Research Article

Aile Hekimliği Polikliniğine Başvuran 50-69 Yaş Arası Bireylerde Kolon Kanseri Farkındalığının Değerlendirilmesi

Volume: 8 Number: 3 November 18, 2025
EN TR

Aile Hekimliği Polikliniğine Başvuran 50-69 Yaş Arası Bireylerde Kolon Kanseri Farkındalığının Değerlendirilmesi

Abstract

Amaç: Bu çalışmada Aile Hekimliği polikliniğine başvuran 50-69 yaş arası bireylerin kolon kanseri farkındalığını değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Çalışma 1 Nisan – 1 Ekim 2019 tarihleri arasında Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği polikliniğinde gerçekleştirildi. Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 50-69 yaş arası 412 kişi çalışmaya dahil edildi. Katılımcıların sosyodemografik özelliklerini ve kolorektal kanser konusundaki farkındalıklarını değerlendirmek amacıyla literatürden yararlanılarak hazırlanan anket, yüz yüze görüşme yoluyla katılımcılara uygulandı. Analizlerin uygulanmasında SPSS Statistics 21.0 programından yararlanıldı. p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Katılımcılar 50 ile 69 arasında olup yaş ortalaması 58,62 ± 5,74'dir. Katılımcıların %51’i erkek, %49’u kadındı ve %84’ü evli, %16’sı bekârdı. Eğitim seviyesi ile kanserin erken taranarak yakalanabileceği düşüncesi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı. Katılımcıların %89’u kanserlerin erken taranarak yakalanabileceğini düşünüyordu. Katılımcıların %67’si gaitada gizli kan testini duymuş, %40’ı yaptırmıştı. Katılımcıların %79’u kolonoskopi ile kolon kanseri tanısının konulabileceğini düşünmekteydi. Kolonoskopi yaptırma oranı ise %20 idi. Sonuç: KRK farkındalık düzeyi yeterli bulunmuştur. KRK taramasında GGKT’nin, katılımcılar tarafından istenilen düzeyde olmasa da bilindiği saptanmıştır. Katılımcıların çoğu KRK taraması için GGKT’nin yaptırılması gerektiğini belirtmiştir. Bireyler KRK taramasında kolonoskopinin etkin olduğunu düşünse de, yaptırma oranları düşük kalmıştır. Düşük eğitim seviyesindeki ve özellikle taramaya erişim zorlukları yaşayan meslek gruplarındaki bireylere yönelik hedeflenmiş sağlık eğitimi ve farkındalık çalışmaları önemlidir. Risk grubundaki bireylerin yaş, eğitim düzeyi ve meslek gruplarına özel planlanacak bilgilendirme kampanyaları ile tarama testlerinin bilinirliği ve uygulanma oranları artırılabilir.

Keywords

References

  1. Oruc MA, Arslan S, Bayram N, et al. The Effort to Increase Cancer Screening in Family Medicine Units-Samsun Sample. Firat Med J 2022: 27 (2): 87-91.
  2. Şeker N, Köksal Yasin Y, Özaydın E, et al. Knowledge of nurses’ in tertiary health care ınstitutions about cancer screening programs and status of screening tests. Duzce Medical Journal 2017; 19(1): 14-18.
  3. Türkoğlu A, Çetinkaya Z, Girgin M, et al. Prognostic factors in colorectal cancers. Dicle Medical Journal 2014; 41(4): 724- 731.
  4. Pirinççi S, Benli C, Okyay P. Patients admitted to tertiary health care center colorectal cancer screening program awareness study. TAF Prev Med Bull 2015; 14(3): 209-214.
  5. Açıkgöz A, Çımrın D, Ergör G. Determination of breast, prostate, colorectal and lung cancer environmental risk factors and risk levels: case-control study. Cukurova Medical Journal 2018; 43(2): 411-421.
  6. Emir S, Sözen S, Kanat BH, et al. Factors effecting morbidity and mortality in obstructing colorectal cancers. IJBCM 2014; 2(1):18-23.
  7. Gümüşay Ö, Avcı GG. Cancer screening and early detection. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2017; 9(4): 210-221.
  8. Aydın İ, Şehitoğlu İ, Özer E, et al. The evaluation of patients operated due to colorectal cancer. Kocatepe Medical Journal 2015; 16(2): 102-109.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Clinical Sciences (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

November 18, 2025

Submission Date

May 13, 2025

Acceptance Date

October 30, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 8 Number: 3

APA
Altunkeser, M., & Balcıoğlu, H. (2025). Aile Hekimliği Polikliniğine Başvuran 50-69 Yaş Arası Bireylerde Kolon Kanseri Farkındalığının Değerlendirilmesi. Tıp Fakültesi Klinikleri Dergisi, 8(3), 195-204. https://izlik.org/JA82DG35GJ
AMA
1.Altunkeser M, Balcıoğlu H. Aile Hekimliği Polikliniğine Başvuran 50-69 Yaş Arası Bireylerde Kolon Kanseri Farkındalığının Değerlendirilmesi. Tıp Fakültesi Klinikleri Dergisi. 2025;8(3):195-204. https://izlik.org/JA82DG35GJ
Chicago
Altunkeser, Mesut, and Hüseyin Balcıoğlu. 2025. “Aile Hekimliği Polikliniğine Başvuran 50-69 Yaş Arası Bireylerde Kolon Kanseri Farkındalığının Değerlendirilmesi”. Tıp Fakültesi Klinikleri Dergisi 8 (3): 195-204. https://izlik.org/JA82DG35GJ.
EndNote
Altunkeser M, Balcıoğlu H (November 1, 2025) Aile Hekimliği Polikliniğine Başvuran 50-69 Yaş Arası Bireylerde Kolon Kanseri Farkındalığının Değerlendirilmesi. Tıp Fakültesi Klinikleri Dergisi 8 3 195–204.
IEEE
[1]M. Altunkeser and H. Balcıoğlu, “Aile Hekimliği Polikliniğine Başvuran 50-69 Yaş Arası Bireylerde Kolon Kanseri Farkındalığının Değerlendirilmesi”, Tıp Fakültesi Klinikleri Dergisi, vol. 8, no. 3, pp. 195–204, Nov. 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA82DG35GJ
ISNAD
Altunkeser, Mesut - Balcıoğlu, Hüseyin. “Aile Hekimliği Polikliniğine Başvuran 50-69 Yaş Arası Bireylerde Kolon Kanseri Farkındalığının Değerlendirilmesi”. Tıp Fakültesi Klinikleri Dergisi 8/3 (November 1, 2025): 195-204. https://izlik.org/JA82DG35GJ.
JAMA
1.Altunkeser M, Balcıoğlu H. Aile Hekimliği Polikliniğine Başvuran 50-69 Yaş Arası Bireylerde Kolon Kanseri Farkındalığının Değerlendirilmesi. Tıp Fakültesi Klinikleri Dergisi. 2025;8:195–204.
MLA
Altunkeser, Mesut, and Hüseyin Balcıoğlu. “Aile Hekimliği Polikliniğine Başvuran 50-69 Yaş Arası Bireylerde Kolon Kanseri Farkındalığının Değerlendirilmesi”. Tıp Fakültesi Klinikleri Dergisi, vol. 8, no. 3, Nov. 2025, pp. 195-04, https://izlik.org/JA82DG35GJ.
Vancouver
1.Mesut Altunkeser, Hüseyin Balcıoğlu. Aile Hekimliği Polikliniğine Başvuran 50-69 Yaş Arası Bireylerde Kolon Kanseri Farkındalığının Değerlendirilmesi. Tıp Fakültesi Klinikleri Dergisi [Internet]. 2025 Nov. 1;8(3):195-204. Available from: https://izlik.org/JA82DG35GJ