Research Article

‘Siyasal Tefsirin Ortaya Çıkışı’ Başlıklı Bir Çalışmada Yapay Zekâ Modellerinin Literatür Tarama Performansı: ChatGPT Özelinde

Number: 13 June 30, 2025
EN TR

‘Siyasal Tefsirin Ortaya Çıkışı’ Başlıklı Bir Çalışmada Yapay Zekâ Modellerinin Literatür Tarama Performansı: ChatGPT Özelinde

Abstract

Bu çalışma, ChatGPT yapay zekâ modelinin, “siyasal tefsir” kavramının doğuşu ve gelişimi üzerine yapılan akademik literatür tarama süreçlerindeki performansını incelemeyi hedeflemektedir. Akademik araştırmaların vazgeçilmez bir unsuru olan literatür taraması, belirli bir alandaki mevcut bilgi birikiminin sistematik, eleştirel ve kapsamlı bir değerlendirmesini gerektirmektedir. Geleneksel literatür tarama yöntemlerinin her zaman için zaman alıcı, yoğun çaba gerektiren ve karmaşık olabilen yapısı düşünüldüğünde, yapay zekâ modellerinin bu süreci önemli ölçüde hızlandırma, kolaylaştırma ve potansiyel olarak zenginleştirme kapasitesi büyük bir ilgi uyandırmaktadır. Bu bağlamda bu makale, ChatGPT’nin özellikle siyasal tefsir alanındaki literatürde sunduğu temel eserlerin, bilimsel makalelerin ve diğer ilgili kaynakların doğruluğunu, kapsamını ve mevcut literatürle olan tutarlılık düzeyini titizlikle değerlendirmektedir. Çalışmanın temel tartışma noktası, ChatGPT’nin literatür taraması bağlamında ne derece güvenilir ve etkili bir araç olabileceği sorusudur. Zira bu tür sofistike yapay zekâ modellerinin kullanımında göz önünde bulundurulması gereken bir dizi önemli sınırlılık ve geliştirilmesi gereken kilit alan bulunmaktadır. Literatür taraması, salt mevcut bilgiyi derlemekten öte, derinlemesine eleştirel düşünmeyi, farklı bilgi parçaları arasında bağlantılar kurmayı ve özgün sentezler oluşturmayı içeren yüksek düzeyde bilişsel bir süreçtir. Yapay zekâ modellerinin henüz bu tür soyutlama, yorumlama ve yaratıcı düşünme becerilerinde insan araştırmacılar kadar yetkin olmadığı düşünüldüğünde, literatürdeki kavramsal boşlukları veya keşfedilmeyi bekleyen yeni araştırma alanlarını belirlemede bazı kısıtlamalarla karşılaşabileceği öngörülmektedir. Buna ek olarak, yapay zekâ modellerinin erişim sağladığı bilgi tabanlarının güncellik durumu da kritik bir öneme sahiptir. Özellikle sosyal bilimler gibi dinamik ve sürekli gelişen alanlarda, güncelliğini yitirmiş veri kümeleri, literatür taramalarının sonuçlarının geçerliliğini ve güvenilirliğini ciddi şekilde tehlikeye atabilir. Daha da önemlisi, yapay zekâ modellerinin zaman zaman tamamen asılsız veya uydurulmuş akademik referanslar üretebilme olasılığı, akademik dürüstlük ve bilimsel etik ilkeleri açısından kabul edilemez sonuçlar doğurabilir. Bu çerçevede, ChatGPT yapay zekâ uygulamasının, geniş bir bilgi yelpazesine hızlı ve pratik bir erişim sunması nedeniyle literatür taraması için potansiyel olarak değerli bir araç olduğu kabul edilmekle birlikte, bu ve benzeri uygulamaların dikkatli bir şekilde kontrol edilmeden ve eleştirel bir süzgeçten geçirilmeden kullanılmasının, yanıltıcı ve eksik bilgilere yol açabileceği ve bunun da önemli etik sorunlara neden olabileceği özellikle vurgulanmalıdır. Tekrarlayan veya benzer komutlar verildiğinde ChatGPT’nin mantıksal olarak tutarsız yanıtlar üretebilmesi de dikkate alınması gereken bir diğer önemli husustur.

Keywords

References

  1. Agamben, Giorgio. Homo Sacer: il potere sovrano e la nuda vita. Torino: Einaudi, 1995.
  2. Agamben, Giorgio. Il regno e la gloria: Per una genealogia teologica dell’economia e del governo. Milano: Adelphi Edizioni, 2004.
  3. Amâra, Muhammed. el-Kur’ân ve’s-siyâset: Dirâsât fî tefsîri’s-siyâsî. Kâhire: Dâru’ş-şürûk, 1980.
  4. An-Na’im, Abdullah Ahmed. Islam and the secular state : negotiating the future of shari`a. Cambridge: Harvard University Press, 2010.
  5. Arkoun, Muhammed. Reading the Qur’an Again. New Jersey: Princeton University Press, 1994.
  6. Arslan, Adnan. “Türk İlahiyatlarında Kaleme Alınan Tefsir Konulu Akademik Yayınların Literatür Tarama Eksikliği Üzerine Eleştirel Bir İnceleme (Makale-Bildiri-Kitap Bölümü)”. Kur’ân ve Sünnet Araştırmaları Dergisi 5/1 (Mart 2025), 1-19.
  7. Ayoub, Mahmud. The Qur’an and its interpreters : the house of Imran. Albany-New York: State University of New York Press, 1984.
  8. Baptist Metz, Johann. Zur Theologie der Welt. Mainz: Matthias Grünewald Verlag, 1968.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Tafsir

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

June 28, 2025

Publication Date

June 30, 2025

Submission Date

March 27, 2025

Acceptance Date

June 13, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 13

APA
Gelgeç, S. (2025). ‘Siyasal Tefsirin Ortaya Çıkışı’ Başlıklı Bir Çalışmada Yapay Zekâ Modellerinin Literatür Tarama Performansı: ChatGPT Özelinde. ATEBE, 13, 42-62. https://doi.org/10.51575/atebe.1666733
AMA
1.Gelgeç S. ‘Siyasal Tefsirin Ortaya Çıkışı’ Başlıklı Bir Çalışmada Yapay Zekâ Modellerinin Literatür Tarama Performansı: ChatGPT Özelinde. ATEBE. 2025;(13):42-62. doi:10.51575/atebe.1666733
Chicago
Gelgeç, Sevim. 2025. “‘Siyasal Tefsirin Ortaya Çıkışı’ Başlıklı Bir Çalışmada Yapay Zekâ Modellerinin Literatür Tarama Performansı: ChatGPT Özelinde”. ATEBE, nos. 13: 42-62. https://doi.org/10.51575/atebe.1666733.
EndNote
Gelgeç S (June 1, 2025) ‘Siyasal Tefsirin Ortaya Çıkışı’ Başlıklı Bir Çalışmada Yapay Zekâ Modellerinin Literatür Tarama Performansı: ChatGPT Özelinde. ATEBE 13 42–62.
IEEE
[1]S. Gelgeç, “‘Siyasal Tefsirin Ortaya Çıkışı’ Başlıklı Bir Çalışmada Yapay Zekâ Modellerinin Literatür Tarama Performansı: ChatGPT Özelinde”, ATEBE, no. 13, pp. 42–62, June 2025, doi: 10.51575/atebe.1666733.
ISNAD
Gelgeç, Sevim. “‘Siyasal Tefsirin Ortaya Çıkışı’ Başlıklı Bir Çalışmada Yapay Zekâ Modellerinin Literatür Tarama Performansı: ChatGPT Özelinde”. ATEBE. 13 (June 1, 2025): 42-62. https://doi.org/10.51575/atebe.1666733.
JAMA
1.Gelgeç S. ‘Siyasal Tefsirin Ortaya Çıkışı’ Başlıklı Bir Çalışmada Yapay Zekâ Modellerinin Literatür Tarama Performansı: ChatGPT Özelinde. ATEBE. 2025;:42–62.
MLA
Gelgeç, Sevim. “‘Siyasal Tefsirin Ortaya Çıkışı’ Başlıklı Bir Çalışmada Yapay Zekâ Modellerinin Literatür Tarama Performansı: ChatGPT Özelinde”. ATEBE, no. 13, June 2025, pp. 42-62, doi:10.51575/atebe.1666733.
Vancouver
1.Sevim Gelgeç. ‘Siyasal Tefsirin Ortaya Çıkışı’ Başlıklı Bir Çalışmada Yapay Zekâ Modellerinin Literatür Tarama Performansı: ChatGPT Özelinde. ATEBE. 2025 Jun. 1;(13):42-6. doi:10.51575/atebe.1666733

Cited By