Research Article

Marksist Sanat Anlayışı

Number: 42 March 26, 2019
EN TR

Marksist Sanat Anlayışı

Abstract

Karl Marx, ekonomik ve toplumsal ilişkilere yoğunlaşarak kapitalist toplumun nasıl işlediğini, feodalizmin içinden nasıl doğduğunu, modern toplumdaki sınıfların üretimsel gelişimlerindeki tarihsel evrelerle nasıl bağlantılı olduğunu açıklamaya çalışır. Ekonomik ve toplumsal ilişkiler bağlamında kapitalizmin ardındaki temelde yatan sınıf mücadelelerini görünür kılarak üretici kaynakların sahibi olan burjuva sınıfının ve çalışmak zorunda olan proleterya sınıfının mücadelesini tarihsel materyalist bir bakışla ele alır. Zira Marksizm’de büyük öneme sahip olan “yabancılaşma kuramı”, “emek-değer kuramı” ve “materyalist tarih anlayışı”, kapitalist toplumun nasıl işlediğini göstermek ve feodal düzenden kapitalist düzene doğru insanların ekonomik temelli ilişkilerine yoğunlaşan evrimlerini açıklayan temel kavramlardır. Bu kavramlar aracılığıyla Marks, sosyal ve tarihsel bir varlık olan insana kapitalizmin dünyasıyla ilgili epistomolojik bilgi aktarımı yaparken, insanların maddi dünyaya dair kavrayışlarını güçlendirir. Düşünceler ve kavramlar insanların maddi etkinliklerine bağımlı olduğu için sanat, toplumsal değişmenin ve dönüşmenin en etkin kuvvetidir. Maddi yaşamın karşıtlıklarından dünyaya dair bir izlenim oluşturur. Bu makalede özellikle sanatın etkin olan yönü vurgulanarak, insan yaşamının sosyo-ekonomik koşullarına entelektüel bir çerçeve çizilmeye çalışılmıştır.

Ulaşılan sonuçlar bakımından, Marksist perspektiften hareketle sanatın sosyo-ekonomik koşullara, politik etkilere yönelik ilgisini karakterize eden entelektüel faaliyet sorunlaştırılmaktadır. Marksist temellerden yola çıkan yeni sanat anlayışı ile birlikte dünyayı değiştirmeye yönelik devrimci nitelikteki pratik amaç işlevselci bir sanat görüşünü onaylayacak şekilde temellendirilmektedir. Buradan hareketle Marksist açıdan ekonomik, politik, ideolojik yapılanmalarla karakterize edildiği düşünülen sanatın ne olduğu sorusunun cevabı belirlenmektedir.

Keywords

References

  1. Albert, M. (2007). Kapitalizm ötesinde yaşam: umudu gerçeğe dönüştürmek (T. Doğan, Çev.). İstanbul: Bgst Yayınları.
  2. Benhabib, S. (2005). Eleştiri, norm ve ütopya (İ. Tekerek, Çev.). İstanbul: İletişim Yayınları.
  3. Derrida, J. (2007). Marx’ın hayaletleri: borç durumu, yas çalışması ve yeni enternasyonal (A. Tümertekin, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  4. Eagleton, T. (2010). Estetiğin ideolojisi. B. Gözkan (Ed.). Ankara: Doruk Yayımcılık.
  5. Eagleton, T. (2011). Marx neden haklıydı? (O. Köymen, Çev.). İstanbul: Yordam Kitap.
  6. Horkheimer, M. (2008). Akıl tutulması (O. Koçak, Çev.). İstanbul: Metis Yayıncılık.
  7. Hünler, H. (2011). Estetik’in kısa tarihi: modern kültür ve sanat üzerine felsefi bir araştırma. Ankara: Doğu Batı Yayınları.
  8. Mannheim, K. (2004). İdeoloji ve ütopya (M. Okyayuz, Çev.). Ankara: Epos Yayınları.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Gül Eren *
Türkiye

Publication Date

March 26, 2019

Submission Date

March 1, 2019

Acceptance Date

March 25, 2019

Published in Issue

Year 2019 Number: 42

APA
Eren, G. (2019). Marksist Sanat Anlayışı. Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, 42, 107-117. https://doi.org/10.32547/ataunigsed.534270
AMA
1.Eren G. Marksist Sanat Anlayışı. GSED. 2019;(42):107-117. doi:10.32547/ataunigsed.534270
Chicago
Eren, Gül. 2019. “Marksist Sanat Anlayışı”. Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, nos. 42: 107-17. https://doi.org/10.32547/ataunigsed.534270.
EndNote
Eren G (March 1, 2019) Marksist Sanat Anlayışı. Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi 42 107–117.
IEEE
[1]G. Eren, “Marksist Sanat Anlayışı”, GSED, no. 42, pp. 107–117, Mar. 2019, doi: 10.32547/ataunigsed.534270.
ISNAD
Eren, Gül. “Marksist Sanat Anlayışı”. Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi. 42 (March 1, 2019): 107-117. https://doi.org/10.32547/ataunigsed.534270.
JAMA
1.Eren G. Marksist Sanat Anlayışı. GSED. 2019;:107–117.
MLA
Eren, Gül. “Marksist Sanat Anlayışı”. Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, no. 42, Mar. 2019, pp. 107-1, doi:10.32547/ataunigsed.534270.
Vancouver
1.Gül Eren. Marksist Sanat Anlayışı. GSED. 2019 Mar. 1;(42):107-1. doi:10.32547/ataunigsed.534270

Cited By

Obtaining permissions for studies requiring ethics committee approval regarding the implementation of ethical rules and including information about permission in the article was added to the criteria. In this direction, Ethics Committee Permission is required for articles submitted to our journal and meeting the conditions stated below.
• Any research conducted with qualitative or quantitative approaches that require data collection from participants using questionnaires, interviews, focus group work, observation, experimentation, and interview techniques.
Also;
• Obtaining and indicating permission from the owners for the use of scales, surveys and photographs belonging to others,
• It should be stated that the copyright regulations are complied with for the intellectual and artistic works used.