Erken Dönem Cumhuriyet Romanlarında Kadına Bakışlar

Halide Edib Kalp Ağrısı’nda Zeyno’yu binbaşı Hasan ile kürek ve koşma sporlarında berabere kalan bir kız olarak canlandırır. Zeyno ile Hasan’ın spordaki yarışmaları, aşka dönüşür. Ancak Zeyno’nun arkadaşı Azize’nin Hasan’a âşık olması üzerine Zeyno aradan çekilir. Zeyno’nun Oğlu’nda Mazlume sportmenliğini Diyarbakır’da ata binmekte gösterir. Ayrıca Tıbbiye’nin Ebelik dalında çalışır. Burhan Cahit’in romanı Ayten ile aynı adı taşıyan kahramanı profesyonel bir sporcudur. Roman onun yüzme, kürek, kotra-araba kullanma, nişancılık gibi spor merakları üzerine kurulmuştur. Ayten, toplumda ileride gerçekleşecek genç kız tipinin örneğidir. Yakup Kadri’nin Ankara’sında profesyonel Yıldız’ın koşuculuktaki başarılarından ve eski neslin nazarîciliğiyle Yıldız neslinin pratikliği arasındaki farktan söz edilir. Aka Gündüz ise Dikmen Yıldızı’nda, hastalanan Yıldız’ı Anadolu yollarında iyileştirir. Böylece coğrafya, diriltici fonksiyonunu icra eder. Aka Gündüz fuhuşla düşen kadınlara, yeni kurtuluş reçetesi sunan romanlar yazar. Tang-Tango’da Bihter’in düşmüş kadın hayatı evlilik sayesinde bitince, kocasının yardımıyla çaresiz kadınlar için bir hastane ve fabrika kurar. Milli Mücadele’yi yapan Anadolu’yu soluyan Bihter, burayı ruhlar için manevi bir üniversite olarak görür. Yazıda Cumhuriyet’in ilk döneminin dinamizmini veren kadın kahramanlar üzerinde durulacaktır.