Research Article

Tari̇hi̇ Savaş Alanlarının Jeo-Uzamsal Anali̇zi̇: Bi̇ri̇nci̇ İnönü Muharebesi̇ni̇n CBS Destekli̇ Modellemesi̇

Volume: 23 Number: 2 October 30, 2025
EN TR

Tari̇hi̇ Savaş Alanlarının Jeo-Uzamsal Anali̇zi̇: Bi̇ri̇nci̇ İnönü Muharebesi̇ni̇n CBS Destekli̇ Modellemesi̇

Abstract

Mekânsal ve zamansal verilerin Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile dijital ortamda modellenmesi, tarihsel olayların dinamiklerinin analizini kolaylaştırmaktadır. Bu çalışma, Birinci İnönü Muharebesi’nde 24. Tümen ile Batı Cephesi Komutanlığı arasında 2–14 Ocak 1921 tarihleri arasında kaydedilen askerî mesajları inceleyerek, birlik hareketleri, arazi özellikleri ve stratejik kararları CBS tabanlı yöntemlerle değerlendirmiştir. Çalışmanın özgün yönü, yaklaşık yüz yıl önceki savaş alanının dijital olarak yeniden kurgulanması ve birlik konumlarının görselleştirilmesidir. ArcGIS Pro yazılımının Military Tools editörüyle oluşturulan tematik haritalar, birlik dağılımını ve yoğunluk bölgelerini göstermiştir. Nokta yoğunluğu analizi, çatışmaların merkezlerini belirlemiş ve stratejik kararların araziyle ilişkisini ortaya koymuştur. Sonuç olarak, çalışma, Birinci İnönü Muharebesi’nin mekânsal-zamansal analizine ilişkin olarak dijital tarih ve askeri coğrafya literatürüne metodolojik bir katkı sunmakta ve tarihsel olayların 100 yıl öncesine ait coğrafi bağlamda yeniden yorumlanmasına olanak sağlamaktadır.

Keywords

References

  1. Ehlen, J., & Whisonant, R. C. (2008). Military geology of Antietam battlefield, Maryland, USA—Geology, terrain, and casualties. Environmental Engineering Geoscience, 14(1), 1–20. https://doi: 10.1111/j.1365-2451.2008.00647.x
  2. Gheyle, W., Saey, T., Van Meirvenne, M., Van Eetvelde, V., & Stichelbaut, B. (2016). Historical aerial photography and multi-receiver EMI soil sensing, complementing techniques for the study of a Great War conflict landscape. Archaeological Prospection, 23(2), 149–164. https://doi: 10.1002/arp.1528
  3. Goodchild, M. F. (2004). The validity and usefulness of laws in geographic information science and geography. Annals of the Association of American Geographers, 94(2), 300–303. https://doi: 10.1111/j.1467-8306.2004.09402009.x
  4. Gregory, I., Donaldson, C., Murrieta-Flores, P., & Rayson, P. (2015). Geoparsing, GIS, and textual analysis: Current developments in spatial humanities research. International Journal of Humanities and Arts Computing, 9(1), 1–14. https://doi: 10.3366/ijhac.2015.0135
  5. Juhász, A. (2007). A special GIS application – military historical reconstruction. In A Special GIS Application 25–31. https://doi: 10.3311/pp.ci.2007-1.04
  6. Hewit, C. M. (2016). Was the Battle of Hastings really fought on Battle Hill? A GIS assessment. Historical Geography, 44, 127–149. Erişim adresi: https://www.semanticscholar.org/paper/Was-the-Battle-of-Hastings-really-fought-on-Battle-Hewitt/5a02d6a93a6bb8c13f1329bc1a17357d0d1284e4
  7. Knowles, A. (2014). The contested nature of historical GIS. International Journal of Geographical Information Science, 28(1), 206–211. https://doi: 10.1080/13658816.2013.854713
  8. Maio,C.V., Tenenbaum, D. E., Brownc, C. J., Mastoned, V. T., & Gontza A. M. (2013). Application of geographic information technologies to historical landscape reconstruction and military terrain analysis of an American Revolution Battlefield: Preservation potential of historic lands in urbanized settings, Boston, Massachusetts, USA. Journal of Cultural Heritage 14, 317-331. https://doi: 10.1016/j.culher.2012.08.002

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Military Geography, Geographic Information Systems

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

October 24, 2025

Publication Date

October 30, 2025

Submission Date

March 26, 2025

Acceptance Date

September 24, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 23 Number: 2

APA
Köşe, K., Çabuk, A., & Koylu, Z. (2025). Tari̇hi̇ Savaş Alanlarının Jeo-Uzamsal Anali̇zi̇: Bi̇ri̇nci̇ İnönü Muharebesi̇ni̇n CBS Destekli̇ Modellemesi̇. Coğrafi Bilimler Dergisi, 23(2), 534-569. https://doi.org/10.33688/aucbd.1651629
AMA
1.Köşe K, Çabuk A, Koylu Z. Tari̇hi̇ Savaş Alanlarının Jeo-Uzamsal Anali̇zi̇: Bi̇ri̇nci̇ İnönü Muharebesi̇ni̇n CBS Destekli̇ Modellemesi̇. Coğrafi Bilimler Dergisi. 2025;23(2):534-569. doi:10.33688/aucbd.1651629
Chicago
Köşe, Kemal, Alper Çabuk, and Zafer Koylu. 2025. “Tari̇hi̇ Savaş Alanlarının Jeo-Uzamsal Anali̇zi̇: Bi̇ri̇nci̇ İnönü Muharebesi̇ni̇n CBS Destekli̇ Modellemesi̇”. Coğrafi Bilimler Dergisi 23 (2): 534-69. https://doi.org/10.33688/aucbd.1651629.
EndNote
Köşe K, Çabuk A, Koylu Z (October 1, 2025) Tari̇hi̇ Savaş Alanlarının Jeo-Uzamsal Anali̇zi̇: Bi̇ri̇nci̇ İnönü Muharebesi̇ni̇n CBS Destekli̇ Modellemesi̇. Coğrafi Bilimler Dergisi 23 2 534–569.
IEEE
[1]K. Köşe, A. Çabuk, and Z. Koylu, “Tari̇hi̇ Savaş Alanlarının Jeo-Uzamsal Anali̇zi̇: Bi̇ri̇nci̇ İnönü Muharebesi̇ni̇n CBS Destekli̇ Modellemesi̇”, Coğrafi Bilimler Dergisi, vol. 23, no. 2, pp. 534–569, Oct. 2025, doi: 10.33688/aucbd.1651629.
ISNAD
Köşe, Kemal - Çabuk, Alper - Koylu, Zafer. “Tari̇hi̇ Savaş Alanlarının Jeo-Uzamsal Anali̇zi̇: Bi̇ri̇nci̇ İnönü Muharebesi̇ni̇n CBS Destekli̇ Modellemesi̇”. Coğrafi Bilimler Dergisi 23/2 (October 1, 2025): 534-569. https://doi.org/10.33688/aucbd.1651629.
JAMA
1.Köşe K, Çabuk A, Koylu Z. Tari̇hi̇ Savaş Alanlarının Jeo-Uzamsal Anali̇zi̇: Bi̇ri̇nci̇ İnönü Muharebesi̇ni̇n CBS Destekli̇ Modellemesi̇. Coğrafi Bilimler Dergisi. 2025;23:534–569.
MLA
Köşe, Kemal, et al. “Tari̇hi̇ Savaş Alanlarının Jeo-Uzamsal Anali̇zi̇: Bi̇ri̇nci̇ İnönü Muharebesi̇ni̇n CBS Destekli̇ Modellemesi̇”. Coğrafi Bilimler Dergisi, vol. 23, no. 2, Oct. 2025, pp. 534-69, doi:10.33688/aucbd.1651629.
Vancouver
1.Kemal Köşe, Alper Çabuk, Zafer Koylu. Tari̇hi̇ Savaş Alanlarının Jeo-Uzamsal Anali̇zi̇: Bi̇ri̇nci̇ İnönü Muharebesi̇ni̇n CBS Destekli̇ Modellemesi̇. Coğrafi Bilimler Dergisi. 2025 Oct. 1;23(2):534-69. doi:10.33688/aucbd.1651629