Research Article

Bir Antisemit Propaganda Metni: Siyon Liderlerinin Protokolleri

Number: 11 June 30, 2024
EN TR

Bir Antisemit Propaganda Metni: Siyon Liderlerinin Protokolleri

Abstract

19. yüzyıl, Avrupa’da siyasi, sosyal ve ekonomik açıdan önemli değişikliklerin meydana geldiği bir dönemdir. Bu dönemde, bir taraftan mevcut düzenin değişmesine yönelik devrimci, özgürlükçü ve milliyetçi girişimler gerçekleşirken diğer taraftan dünyayı ve varlıkları anlamada daha önce var olan dinî bakış açısına alternatif olarak seküler bir bakış açısı gelişmiştir. Doğayı ve canlıları, akıl ve bilim yoluyla değerlendiren bu yeni bakış açısı, önce ırk teorilerini, ardından bilimsel ırkçılığı ve nihayetinde antisemitizmi ortaya çıkarmıştır. Bu dönemde Avrupa, eski ile yeni karşıtlığına dayalı bir düzen problemiyle karşılaşmıştır. Avrupa’daki yeni gelişmeler karşısında mevcut düzeni koruma taraftarı olanlar, antisemitizmi bir araç olarak kullanmıştır. Bu yaklaşım tarzı bir süre sonra Rusya’ya taşınmıştır. Çok sayıda Yahudi’ye ev sahipliği yapan, siyasi, sosyal ve ekonomik problemler yaşayan Rusya, Avrupalılarla benzer bir yöntem izleyerek antisemitizmi araçsallaştırmış ve bir propaganda metni olan Siyon Liderlerinin Protokolleri’ni üretmiştir. Bu girişim gerçekleştirilirken daha önce Avrupa’da yaygınlaşmış olan Yahudi komplosu literatüründen faydalanılmıştır. Yahudilerin Yahudi olmayanlara düzenlendikleri bir komplo olarak sunulan Siyon Liderlerinin Protokolleri, dünyadaki en önemli ve en popüler antisemit propaganda metnidir. Onun bu önemi ve popülerliği, doğru zamanda ve etkili yöntemlerle sunulmasından kaynaklanmaktadır. Toplumsal bunalımların yaşandığı sıralarda korku psikolojisi üzerinden yaygınlaştırılan Protokoller, bu yöntem sayesinde pek çok insan tarafından gerçek bir metin olarak algılanmış ve onların Yahudilere yönelik bakış açısını yönlendirmiştir. Protokoller, Rusya’da monarşi karşıtlarını bastırmak ve Çar rejimini devam ettirmek amacıyla kullanılmıştır. Ancak monarşinin Bolşevikler tarafından yıkılması ve Çarın ailesiyle birlikte öldürülmesi, ABD ve Avrupa’da Bolşevizm korkusu oluşturmuş, bu korku Protokollerin bu bölgelerde yaygınlaşmasına neden olmuştur. Protokoller, ABD ve Avrupa’dan sonra hatalı bir yaklaşımın sonucunda Türkiye’de de ortaya çıkmıştır. Türkiye’nin Yahudilere yönelik yaklaşımı bu ülkelerden farklı olsa da antisemitizmin ve Protokollerin sahip olduğu anlamların kavranamaması, Türkiye’yi de haksız bir şekilde onlarla aynı kategoriye yerleştirmiştir. Türkiye’nin böyle bir kategoriye yerleştirilmesi, onun Yahudilere yönelik hoşgörülü tavrının antisemitizmin gölgesine düşmesine neden olmuştur. Bu çalışmada, Rusya’da Siyon Liderlerinin Protokolleri’ne neden ihtiyaç duyulduğu, nasıl ortaya çıktığı, içeriğinin ne olduğu, nerelerde yaygınlaştığı ve Türkiye’de hangi hataların sonucunda ortaya çıktığı sorularına cevap verilmiştir. Bu sorulara cevap verilirken Protokollerin anlamı, kapsamı ve sonuçlarının Türkiye’nin dışında olduğu, Türkiye’de bu metne ihtiyaç olmadığı ve Yahudilere yönelik eleştirilerde bu metinden kaçınılması gerektiği üzerinde durulmuş, Türk-Yahudi ilişkilerinin antisemitizminden farklı olan boyutuna dikkat çekilmek amaçlanmıştır.

Keywords

References

  1. Acar, Kezban. Orta Çağ’dan Sovyet Devrimi’ne Rusya. İstanbul: İletişim Yayınları, 2014.
  2. American Jewish Committee. The “Protocols,” Bolshevism and the Jews: An Address to Their Fellow-Citizens. New York: American Jewish Committee, 1921.
  3. Ascher, Abraham. Kısa Rusya Tarihi. çev. Alogan. İstanbul: Say Yayınları, 2020.
  4. Atilhan, Cevat Rifat. “Beni İsrail Hükemasının Protokollerine Ait İfşaat”. Millî İnkılâp 2 (1934), 12-13.
  5. Atilhan, Cevat Rifat. “Siyonizm Protokolleri”. Sebilürreşad 1/7 (1948), 105-106.
  6. Bali, Rıfat N. “Siyon Önderlerinin Protokolleri-Düzmece Bir Kitap Örneği”. Toplumsal Tarih 21 (1995), 48-53.
  7. Bali, Rıfat N. “The Protocols of the Elders of Zion in Turkey”. The Global Impact of The Protocols of the Elders of Zion A Century- Old Myth. ed. Esther Webman. 220-228. New York: Routledge, 2011.
  8. Ben-Itto, Hadassa. The Lie That Wouldn’t Die: The Protocols of the Zion. London: Vallentine Mitchell, 2005.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Religious Studies (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2024

Submission Date

April 13, 2024

Acceptance Date

May 29, 2024

Published in Issue

Year 2024 Number: 11

APA
Kaya, M. (2024). Bir Antisemit Propaganda Metni: Siyon Liderlerinin Protokolleri. ATEBE, 11, 31-56. https://doi.org/10.51575/atebe.1467748
AMA
1.Kaya M. Bir Antisemit Propaganda Metni: Siyon Liderlerinin Protokolleri. ATEBE. 2024;(11):31-56. doi:10.51575/atebe.1467748
Chicago
Kaya, Murat. 2024. “Bir Antisemit Propaganda Metni: Siyon Liderlerinin Protokolleri”. ATEBE, nos. 11: 31-56. https://doi.org/10.51575/atebe.1467748.
EndNote
Kaya M (June 1, 2024) Bir Antisemit Propaganda Metni: Siyon Liderlerinin Protokolleri. ATEBE 11 31–56.
IEEE
[1]M. Kaya, “Bir Antisemit Propaganda Metni: Siyon Liderlerinin Protokolleri”, ATEBE, no. 11, pp. 31–56, June 2024, doi: 10.51575/atebe.1467748.
ISNAD
Kaya, Murat. “Bir Antisemit Propaganda Metni: Siyon Liderlerinin Protokolleri”. ATEBE. 11 (June 1, 2024): 31-56. https://doi.org/10.51575/atebe.1467748.
JAMA
1.Kaya M. Bir Antisemit Propaganda Metni: Siyon Liderlerinin Protokolleri. ATEBE. 2024;:31–56.
MLA
Kaya, Murat. “Bir Antisemit Propaganda Metni: Siyon Liderlerinin Protokolleri”. ATEBE, no. 11, June 2024, pp. 31-56, doi:10.51575/atebe.1467748.
Vancouver
1.Murat Kaya. Bir Antisemit Propaganda Metni: Siyon Liderlerinin Protokolleri. ATEBE. 2024 Jun. 1;(11):31-56. doi:10.51575/atebe.1467748