Yetişkin Kök Hücrelerin Dünü ve Bugünü

Öz

Kök hücreler kendini yenileme, sınırsız bölünme ve birçok hücre tipi veya dokuya farklılaşabilme kapasitesine sahip hücrelerdir. Bu hücreler henüz bölünme aşamasında olan embriyolardan, bebeklerde kordon kanından ve yetişkinlerde kemik iliğinden sağlanabilmektedir. Kök hücrelerin ilk tanımlanmasından bu yana yaklaşık 50 yıl geçmesine rağmen bu hücreler üzerinde sürdürülen çalışmalar son zamanlarda hız kazanmıştır. Kök hücreler üzerinde yapılan çalışmalar, bu hücrelerin fizyolojisi, morfolojisi, gelişimi, çoğalması ve başkalaşımı konusunda önemli bilgiler edinmemizi sağlamıştır. Kan hücrelerine kökenlik eden hemapoetik kök hücrelerinin farklı embriyonik kökenli (ektoderm ve endoderm) hücrelere kaynaklık edebileceğinin ortaya çıkmasıyla, yetişkin kök hücrelere yönelik araştırmalar büyük hız kazanmıştır. Bu derlemede iki ana kök hücre grubundan biri olan yetişkin kök hücreler ve özelliklerinden bahsedilerek uygulama alanları hakkında özlü bilgi verilmesi amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Klinik Uygulama, Kök hücre, Yetişkin

References

1. Abbott JD., Giordano FJ., 2003. Stem cells and cardiovascular disease. J. Nucl. Cardiol., 10, 403-412. Anonim,
2. http://www.ggacademia.com/default.
3. aspx?pid=54468 *Erişim: 20.11.2012+
4. Atar E., 2004. Kök hücreler ve kordon kanı toplanmasında güncel durum. TJD Uzmanlık Sonrası Eğitim Dergisi, 6,58-64.
5. Blau HM., Brazelton TR., Weimann JM., 2001. The evolving concept of a stem cell: Entity or function. Cell, 105, 829-841.
6. Cancedda R., Bianchi G., Derubeis A., Quarto R., 2003. Cell therapy for bone disease: a review of current status. Stem Cells, 21, 610-619.
7. Coulombel L., 2003. Adult tissue stem cells: definition, identification and therapeutic use. J. Annu. Diabetol. Hotel Dieu., 1-16.
8. Çetiner M., 2006. Hücresel Tedaviler Tarihi ve Süreyya Tahsin Aygün. 2. Ulusal Kök Hücre Kongresi Program ve Özet Kitabı, Trabzon, Sayfa;29-34.

9. Di Campli C., Nestola M., Piscaglia AC., Santoliquido A., Gasbarrini G., Pola P., Gasbarrini A., 2003. Cell- based therapy for liver diseases. Eur. Rev. Med. Pharmacol. Sci., 7, 41-44.
10. Ferrari G., Cusella DE., Angelis G., 1998. Muscle regeneration by bone marrow-derived myogenic progenitors. Science, 279, 1528-1530.
11. Filip S., Okry JM., Ruska IH., 2003. Adult stemcells and their importance in cell therapy. Folia Biol. (Praha), 49, 9-14.
12. Fuchs E., Tumbar T., Guasch G., 2004. Socializing with the neighbors: Stem cells and their niche. Cell, 116, 769- 778.
13. Güneş AM., 2005. Kök hücre plastisitesi ve tıptaki kullanım alanları, Güncel Pediatri, 36-42.
14. Hayashi S., Azuma J., Ogihara T., Morishita R., 2003. Gene therapy for myocardial regeneration. Nippon Rinsho., 61,867-870.
15. Henningson CT., Stanislaus JR., Gewirtz AM., 2003. Embryonic and adult stem cell therapy. J. Allergy Clin. Immunol., 111, S745-753.
16. Korbling M., Estrov Z., 2003. Adult stem cells for tissue repair a new therapeutic concept? N. Engl. J. Med., 349, 570-582.
17. Lechner A., Habener JF., 2003. Stem/progenitor cells derived from adult tissues: potential for the treatment of diabetes mellitus. Am. J. Physiol. Endocrinol. Metab., 284, 259-266.
18. Linazasoro G., 2003. Stem cells: solution to the problem of transplants in Parkinson's disease? Neurologia, 18, 74-100.
19. Olcay A., Nişancı Y., Sezer M., Özsaruhan Ö., 2003. Kardiyolojide güncel kök hücre uygulamaları. Türk Kardiyol. Dern. Arş., 31,776-780.
20. Şahin F., Saydam G., Omay SB., 2005. Kök hücre plastisitesi ve klinik pratikte kök hücre tedavisi. Turk. J. Hematol. Oncol., 15,48-56.
21. Térèse M., 2002. History of haematopoietic stem-cell transplantation. Nat. Rev. Cancer, 2, 231-238.
22. Timothy JN., Almudena MF., Satsuki Y., Carmen PT., Yasuhiro I., Andre T., 2009. Repair of acute myocardial ınfarction by human stemness factors induced pluripotent stem cells. Circulation, 120, 408-416.
23. Türkiye Bilimler Akademisi, 2004. Kök hücre araştırmala- rında güncel Kavramlar, Türkiye Bilimler Akademisi Raporları, Sayı; 7.
24. Ural AU., 2006. Kök hücreler, TOTBİD Dergisi, 5, 140-145.
25. Yasuaki O., Yasuhide Y., Hiroe O., Mika T., Yoshihiro K., Mari S., Yoko K., Koji H., Shigeru S., Katsuhisa H., Shunsuke Y., Hajime O., 2010. pluripotent stem cells from human third molar mesenchymal stromal cells. J. Biol. Chem., 285, 29270-29278. Induction of