Şehbâl Mecmuasında Yer Alan Kadınlara Ait Giysi Önerileri

Öz

Şehbâl Mecmuası, sosyal hayatın büyük oranda değişime uğradığı ve birçok alanda yenilik hareketlerinin görüldüğü Osmanlı İmparatorluğu’nun son döneminde büyük ilgi uyandırmış önemli bir yayın organı olarak karşımıza çıkmaktadır. Özellikle kadınlar ile ilgili konulara oldukça geniş yer ayıran mecmuanın birçok sayısında, dönemin giysi modası hakkında bilgi veren kadınlara ait giysi önerilerinin yer aldığı içeriklere sıklıkla rastlanılmıştır. Bu içeriklerde dönemin Batı modasını yansıtan giysi örnekleri yer almış ve özellikle eğitimli olarak nitelendirilebilecek monden Müslüman Türk kadınları, mecmuanın mevcut içeriklerini takip ederek dönemin Batı tarzını yansıtan giysi modası hakkında bilgi sahibi olmuşlardır. Mevcut çalışmada, II. Meşrutiyet Dönemi sonrası yayımlanmış olan Şehbâl Mecmuası’nda giysi modası hakkındaki içeriklerde yer alan kadınlara ait giysi önerilerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, Bonn Üniversitesi Kütüphanesi’nde bulunan mecmuanın 1914 (1330) yılında Osmanlıca olarak yayımlanmış sayılarında, kadınlara ait giysi önerilerinin bulunduğu içerikler belirlenmiş ve belirlenen bu içeriklerde yer alan kadın giysi önerileri yorumlanarak ortaya konulmuştur. Ortaya konulan bu içerikler incelendiğinde, mevcut dönemdeki kadınların dönemin Batı modasını yansıtan giyim-kuşam özellerini takip ettikleri sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Şehbâl Mecmuası
• Giysi Modası
• Kadınlara Ait Giysi Önerileri

Women’s Clothing Recommendations in the Şehbâl Magazine

Abstract

Şehbâl Magazine is an important publication which has aroused interest in the last period of the Ottoman Empire, where social life changed greatly and reformist movements was seen in many areas. The magazine gave wide range of issues related to women, especially in many editions of the magazine, the contents that gave information about the fashion of the period were frequently found in the content of women's clothing recommendations. These contents included examples of clothing reflecting the Western fashion of the period. Especially, Turkish Muslim women who can be described as well educated, followed the current contents of the magazine and were informed about the Western fashion of the period. The aim of this study is to determine women's clothing recommendations in the contents related to fashion in Şehbâl Magazine published after the Second Constitutional Era. In line with the stated purpose, the contents published in the Ottoman language in 1914 (1330), containing the recommendations of women's clothing were determined in the University of Bonn Library. Additionally, recommendations of women’s clothing in these contents were interpreted. When these contents were examined, it was concluded that the women in the current period followed the dress codes reflecting the Western fashion of the period.

Keywords

• Şehbâl Magazine
• Fashion
• Women's Clothing Recommendations

References

1. Ahmetoğlu, S. (2010). İttihatçı aktüaliteden kitlesel popülariteye: Şehbâl Mecmuası (1909-1914). İstanbul: Libra Kitapçılık ve Yayıncılık.
2. Avangart. (t.y.). Türk Dil Kurumu güncel Türkçe sözlük içinde. Erişim adresi: https://sozluk.gov.tr/
3. Barbarosoğlu, F. K. (2012). Modernleşme sürecinde moda ve zihniyet. İstanbul: İz Yayıncılık.
4. Çakır, S. (2011). Osmanlı kadın hareketi. İstanbul: Metis Yayınları.
5. Demir, M. (2016). Osmanlı kadınları arasında modanın yaygınlaşmasında bir araç olarak biçki‐dikiş. Bartın Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 1(2), 71-90.
6. Demir, M. (2018). Biçki dikiş. E. Gürsoy Naskali (Ed.), Osmanlı'dan Cumhuriyet'e faaliyet gösteren ilk dikiş kursu: Türk kadınları biçki yurdu (s. 57-124) içinde. İstanbul: Libra Kitapçılık ve Yayıncılık.
7. Demirdirek, A. (2011). Osmanlı kadınlarının hayat hakkı arayışının bir hikayesi. Ankara: Ayizi Kitap.
8. Denman, F. K. (2009). İkinci Meşrutiyet döneminde bir Jön Türk dergisi: Kadın. İstanbul: Libra Kitapçılık ve Yayıncılık.

9. Develioğlu, F., & Kılıçkını, N. (1975). Osmanlıca-Türkçe okul sözlüğü (1. Baskı). İstanbul: Rafet Zaimler Kitabevi.
10. Eşkâl. (t.y.). Türk Dil Kurumu güncel Türkçe sözlük içinde. Erişim adresi: https://sozluk.gov.tr/
11. Himam, F. D., & Tekcan, E. (2014). Erken Cumhuriyet Dönemi terzilik kültürü ve ulusal maddi kültürün inşası. Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi, Güz 2014 (20), 221-254.
12. İktibas. (t.y.). Türk Dil Kurumu güncel Türkçe sözlük içinde. Erişim adresi: https://sozluk.gov.tr/
13. Kocabaşoğlu, U. (2010). Hürriyeti beklerken İkinci Meşrutiyet basını. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
14. Libas. (t.y.). Türk Dil Kurumu güncel Türkçe sözlük içinde. Erişim adresi: https://sozluk.gov.tr/
15. Matris. (t.y.). Türk Dil Kurumu güncel Türkçe sözlük içinde. Erişim adresi: https://sozluk.gov.tr/
16. Melabis. (t.y.). Türk Dil Kurumu güncel Türkçe sözlük içinde. Erişim adresi: https://sozluk.gov.tr/
17. Monden. (t.y.). Türk Dil Kurumu güncel Türkçe sözlük içinde. Erişim adresi: https://sozluk.gov.tr/
18. Muhtâsâr. (t.y.). Türk Dil Kurumu güncel Türkçe sözlük içinde. Erişim adresi: https://sozluk.gov.tr/
19. Musavver. (t.y.). Türk Dil Kurumu güncel Türkçe sözlük içinde. Erişim adresi: https://sozluk.gov.tr/
20. Nazar. (t.y.). Türk Dil Kurumu güncel Türkçe sözlük içinde. Erişim adresi: https://sozluk.gov.tr/
21. Nisa. (t.y.). Türk Dil Kurumu güncel Türkçe sözlük içinde. Erişim adresi: https://sozluk.gov.tr/
22. Özer, İ. (2009). Osmanlı’dan Cumhuriyet’e yaşam ve moda. İstanbul: Truva Yayınları.
23. Risale. (t.y.). Türk Dil Kurumu güncel Türkçe sözlük içinde. Erişim adresi: https://sozluk.gov.tr/
24. Silsile. (t.y.). Türk Dil Kurumu güncel Türkçe sözlük içinde. Erişim adresi: https://sozluk.gov.tr/
25. Şahin, Y. (2015). Tarihin tekerini geriye döndürmek: Moda tasarımında geleneği yorumlama sorunsalı. Yedi: Sanat, Tasarım ve Bilim Dergisi, Kış 2015 (13), 25-32.
26. Tefrika. (t.y.). Türk Dil Kurumu güncel Türkçe sözlük içinde. Erişim adresi: https://sozluk.gov.tr/
27. Toprak, Z. (2017). Türkiye’de yeni hayat inkılap ve travma 1908-1928. İstanbul: Doğan Kitap.
28. Tuvalet. (t.y.). Türk Dil Kurumu güncel Türkçe sözlük içinde. Erişim adresi: https://sozluk.gov.tr/
29. Ufk. (t.y.). Türk Dil Kurumu güncel Türkçe sözlük içinde. Erişim adresi: https://sozluk.gov.tr/
30. Uymaz, B. (2005). Şehbâl’de mûsikî yazıları (transkripsiyon ve yorum) (1.-50. sayılar) (Yüksek Lisans Tezi). YÖK tez veri tabanından erişildi (Tez No. 162322).
31. Uymaz, T. (2005). Şehbâl’de mûsikî yazıları (transkripsiyon ve yorum) (51.-100. sayılar) (Yüksek Lisans Tezi). YÖK tez veri tabanından erişildi (Tez No. 162571).
32. Yılmaz, S. (2020). Giysiler ne anlatır?. İstanbul: Mundi Kitap.