SULUKULE VE ÇİNGENELERİ

Number: 23 March 12, 2010
  • Süleyman Faruk Göncüoğlu
  • Şükriye Pınar Yavuztürk
TR

SULUKULE VE ÇİNGENELERİ

Öz

İstanbul’un eğlence hayatında önemli bir yer tutan bu çingeneler kendilerini diğer çingenelerden ayrı bir kategoriye oturtmuşlardır. Özellikle saz çalmada, dans etmede, şarkı söylemede kısacası çengilik alanında saldıkları ün dolayısıyla bu ayrımın kendiliğinden belirdiği görülmektedir. Keza kendileri de bu farkı betimlemek amacıyla çingene isminden ziyade “Roman” olarak kendilerini tanımlamışlardır. Önceleri sur dışında ikâmet eden bu çingeneler 1826 yılından itibaren sur içine girmeye başlamış, Topkapı ile Edirnekapı arasına yerleşenler Sulukule Çingeneleri olarak tanınmışlardır. Yaşam tarzları, giyim kuşamları, şiveleriyle toplum içinde kendilerini hemen belli eden bu insanlar viraneye benzeyen yapılarda yaşamaktaydılar. Sulukule’de, Osmanlı tebaasından normal insanların yapmayacağı meslekleri icra edenler bulunsa da bu meslekler çengicilik kadar yoğun değildi. Bir zamanların rağbet gören eğlence anlayışı çengiciliğe, dolayısıyla Sulukule’ye gösterilen ilginin azalması 1850 yılından takiben başlayan ve 20. yüzyıl başlarından itibaren kendini iyice hissettiren batılı eğlence tarzlarının Beyoğlu gibi semtlerde revaç bulmasıyla başlamıştır. Yakın dönemde çingenelerin evlerini eğlence mekânı olarak müşterilerine açmaları da 1990’lı yılların başında son bulmuştur. Ancak dönemin Emniyet Müdürü tarafından evlerinin kapattırılması bu mesleğe son vermemiş, bunların yer altına çekilmesine hatta çingenelerin fuhşa yönelmesine neden olmuştur. Günümüzde ise bu mahalle “Sulukule Dönüşüm Projesi” adı altında kaldırılmayı beklemektedir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Abdülaziz Bey, Osmanl Ahmed Refik, Onuncu Asır Hicride İstanbul Hayatı (1495-1591), İstanbul 1988.
  2. Akçura, Gökhan, Ivır Zıvır Tarihi, İstanbul 1991.
  3. Alexandre G. Paspati, Etude sur les Tchinghianes ou Bohemiens de l'empire Alpman, Nazım, Başka Dünyan Altınöz, İsmail Haşim, “Osmanlı Toplumunda Çingeneler”, Tarih ve Toplum ın İnsanları Çingeneler, İstanbul 1992.
  4. Alus, Sermet Muhtar, İstanbul Yazıları, İsta _________________, Eski Günlerde, İstanbul 2001.
  5. _________________, “Eski İstanbul’da Çingeneler”, Tarih ve Toplum, XXIII/137, _________________, İsta Ataman, Sadi Yaver, Türk İstanbul, İstanbul 1997.
  6. Başbakanlık Osmanlı Arşivi Rehberi, İstanbul 2000, 172-302.
  7. Başbakanlık Osmanlı Arşivi, İ.DH. (İrade Dahiliye), nr. 964/76233.
  8. Başbakanlık Osmanlı Arşivi, İDH., nr. 1202/94110.

Details

Primary Language

tr; en

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

Süleyman Faruk Göncüoğlu This is me

Şükriye Pınar Yavuztürk This is me

Publication Date

March 12, 2010

Submission Date

March 12, 2010

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2009 Number: 23

APA
Göncüoğlu, S. F., & Yavuztürk, Ş. P. (2010). SULUKULE VE ÇİNGENELERİ. Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, 23, 107-134. https://izlik.org/JA49FG57WR

Obtaining permissions for studies requiring ethics committee approval regarding the implementation of ethical rules and including information about permission in the article was added to the criteria. In this direction, Ethics Committee Permission is required for articles submitted to our journal and meeting the conditions stated below.
• Any research conducted with qualitative or quantitative approaches that require data collection from participants using questionnaires, interviews, focus group work, observation, experimentation, and interview techniques.
Also;
• Obtaining and indicating permission from the owners for the use of scales, surveys and photographs belonging to others,
• It should be stated that the copyright regulations are complied with for the intellectual and artistic works used.