimin Ölçülebilirliği”. Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. C. 19, S. 1, s. 81-100.
- Carnoy, Martin (2015). Devlet ve Siyaset Teorisi. Ankara: Dipnot Yayınları.
- Coşkun, Selim (2013). “Kamu Yönetiminde Yönetişim Yaklaşımı”. Kamu Yönetiminde Çağdaş Yaklaşımlar. (Ed. Asım Balcı-Ahmet Nohutçu-Namık Kemal Öztürk-Bayram Coşkun). Ankara: Seçkin Yayınları.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Adnan Karataş
*
0000-0003-2399-8013
Türkiye
Publication Date
December 21, 2019
Submission Date
November 7, 2019
Acceptance Date
November 12, 2019
Published in Issue
Year 2019 Number: 6