Abstract
Manisa, sanayileşme ve şehirsel büyümenin tarım sahalarıyla çatıştığı kritik bir inceleme alanı olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, CA-Markov yöntemi kullanılarak Manisa şehrinin gelecekteki arazi kullanım senaryolarını üretmek ve şehirsel büyümenin mekânsal etkilerini değerlendirmektir. 1990, 2005 ve 2020 yıllarına ait arazi kullanım haritaları kullanılarak 2035 ve 2050 yıllarına yönelik kısa ve uzun vadeli senaryolar geliştirilmiştir. Elde edilen bulgular, son 30 yılda şehirsel alanların özellikle tarım arazileri üzerinde genişleyerek yaklaşık üç katına çıktığını ve benzer eğilimlerin gelecek 30 yılda da süreceğini göstermektedir. 1990-2020 döneminde 2.361 ha tarım alanı yerleşme sahalarına dönüşürken, 2020-2050 döneminde 1.950 ha tarım alanının şehirsel kullanım için kaybedileceği öngörülmektedir. Öneri senaryolar, şehirsel büyümenin kuzey, batı ve doğudaki daha az verimli alanlara yönlendirilmesi durumunda tarımsal kayıpların önemli ölçüde azalacağını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, tarım arazilerinin korunmasına yönelik alternatif gelişim bölgelerinin belirlenmesini sağlayan bu çalışma, sürdürülebilir mekânsal planlama politikaların geliştirilmesinde karar vericilere bilimsel bir zemin sunmaktadır.
Supporting Institution
TÜBİTAK
Project Number
223K370
Thanks
Bu çalışma, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından 223K370 numaralı proje ile desteklenmektedir. Projeye verdiği destekten ötürü TÜBİTAK’a teşekkürlerimizi sunarız.
References
- Ahmed, B., Ahmed, R., & Zhu, X. (2013). Evaluation of model validation techniques in land cover dynamics. ISPRS International Journal of Geo-Information, 2(3), 577-597. https://doi.org/10.3390/ijgi2030577
- Arsanjani, J. J., Helbich, M., Kainz, W., & Boloorani, A. D. (2013). Integration of logistic regression, Markov chain and cellular automata models to simulate urban expansion. International Journal of Applied Earth Observation and Geoinformation, 21, 265-275. https://doi.org/10.1016/j.jag.2011.12.014
- Arslan, F. (2018). Türkiye’de sürdürülebilir üretimde organize sanayi bölgelerinin rolü: Manisa organize sanayi bölgesi (MOSB) örneği. Marmara Coğrafya Dergisi(37), 167-182. https://doi.org/10.14781/mcd.386213
- Arslan, F. & Üzülmez, M. (2024). İstanbul–İzmir Otoyolu’nun tarım alanlarına etkisi: Manisa kesimi örneği. Doğu Coğrafya Dergisi, 29(52), 173-190. https://doi.org/10.17295/ataunidcd.1493685
- Ateş, E., Altundal Öncü, M., Bayar, R. & Yılmaz, M. (2020). Eskişehir kentsel büyüme alanın hücresel otomat ve CA-Markov Zincirleri ile analizi (1984-2056). Coğrafi Bilimler Dergisi, 18(2), 276-295. https://doi.org/10.33688/aucbd.803432
- Aydın, O. (2011). CBS temelli hücresel otomata yöntemiyle kentsel büyüme modeli: Ankara örneği. Coğrafi Bilimler Dergisi, 9(2), 135-158. https://doi.org/10.1501/Cogbil_0000000122
- Aydın, T. K., & Durduran, S. S. (2024). Determining future scenarios of urban areas with cellular automata/Markov Chain Model method; example of Ereğli District Konya-Türkiye (2030–2040). Earth Science Informatics, 17(3), 2679-2697. https://doi.org/10.1007/s12145-024-01283-w
- Ayhan, F. (2023). Otoyol projelerinin mekânsal değişim ve gelişim üzerine etkileri: Kuzey Marmara Otoyolu Sakarya kesimi. Coğrafi Bilimler Dergisi, 21(1), 121-152. https://doi.org/10.33688/aucbd.1236477
- Balaban, O. (2017). İnşaat sektörü neyin lokomotifi? T. Bora (Ed.), İnşaat Ya Resulullah içinde 3. Baskı, (s. 17-32). Birikim Yayınları.
- Berberoğlu, S., Akın, A. & Clarke, K. C. (2016). Cellular automata modeling approaches to forecast urban growth for Adana, Turkey: A comparative approach. Landscape and urban planning, 15(3), 11-27. https://doi.org/10.1016/j.landurbplan.2016.04.017
- Bhatta, B. (2010). Analysis of urban growth and sprawl from remote sensing data. Springer Science & Business Media.
- Çağlıyan, A., & Dağlı, D. (2022). Monitoring land use land cover changes and modelling of urban growth using a future land use simulation model (FLUS) in Diyarbakır, Turkey. Sustainability, 14(15), 91-80. https://doi.org/10.3390/su14159180
- Çavuşoğlu, E. (2014). Türkiye kentleşmesinin toplumsal arkeolojisi (3. Baskı). Ayrıntı Yayınları.
- Eastman, J. R. (2009). IDRISI Taiga guide to GIS and image processing. Clark Labs Clark University, Worcester, MA.
- Eastman, J. R. (2016). TerrSet geospatial monitoring and modeling system. Clark Labs Clark University, Worcester, MA.
- Efe, S., Özaslan, A. & Gül, H. (2020). Türkiye’de ekonomik kümelenme ve kentler-arası çok merkezli kentsel gelişme açısından düşündürdükleri. İdealkent, 11(Kentleşme ve Ekonomi Özel Sayısı), https://doi.org/1073-1100. 10.31198/idealkent.674866
- Gasirabo, A., Xi, C., Hamad, B. R., & Edovia, U. D. (2023). A CA–Markov-based simulation and prediction of LULC changes over the Nyabarongo River Basin, Rwanda. Land, 12(9), 1788. https://doi.org/10.3390/land12091788
- Ghosh, S., Chatterjee, N. D., & Dinda, S. (2021). Urban ecological security assessment and forecasting using integrated DEMATEL-ANP and CA-Markov models: A case study on Kolkata Metropolitan Area, India. Sustainable Cities and Society, 68, 102773. https://doi.org/10.1016/j.scs.2021.102773
- Görentaş, B. (2021). Ekoloji: kriz ve tepki. M. A. Çelik, & B. Görentaş (Eds.), Ekolojik Kriz Nedenler, Tepkiler ve Adaptasyon içinde (s. 1-32). Kriter Yayınevi.
- Gu, C. (2019). Urbanization: Processes and driving forces. Science China Earth Sciences, 62(9), 1351-1360. https://doi.org/10.1007/s11430-018-9359-y
- Gül, A., Döker, M. F. & Aslan, F. (2024). Manisa’da şehirsel büyüme sürecinin izlenmesi (1990-2022). lnternational Journal of Geography and Geography Education(52), 96-121. https://doi.org/10.32003/igge.1449012
- Gündüz, H. İ. (2025). Land-use land-cover dynamics and future projections using GEE, ML, and QGIS-MOLUSCE: A case study in Manisa. Sustainability, 17(4), 1363. https://doi.org/10.3390/su17041363
- Isinkaralar, O., & Varol, C. (2023). A cellular automata-based approach for spatio-temporal modeling of the city center as a complex system: The case of Kastamonu, Türkiye. Cities, 132, 104073. https://doi.org/10.1016/j.cities.2022.104073
- Işık, F. & Çağatay, U. (2014). Uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sistemi teknolojilerinin kentsel büyümenin izlenmesi süreçlerinde kullanımı: Manisa örneği. Yerel Politikalar Dergisi(6), 49-64. Erişim adresi: https://izlik.org/JA46LJ67MR
- Kaypak, Ş. (2013). Modernizmden postmodernizme değişen kentleşme. Global Journal of Economics and Business Studies, 2(4), 80-95. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/gumusgjebs/article/98717#article_cite
- Keleş, R. (2017). Kentleşme politikası (16.Baskı). İmge Kitabevi.
- Keshtkar, H., & Voigt, W. (2016). A spatiotemporal analysis of landscape change using an integrated Markov chain and cellular automata models. Modeling Earth Systems and Environment, 2(10). https://doi.org/10.1007/s40808-015-0068-4
- Kurucu, Y., & Chiristina, N. K. (2008). Monitoring the impacts of urbanization and industrialization on the agricultural land and environment of the Torbali, Izmir region, Turkey. Environmental Monitoring and Assessment 136, 289-297. https://doi.org/10.1007/s10661-007-9684-4
- Latue, P. C., & Rakuasa, H. (2023). Analysis of land cover change due to urban growth in Central Ternate District, Ternate City using Cellular Automata-Markov chain. Journal of Applied Geospatial Information, 7(1), 722-728. https://doi.org/10.30871/jagi.v7i1.4653
- Leal, J. E. (2020). AHP-express: A simplified version of the analytical hierarchy process method. MethodsX, 7(100748). https://doi.org/10.1016/j.mex.2019.11.021
- Ma, C., Zhang, G., Zhang, X., Zhao, Y., & Li, H. (2012). Application of Markov model in wetland change dynamics in Tianjin Coastal Area, China. Procedia Environmental Sciences, 13, 252-262. https://doi.org/10.1016/j.proenv.2012.01.024
- Mansour, S., Al-Belushi, M., & Al-Awadhi, T. (2020). Monitoring land use and land cover changes in the mountainous cities of Oman using GIS and CA-Markov modelling techniques. Land Use Policy 91, 104414. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2019.104414
- Moghadam, H. S., & Helbich, M. (2013). Spatiotemporal urbanization processes in the megacity of Mumbai, India: A Markov chains-cellular automata urban growth model. Applied Geography, 40, 140-149. https://doi.org/10.1016/j.apgeog.2013.01.009
- Musakwa, W., & Van Niekerk, A. (2015). Earth observation for sustainable urban planning in developing countries: needs, trends, and future directions. Journal of Planning Literature, 30(2), 149-160. https://doi.org/10.1177/0885412214557817
- Ozturk, D. (2015). Urban growth simulation of Atakum (Samsun, Turkey) using cellular automata-Markov chain and multi-layer perceptron-Markov chain models. Remote Sensing, 7(5), 5918-5950. https://doi.org/10.3390/rs70505918
- Özdemir, S., Şahin, M. R., & Yetişkul, E. (2024). Geleneksel Kent Modellerinden Karmaşık Sistem Modellerine Geçiş. Planlama, 34(2). https://doi.org/10.14744/planlama.2024.38243
- Pontius Jr, R. G., & Millones, M. (2011). Death to Kappa: birth of quantity disagreement and allocation disagreement for accuracy assessment. International Journal of Remote Sensing, 32(15), 4407-4429.
- Saaty, R. W. (1987). The analytic hierarchy process—what it is and how it is used. Mathematical Modelling, 9(3-5), 161-176. https://doi.org/10.1016/0270-0255(87)90473-8
- Santé, I., García, A. M., Miranda, D., & Crecente, R. (2010). Cellular automata models for the simulation of real-world urban processes: A review and analysis. Landscape and Urban Planning 96(2), 108-122. https://doi.org/10.1016/j.landurbplan.2010.03.001
- Sat, N. A., Gürel Üçer, Z. A., Varol, Ç., & Yenigül, S. B. (2017). Sürdürülebilir kentler için çok merkezli gelişme: Ankara metropoliten kenti için bir değerlendirme. Ankara Araştırmaları Dergisi, 5(1), 98-107. https://doi.org/10.5505/jas.2017.05025
- Siyavuş, A. E., & Belge, R. (2024). Trakya'da Şehirsel Saçaklanma: Çorlu Örneği. Planlama(1). https://doi.org/10.14744/planlama.2024.04557
- Tahir, Z., Haseeb, M., Mahmood, S. A., Batool, S., Abdullah-Al-Wadud, M., Ullah, S., & Tariq, A. (2025). Predicting land use and land cover changes for sustainable land management using CA-Markov modelling and GIS techniques. Scientific Reports, 15(1), 3271. https://doi.org/10.1038/s41598-025-87796-w
- Tang, J., Wang, L., & Yao, Z. (2007). Spatio‐temporal urban landscape change analysis using the Markov chain model and a modified genetic algorithm. International Journal of Remote Sensing, 28(15), 3255-3271. https://doi.org/10.1080/01431160600962749
- TÜİK (2025, 12 Ağustos). Nüfus İstatistikleri (ADNKS). Erişim adresi: https://kutuphane.tuik.gov.tr/yordambt/yordam.php
- Uğurlu, Ö. (2013). Neoliberal politikalar ekseninde Türkiye’de kentsel mekânin yeniden üretimi. TTB Mesleki Sağlık ve Güvenlik Dergisi, 13(47), 2-12. Erişim adresi: https://izlik.org/JA85MZ89PJ
- USGS (2022, 14 Nisan). Earth Explorer. Erişim adresi: earthexplorer.usgs.gov
- Yang, J., Su, J., Chen, F., Xie, P., & Ge, Q. (2016). A local land use competition cellular automata model and its application. ISPRS International Journal of Geo-Information, 5(7), 106. Erişim adresi: https://www.mdpi.com/2220-9964/5/7/106#
- Yildiz Gorentas, S., & Sargin, S. (2024). Estimating urban growth on Mersin, Tarsus and Adana corridor in Türki̇ye by using Cellular Automata and Markov Chain. European Spatial Research and Policy, 31(2), 157-186. https://doi.org/10.18778/1231-1952.31.2.03
- Yu, D., & Fang, C. (2023). Urban remote sensing with spatial big data: A review and renewed perspective of urban studies in recent decades. Remote Sensing, 15(5), 1307. https://doi.org/10.3390/rs15051307
Abstract
Manisa represents a critical case in which industrialisation and urban growth increasingly threaten agricultural land. This study aims to generate future land-use scenarios for Manisa using the CA-Markov method and to evaluate the spatial impacts of urban expansion. Scenarios for 2035 and 2050 were developed based on land use maps from 1990, 2005, and 2020. The Results indicate that urban areas have nearly tripled over the past three decades, primarily at the expense of farmland, and similar dynamics are projected to continue. Between 1990 and 2020, 2,361 ha of agricultural land were converted to urban use, with an additional 1,950 ha expected to be lost by 2050. The proposed scenarios indicate that directing growth towards less productive lands in the north, west, and east could significantly reduce agricultural losses. Overall, by identifying alternative development zones to protect agricultural land, this study provides decision-makers with a scientific basis for developing sustainable spatial planning policies.
Supporting Institution
TUBITAK
Project Number
223K370
Thanks
This study was supported by the Scientific and Technological Research Council of Turkey (TUBITAK) under the Grant Number 223K370. The authors thank TUBITAK for their support.
References
- Ahmed, B., Ahmed, R., & Zhu, X. (2013). Evaluation of model validation techniques in land cover dynamics. ISPRS International Journal of Geo-Information, 2(3), 577-597. https://doi.org/10.3390/ijgi2030577
- Arsanjani, J. J., Helbich, M., Kainz, W., & Boloorani, A. D. (2013). Integration of logistic regression, Markov chain and cellular automata models to simulate urban expansion. International Journal of Applied Earth Observation and Geoinformation, 21, 265-275. https://doi.org/10.1016/j.jag.2011.12.014
- Arslan, F. (2018). Türkiye’de sürdürülebilir üretimde organize sanayi bölgelerinin rolü: Manisa organize sanayi bölgesi (MOSB) örneği. Marmara Coğrafya Dergisi(37), 167-182. https://doi.org/10.14781/mcd.386213
- Arslan, F. & Üzülmez, M. (2024). İstanbul–İzmir Otoyolu’nun tarım alanlarına etkisi: Manisa kesimi örneği. Doğu Coğrafya Dergisi, 29(52), 173-190. https://doi.org/10.17295/ataunidcd.1493685
- Ateş, E., Altundal Öncü, M., Bayar, R. & Yılmaz, M. (2020). Eskişehir kentsel büyüme alanın hücresel otomat ve CA-Markov Zincirleri ile analizi (1984-2056). Coğrafi Bilimler Dergisi, 18(2), 276-295. https://doi.org/10.33688/aucbd.803432
- Aydın, O. (2011). CBS temelli hücresel otomata yöntemiyle kentsel büyüme modeli: Ankara örneği. Coğrafi Bilimler Dergisi, 9(2), 135-158. https://doi.org/10.1501/Cogbil_0000000122
- Aydın, T. K., & Durduran, S. S. (2024). Determining future scenarios of urban areas with cellular automata/Markov Chain Model method; example of Ereğli District Konya-Türkiye (2030–2040). Earth Science Informatics, 17(3), 2679-2697. https://doi.org/10.1007/s12145-024-01283-w
- Ayhan, F. (2023). Otoyol projelerinin mekânsal değişim ve gelişim üzerine etkileri: Kuzey Marmara Otoyolu Sakarya kesimi. Coğrafi Bilimler Dergisi, 21(1), 121-152. https://doi.org/10.33688/aucbd.1236477
- Balaban, O. (2017). İnşaat sektörü neyin lokomotifi? T. Bora (Ed.), İnşaat Ya Resulullah içinde 3. Baskı, (s. 17-32). Birikim Yayınları.
- Berberoğlu, S., Akın, A. & Clarke, K. C. (2016). Cellular automata modeling approaches to forecast urban growth for Adana, Turkey: A comparative approach. Landscape and urban planning, 15(3), 11-27. https://doi.org/10.1016/j.landurbplan.2016.04.017
- Bhatta, B. (2010). Analysis of urban growth and sprawl from remote sensing data. Springer Science & Business Media.
- Çağlıyan, A., & Dağlı, D. (2022). Monitoring land use land cover changes and modelling of urban growth using a future land use simulation model (FLUS) in Diyarbakır, Turkey. Sustainability, 14(15), 91-80. https://doi.org/10.3390/su14159180
- Çavuşoğlu, E. (2014). Türkiye kentleşmesinin toplumsal arkeolojisi (3. Baskı). Ayrıntı Yayınları.
- Eastman, J. R. (2009). IDRISI Taiga guide to GIS and image processing. Clark Labs Clark University, Worcester, MA.
- Eastman, J. R. (2016). TerrSet geospatial monitoring and modeling system. Clark Labs Clark University, Worcester, MA.
- Efe, S., Özaslan, A. & Gül, H. (2020). Türkiye’de ekonomik kümelenme ve kentler-arası çok merkezli kentsel gelişme açısından düşündürdükleri. İdealkent, 11(Kentleşme ve Ekonomi Özel Sayısı), https://doi.org/1073-1100. 10.31198/idealkent.674866
- Gasirabo, A., Xi, C., Hamad, B. R., & Edovia, U. D. (2023). A CA–Markov-based simulation and prediction of LULC changes over the Nyabarongo River Basin, Rwanda. Land, 12(9), 1788. https://doi.org/10.3390/land12091788
- Ghosh, S., Chatterjee, N. D., & Dinda, S. (2021). Urban ecological security assessment and forecasting using integrated DEMATEL-ANP and CA-Markov models: A case study on Kolkata Metropolitan Area, India. Sustainable Cities and Society, 68, 102773. https://doi.org/10.1016/j.scs.2021.102773
- Görentaş, B. (2021). Ekoloji: kriz ve tepki. M. A. Çelik, & B. Görentaş (Eds.), Ekolojik Kriz Nedenler, Tepkiler ve Adaptasyon içinde (s. 1-32). Kriter Yayınevi.
- Gu, C. (2019). Urbanization: Processes and driving forces. Science China Earth Sciences, 62(9), 1351-1360. https://doi.org/10.1007/s11430-018-9359-y
- Gül, A., Döker, M. F. & Aslan, F. (2024). Manisa’da şehirsel büyüme sürecinin izlenmesi (1990-2022). lnternational Journal of Geography and Geography Education(52), 96-121. https://doi.org/10.32003/igge.1449012
- Gündüz, H. İ. (2025). Land-use land-cover dynamics and future projections using GEE, ML, and QGIS-MOLUSCE: A case study in Manisa. Sustainability, 17(4), 1363. https://doi.org/10.3390/su17041363
- Isinkaralar, O., & Varol, C. (2023). A cellular automata-based approach for spatio-temporal modeling of the city center as a complex system: The case of Kastamonu, Türkiye. Cities, 132, 104073. https://doi.org/10.1016/j.cities.2022.104073
- Işık, F. & Çağatay, U. (2014). Uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sistemi teknolojilerinin kentsel büyümenin izlenmesi süreçlerinde kullanımı: Manisa örneği. Yerel Politikalar Dergisi(6), 49-64. Erişim adresi: https://izlik.org/JA46LJ67MR
- Kaypak, Ş. (2013). Modernizmden postmodernizme değişen kentleşme. Global Journal of Economics and Business Studies, 2(4), 80-95. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/gumusgjebs/article/98717#article_cite
- Keleş, R. (2017). Kentleşme politikası (16.Baskı). İmge Kitabevi.
- Keshtkar, H., & Voigt, W. (2016). A spatiotemporal analysis of landscape change using an integrated Markov chain and cellular automata models. Modeling Earth Systems and Environment, 2(10). https://doi.org/10.1007/s40808-015-0068-4
- Kurucu, Y., & Chiristina, N. K. (2008). Monitoring the impacts of urbanization and industrialization on the agricultural land and environment of the Torbali, Izmir region, Turkey. Environmental Monitoring and Assessment 136, 289-297. https://doi.org/10.1007/s10661-007-9684-4
- Latue, P. C., & Rakuasa, H. (2023). Analysis of land cover change due to urban growth in Central Ternate District, Ternate City using Cellular Automata-Markov chain. Journal of Applied Geospatial Information, 7(1), 722-728. https://doi.org/10.30871/jagi.v7i1.4653
- Leal, J. E. (2020). AHP-express: A simplified version of the analytical hierarchy process method. MethodsX, 7(100748). https://doi.org/10.1016/j.mex.2019.11.021
- Ma, C., Zhang, G., Zhang, X., Zhao, Y., & Li, H. (2012). Application of Markov model in wetland change dynamics in Tianjin Coastal Area, China. Procedia Environmental Sciences, 13, 252-262. https://doi.org/10.1016/j.proenv.2012.01.024
- Mansour, S., Al-Belushi, M., & Al-Awadhi, T. (2020). Monitoring land use and land cover changes in the mountainous cities of Oman using GIS and CA-Markov modelling techniques. Land Use Policy 91, 104414. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2019.104414
- Moghadam, H. S., & Helbich, M. (2013). Spatiotemporal urbanization processes in the megacity of Mumbai, India: A Markov chains-cellular automata urban growth model. Applied Geography, 40, 140-149. https://doi.org/10.1016/j.apgeog.2013.01.009
- Musakwa, W., & Van Niekerk, A. (2015). Earth observation for sustainable urban planning in developing countries: needs, trends, and future directions. Journal of Planning Literature, 30(2), 149-160. https://doi.org/10.1177/0885412214557817
- Ozturk, D. (2015). Urban growth simulation of Atakum (Samsun, Turkey) using cellular automata-Markov chain and multi-layer perceptron-Markov chain models. Remote Sensing, 7(5), 5918-5950. https://doi.org/10.3390/rs70505918
- Özdemir, S., Şahin, M. R., & Yetişkul, E. (2024). Geleneksel Kent Modellerinden Karmaşık Sistem Modellerine Geçiş. Planlama, 34(2). https://doi.org/10.14744/planlama.2024.38243
- Pontius Jr, R. G., & Millones, M. (2011). Death to Kappa: birth of quantity disagreement and allocation disagreement for accuracy assessment. International Journal of Remote Sensing, 32(15), 4407-4429.
- Saaty, R. W. (1987). The analytic hierarchy process—what it is and how it is used. Mathematical Modelling, 9(3-5), 161-176. https://doi.org/10.1016/0270-0255(87)90473-8
- Santé, I., García, A. M., Miranda, D., & Crecente, R. (2010). Cellular automata models for the simulation of real-world urban processes: A review and analysis. Landscape and Urban Planning 96(2), 108-122. https://doi.org/10.1016/j.landurbplan.2010.03.001
- Sat, N. A., Gürel Üçer, Z. A., Varol, Ç., & Yenigül, S. B. (2017). Sürdürülebilir kentler için çok merkezli gelişme: Ankara metropoliten kenti için bir değerlendirme. Ankara Araştırmaları Dergisi, 5(1), 98-107. https://doi.org/10.5505/jas.2017.05025
- Siyavuş, A. E., & Belge, R. (2024). Trakya'da Şehirsel Saçaklanma: Çorlu Örneği. Planlama(1). https://doi.org/10.14744/planlama.2024.04557
- Tahir, Z., Haseeb, M., Mahmood, S. A., Batool, S., Abdullah-Al-Wadud, M., Ullah, S., & Tariq, A. (2025). Predicting land use and land cover changes for sustainable land management using CA-Markov modelling and GIS techniques. Scientific Reports, 15(1), 3271. https://doi.org/10.1038/s41598-025-87796-w
- Tang, J., Wang, L., & Yao, Z. (2007). Spatio‐temporal urban landscape change analysis using the Markov chain model and a modified genetic algorithm. International Journal of Remote Sensing, 28(15), 3255-3271. https://doi.org/10.1080/01431160600962749
- TÜİK (2025, 12 Ağustos). Nüfus İstatistikleri (ADNKS). Erişim adresi: https://kutuphane.tuik.gov.tr/yordambt/yordam.php
- Uğurlu, Ö. (2013). Neoliberal politikalar ekseninde Türkiye’de kentsel mekânin yeniden üretimi. TTB Mesleki Sağlık ve Güvenlik Dergisi, 13(47), 2-12. Erişim adresi: https://izlik.org/JA85MZ89PJ
- USGS (2022, 14 Nisan). Earth Explorer. Erişim adresi: earthexplorer.usgs.gov
- Yang, J., Su, J., Chen, F., Xie, P., & Ge, Q. (2016). A local land use competition cellular automata model and its application. ISPRS International Journal of Geo-Information, 5(7), 106. Erişim adresi: https://www.mdpi.com/2220-9964/5/7/106#
- Yildiz Gorentas, S., & Sargin, S. (2024). Estimating urban growth on Mersin, Tarsus and Adana corridor in Türki̇ye by using Cellular Automata and Markov Chain. European Spatial Research and Policy, 31(2), 157-186. https://doi.org/10.18778/1231-1952.31.2.03
- Yu, D., & Fang, C. (2023). Urban remote sensing with spatial big data: A review and renewed perspective of urban studies in recent decades. Remote Sensing, 15(5), 1307. https://doi.org/10.3390/rs15051307
Details
| Primary Language | Turkish |
|---|---|
| Subjects | City in Human Geography, Land Use and Environmental Planning, Geospatial Information Systems and Geospatial Data Modelling |
| Journal Section | Research Article |
| Authors | |
| Project Number | 223K370 |
| Submission Date | September 21, 2025 |
| Acceptance Date | November 17, 2025 |
| Early Pub Date | April 20, 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.33688/aucbd.1788189 |
| IZ | https://izlik.org/JA76HU45XN |
| Published in Issue | Year 2026 Issue: Advanced Online Publication |
Aim & Scope
Coğrafi Bilimler Dergisi (CBD); Beşeri Coğrafya ve Fiziki Coğrafyanın tüm alt dallarını ilgilendiren konularda gerek coğrafya disiplinine gerekse diğer disiplinlere mensup araştırmacıları bir araya getirerek, bilgi üretimi ve paylaşımı ile bilimsel çözüm üretimi sağlayarak, coğrafi bilimler alanındaki çalışmalara ulusal ve uluslararası düzeyde katkı yapmayı amaçlamaktadır.
Coğrafi Bilimler Dergisi (CBD), Ankara Üniversitesi, Türkiye Coğrafyası Araştırma ve Uygulama Merkezi’nin yayın organı olup, 2003 yılından itibaren hakemli olarak yılda iki sayı halinde yayımlanmaktadır. 2026 yılından itibaren Coğrafi Bilimler Dergisinin her bir sayısında kabul sırasına göre en fazla 18 tane makale yayınlanacaktır. İlgili sayıdaki 18 makalenin dışında kalan makaleler gelecek sayıya yayınlanmak üzere aktarılacaktır.
Dergide Fiziki ve Beşeri Coğrafyanın alt dallarını ve bunlarla ilişkili multidisipliner alanlarda hazırlanmış orijinal makaleler yayımlanmaktadır. Coğrafi Bilimler Dergisi’nin yayın politikası; başta yeni bilimsel yöntem ve teknikler uygulanarak araştırma ve incelemeye dayalı bulgular elde edilmiş makaleler olmak üzere, ampirik ve derleme türü (model önerileri, literatür incelemeleri ve tartışmalar) makaleleri yayımlamaktır. Makaleler dışında kitap eleştirisi veya değerlendirmesi, kongre veya sempozyum raporları, araştırma raporları ile ilgili haberler de dergide yer alabilir.
Dergiye gönderilecek yazıların Editörler Kurulu’nun onayından geçmesi gerekmektedir. Ayrıca yazılar en az iki hakem tarafından değerlendirilir ve hakemlerden basılabilir görüşü alması şartıyla yayımlanır. Hakemlerden ve editörden yayımlanabilir görüşü alamayan makaleler yayınlanamaz. Çalışmanın, toplam 25 sayfadan fazla olmamasına özen gösterilmelidir (ana metin, referanslar, çizelge-şekiller ve fotoğraflar dahil). Dergide yayınlanan makalelerin sorumluluğu yazarına aittir. Yazarlar dergiye makale gönderirken, söz konusu çalışmalarının daha önce başka bir bilimsel yayın organında basılmamış veya basılmak üzere gönderilmemiş olduğunu kabul etmiş sayılır. Buna bağlı olarak makale değerlendirme sürecini daha verimli kullanabilmek ve derginin bilimsel kalitesini artırmak için yazarların belirtilen makalenin biçim özelliklerine uymaları zorunludur. Diğer taraftan aynı gerekçeyle makalenin yapısı ile ilgili olarak yazarların makalenin yapısal özelliklerine uymaları önerilmektedir.
Dergimizin hedef kitlesi; Coğrafya bilimi alanında çalışan profesyoneller, uzmanlar, akademisyenler, araştırmacılar, uzmanlık ve doktora öğrencileri ile coğrafya bilimi alanında eğitim gören lisans ve lisansüstü öğrencilerinden oluşmaktadır.
NOT: Dergimizde sürekli makale kabulü sağlanmakta olup, makale gönderimi için herhangi bir zaman sınırlaması bulunmamaktadır.
Author Guidelines
COĞRAFİ BİLİMLER DERGİSİ (Turkish Journal of Geographical Sciences)
YAZIM KILAVUZU
Coğrafi Bilimler Dergisi’ne gönderilecek makaleler "Örnek Makale Şablonu"na göre hazırlanmalıdır. Örnek Makale Şablonu üzerinden makale hazırlanırken; Giriş sekmesinde yer alan stiller bölümünden yararlanmaları yazarlara tavsiye edilir.
Örnek Makale Şablonunu indirmek için tıklayınız.
A. MAKALENİN BİÇİM ÖZELLİKLERİ
1. SAYFA YAPISI: Makalenin sayfa yapısı üst, sol, sağ ve alt boşluk 2,5 cm. olarak ayarlanmalıdır. Makaleler, PC ortamında, MS Word.doc formatında, 11 punto Times New Roman karakteri ile 1,25 satır olarak hazırlanmalı, paragraf arası 6nk olarak verilmeli, paragraflarda ilk satır girintisi ise 1.25 cm. olarak ayarlanmalı, metin içerisinde tablo ve şekiller dahil koyu karakterlere yer verilmemelidir. Sayfa sayısı 30 sayfayı aşmamalıdır.
2. MAKALENİN BAŞLIĞI: Bir okuyucunun makale ile ilgili ilk olarak başlıkla ilişki kurduğu göz önünde tutulursa başlığın makalenin amacını ve sınırlarını tam olarak yansıtan niteliğe sahip olması çok önemlidir. Bu doğrultuda makale başlığı çok uzun olmamalı ve 10 kelimeyi geçmemesine özen gösterilmelidir. Makalenin başlığı, Times New Roman karakterinde kalın, sola yaslı 16 punto ve küçük harflerle yazılmalıdır (yalnızca başlığın ilk kelimesi ve özel isimler büyük harfle başlamalıdır). Makale Türkçe ise İngilizce, İngilizce ise Türkçe ikinci bir başlık yazılmalıdır. Bu ikinci başlık kalın, Times New Roman karakterinde, sola yaslı ve sadece ilk sözcüğün ilk harfi büyük (özel isimler hariç) 14 punto olmalıdır. Başlıkların paragraf boşlukları üst ve alt 6nk. olarak ayarlanmalıdır. İlk başlıktan sonra sadece yayınlanması kabul edilen makalede yer almak kaydıyla, yazar adı, unvansız, 12 punto, normal ve sola yaslı, Times New Roman karakterinde yazılmalı, yazar(lar)ın kurum ve ORCID bilgileri dipnotta Times New Roman karakterinde normal, 9 punto ve sola yaslı olarak belirtilmelidir. Makalede bir iletişim/sorumlu yazar belirlenmeli ve ilk sayfanın altına şablonda olduğu gibi iletişim yazarının e-posta adresi 9 punto ve sola yaslı olarak verilmelidir.
3. ÖZ/ABSTRACT: Makalede Türkçe ve İngilizce hazırlanmış öz bulunmalıdır. Bilindiği üzere öz, makalede önemsiz ayrıntıların atlanarak çalışmanın konusu, amacı, yöntemi, veri derleme aracı/araçları ve teknikleri, analiz türü ve bulguların ya da sonuçların sunulduğu bir nitelik taşımaktadır. Bu nedenle öz, makalenin amacını, veri kaynaklarını, bulgularını ve sonuçlarını içermelidir. Öz, 150 sözcüğü geçmemelidir. Yazılacak özetler, tek paragraf, italik, 10 punto, Times New Roman karakterinde olmalıdır. Sadece Özet başlıkları, özet metninin başında koyu ve italik olarak yazılmalı, ayrıca beş anahtar kelime verilmelidir.
4. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Yayımlanan makalelere yer veren indeks ve öz (abstract) veri tabanlarında anahtar sözcükler ulaşımı kolaylaştırmaktadır. Veri tabanları üzerinde yapılacak taramalardan rasyonel bir biçimde sonuçların alınabilmesi amacıyla anahtar sözcükler doğru verilmelidir. Çalışmanın uygulandığı coğrafi alan/bölge en sonda yer almalıdır. 5 anahtar sözcük verilmelidir.
5. METİN BAŞLIKLARI: Makalelerde kullanılacak başlıklar 11 punto Times New Roman karakterinde sadece ilk harfleri büyük, sola yaslı, paragraf girintisi 1.25 cm, üst ve alt boşlukları 6 nk. olacak, Giriş ve Sonuç dahil örnekteki gibi şekillendirilecek ve numaralandırılacaktır. (Şablonda verilen başlıklar ve makalenin yapısal özellikler ile ilgili açıklamalar yazarlara öneri niteliğindedir). Çalışmanın alt hedeflerine / hipotezlerine uygun olarak alt başlıklar kullanılabilir. Alt başlıklar paragraf girintisi 1.25 olacak şekilde, ilk harfleri büyük olarak verilmelidir.
Örnek metin şablonunda “Stiller” bölümü metin şablonuna göre düzenlendiği için başlıklar, çizelgeler, şekiller ve fotoğraflar, paragraf, notlar, kaynaklar bu kısımdan da yararlanılarak düzenlenebilir.
6. METİN ALANI: Metin alanı, Times New Roman yazı tipinde, 11 punto büyüklüğünde, 1,25 satır aralığında, paragraf girintisi sadece ilk satır 1.25 cm, üst ve alt boşlukları 6 nk. olacak şekilde ve iki yana yaslı olarak yazılmalıdır. Özet ve kaynakça hariç metin alanındaki kelime sayısı 5000-10000 aralığında olmalıdır.
7. ŞEKİL VE ÇİZELGELER: Makaledeki şekil, harita ve fotoğrafların bilgisayar kayıtları, kaliteli basıma uygun yüksek çözünürlükte olmalı, makalede metin içerisine yerleştirilmeli ve baskı aşamasında orijinalleri de makaleyle birlikte gönderilmelidir. Kullanılan her harita, çizelge, fotoğraf, grafik ya da şekil için metin içinde gönderme yapılmalıdır. Çizelge başlıkları çizelgenin üstüne, çizelge kaynağı ise altına verilmeli, çizelgeler örnekteki gibi şekillendirilmeli, kesinlikle dikey çizgiler, renklendirme ve gölgelendirme kullanılmamalıdır. Çizelgeler içerisinde koyu karakterlere yer verilmemelidir. Çizelge ve şekil açıklamalarında sadece ilk kelimenin baş harfi büyük, diğerleri küçük harflerle yazılmalıdır. Çizelge içerisindeki metinlerde de aynı kural geçerlidir. Tüm tablolar “Çizelge”; tüm grafik, harita ve çizimler “Şekil” olarak; fotoğraflar “Foto” olarak adlandırılmalıdır. Şekil ve fotoğraf isimleri (açıklamalar dahil) şeklin ya da fotoğrafın altında verilmelidir. Tüm şekil, çizelge ve fotoğraf adları 9 punto, Times New roman karakterinde olmalı, numaralandırmalardan sonra nokta verilmelidir. Çizelge, şekil ve fotoğraf kaynakları 8 punto olarak ayarlanmalıdır. Şekil, çizelge ve fotoğraflar ortalı; şekil, çizelge ve fotoğraf yazıları ile kaynak yazıları ise şeklin başlangıç yerine hizalı olmalıdır.
8. NOTLAR: Notlar bölümü açılacaksa: Yazarlar dipnotları, referanslar yada varsa teşekkür bölümünden önce “Notlar” başlığı altında vereceklerdir. Notlar, Times New Roman karakterinde 9 punto yazılacak ve satır girintisi verilmeyecektir.
9. TEŞEKKÜR ve BİLGİLENDİRME: Teşekkür bölümü açılacaksa: Bu bölümde yazar(lar), çalışmanın hazırlanması sürecinde yardım almış oldukları kişilere; çalışmaya parasal destek sağlayan kişi, kurum ya da kuruluşlara; ya da verilerin kullanılmasına izin veren kişi, kurum ya da kuruluşlara teşekkür edebilir. Bu not, çalışma metninin bitiminde ama referanslardan önceki kısımda yer almalıdır.
10. KATKI ORANLARI: Çalışmanın hazırlanma sürecindeki katkılar için aşağıdaki katkı kategorilerine göre her bir yazarın çalışmaya katkılarını belirtiniz. Aşağıdaki kısımları doldurarak yazar rollerini açıklayınız. Aşağıdaki katkı türlerinden farklı bir katkı türü mevcutsa lütfen belirtiniz. Bu bilgiler makalenin sonunda yayımlanacaktır.
| Yazar Adı | Katkı Türleri (Birden fazla seçilebilir) |
| Ad Soyad | Araştırma Tasarımı, Veri Toplama, Analiz, Yöntem, Yazma, Editörlük, Diğer (Lütfen belirtiniz) |
| Ad Soyad | Araştırma Tasarımı, Veri Toplama, Analiz, Yöntem, Yazma, Editörlük, Diğer (Lütfen belirtiniz) |
| Ad Soyad | Araştırma Tasarımı, Veri Toplama, Analiz, Yöntem, Yazma, Editörlük, Diğer (Lütfen belirtiniz) |
11. ÇIKAR ÇATIŞMASI: Yazar(lar), bu çalışmanın hazırlanması ve yayımlanması sürecinde çıkar çatışması oluşturabilecek herhangi bir ticari veya finansal ilişki içinde olmadığını beyan eder.
12. ATIF VE REFERANSLAR: Çalışmada, yapılan alıntıların ve yararlanılan kaynakların belirtilmesi gerekmektedir. Kelime sayısı 40'dan az ise alıntılar tırnak içinde verilmelidir. Kelime sayısı 40'dan fazla ise alıntılar ayrı bir paragrafta, tırnak kullanılmaksızın, paragraf başı yapıldıktan sonra soldan 2 cm., sağdan 2 cm. bırakılarak, düz ve 10 punto yazılmalı, ardından nokta konulmalıdır.
NOT: Metin içi göndermeler ve kaynakça aşağıda belirtilen kurallarına uygun olarak düzenlenmeli ve kaynakça alfabetik düzende verilmelidir.
Sadece metin içerisinde belirtilen çalışmalara bu bölümde yer verilmelidir. Bu bölümde, eksik (metinde belirtilmiş ancak referanslar kısmında yer almayan) ya da fazla (metin içerisinde belirtilmemiş ancak referanslar kısmında yer alan) kaynak isimlerine kesinlikle yer verilmemelidir. Referanslar, yazarların soyadına göre alfabetik sıra ile verilmelidir. Referanslar, bu başlık altında düzenlenerek, 9 punto, Times New Roman karakterinde yazılacak ve her eserin ikinci satırındaki girinti 1.00 cm. olacaktır.
COĞRAFİ BİLİMLER DERGİSİ
Kaynakça ve Gönderme Örnekleri
Coğrafi Bilimler Dergisi, metin içi alıntılama ve kaynak gösterme için APA (American Psychological Association) kaynak sitilinin 6. Edisyonundan yararlanmaktadır.
APA 6. Edisyon hakkında bilgi almak için aşağıdaki bağlantıya tıklayabilirsiniz. Bu kılavuzun sonunda ise İngilizce yazılan makaleler için gerekli olan bazı ifade farklarına ilişkin notu bulabilirsiniz.
- American Psychological Association. (2010). Publication manual of the American Psychological
Association (6th ed.). Washington, DC: APA.
- http://www.apastyle.org/
Kaynakların doğruluğundan yazar(lar) sorumludur. Çalışmada yararlanılan tüm kaynaklar metin içinde ve referanslar başlığı altında belirtilmelidir. Kaynaklar aşağıdaki örneklerdeki gibi gösterilmelidir. Aşağıda örneği belirtilmemiş bir kaynak gösterilmesi durumunda yukarıda belirtilen APA web sayfasından yararlanılmalıdır.
Metin İçinde Kaynak Gösterme
Kaynaklar metinde parantez içinde yazarların soyadı ve yayın tarihi yazılarak belirtilmelidir.
Birden fazla kaynak gösterilecekse kaynaklar arasında (;) işareti kullanılmalıdır. Kaynaklar alfabetik olarak sıralanmalıdır.
Örnekler:
Birden fazla kaynak;
(Çiçek vd., 2004; Özgür, 2018)
Tek yazarlı kaynak;
(Karabacak, 2021)
İki yazarlı kaynak;
(Bayar & Karabacak 2017, s. 70)
Üç, dört ve beş yazarlı kaynak;
Metin içinde ilk kullanımda: (Türkoğlu, Çalışkan, Çiçek & Yılmaz 2012, s. 933-934) Metin içinde tekrarlayan kullanımlarda: (Türkoğlu vd., 2012)
Altı ve daha çok yazarlı kaynak;
(Türkoğlu vd., 2012)
Kaynaklar Bölümünde Kaynak Gösterme
Kullanılan tüm kaynaklar metnin sonunda ayrı bir bölüm halinde yazar soyadlarına göre alfabetik olarak numaralandırılmadan verilmelidir.
Kaynak yazımı ile ilgili örnekler aşağıda verilmiştir.
Kitap
a) Türkçe Kitap
Özçağlar, A. (2015). Yönetsel coğrafya (2.bs). Ankara: Nika Yayınları.
b) Türkçeye Çevrilmiş Kitap
Bazin, M., De Tapia, S. (2015). Türkiye coğrafyası (A. N. Kocasu, Çev.). İstanbul: İletişim Yayınları.
c) Editörlü Kitap
Özgen, N., Kahyaoğlu, M. (Ed.). (2019). Sürdürülebilir kalkınma. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
d) Çok Yazarlı Türkçe Kitap
Tümertekin, E., Özgüç, N. (2019). Beşeri coğrafya / insan, kültür, mekan. İstanbul: Çantay Kitabevi.
e) İngilizce Kitap
Harvey, D. (1973). Social justice and the city. Baltimore: John Hopkins University Press.
f) İngilizce Kitap İçerisinde Bölüm
Doğan, U., Yeşilyurt, S. (2019). Gypsum karst landscape in the Sivas Basin. In C. Kuzucuoğlu, A. Çiner, N. Kazancı, (Eds.) Landscapes and landforms of Turkey (pp. 197-206). Springer Nature Switzerland: Springer
g) Türkçe Kitap İçerisinde Bölüm
Somuncu, M. (2016).İklim değişikliğinin dünya ve Türkiye turizmine etkileri. M. Somuncu (Ed.), Küresel iklim değişikliği ve etkileri içinde (s. 157-182). Ankara: Türkiye Çevre Vakfı.
h) Yayımcının ve Yazarın Kurum Olduğu Yayın
Türk Standartları Enstitüsü. (1974). Adlandırma ilkeleri. Ankara: Yazar.
Makale
a) Türkçe Makale
Güngördü, S. & Özgen, N. (2007). Katı atık emekçilerinin kentsel yoksulluk deneyimlerine ilişkin psikososyal yansımalar: Ankara örneği. Journal of Ankara Studies/Ankara Araştırmaları Dergisi, 9(2). 253-280. https://doi.org/10.5505/jas.2021.59389
b) İngilizce Makale
Bekaroğlu, E., & Barnes, T. (1999). Dictatorships and universities: The 1980 Turkish military coup d’état and Turkish geography. Political Geography, 91, https://doi.org/10.1016/j.polgeo.2021.102481
c) Yediden Fazla Yazarlı Makale
Lal, H., Cunningham, A. L., Godeaux, O., Chlibek, R., Diez-Domingo, J., Hwang, S.-J. ... Heineman, T. C. (2015). Efficacy of an adjuvanted herpes zoster subunit vaccine in older adults. New England Journal of Medicine, 372, 2087–2096. http://dx.doi.org/10.1056/NEJMoa1501184
d) DOI’si Olmayan Online Edinilmiş Makale
Al, U. & Doğan, G. (2012). Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü tezlerinin atıf analizi. Türk Kütüphaneciliği, 26, 349–369. Erişim adresi: http://www.tk.org.tr/
e) DOI’si Olan Makale
Yavan, N., & Anlı, C. K. (2023). Tüketim mekânlarının ve üçüncü yerlerin analizinde yeni bir kavram ve çerçeve önerisi:“mekânyer”. Türk Coğrafya Dergisi, (84), 7-26. https://doi.org/10.17211/tcd.1308233
f) Advance Online Olarak Yayımlanmış Makale
Smith, J. A. (2010). Citing advance online publication: A review. Journal of Psychology. Advance online publication. http://dx.doi.org/10.1037/a45d7867
g) Popüler Dergi Makalesi
Semercioğlu, C. (2015, Haziran). Sıradanlığın rayihası. Sabit Fikir, 52, 38–39.
Tez, Sunum, Bildiri
a) Türkçe Tezler
Deniz, A. (2018). Rusya-Türkiye göç sistemi: İstanbul'da karma evlilikler ve ulusaşırı pratikler. (Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
b)Ticari Veritabanında Yer Alan Yüksek Lisans Ya da Doktora Tezi
Van Brunt, D. (1997). Networked consumer health information systems (Doctoral dissertation). Available from ProQuest Dissertations and Theses. (UMI No. 9943436)
c) Kurumsal Veritabanında Yer Alan İngilizce Yüksek Lisans/Doktora Tezi
Yaylalı-Yıldız, B. (2014). University campuses as places of potential publicness: Exploring the politicals, social and cultural practices in Ege University (Doctoral dissertation). Retrieved from Retrieved from: http://library.iyte.edu.tr/tr/hizli-erisim/iyte-tez-portali
d) Web’de Yer Alan İngilizce Yüksek Lisans/Doktora Tezi
Tonta, Y. A. (1992). An analysis of search failures in online library catalogs (Doctoral dissertation, University of California, Berkeley). Retrieved from http://yunus.hacettepe.edu.tr/~tonta/yayinlar/phd/ickapak.html
e) Dissertations Abstracts International’da Yer Alan Yüksek Lisans/Doktora Tezi
Appelbaum, L. G. (2005). Three studies of human information processing: Texture amplifica-tion, motion representation, and figure-ground segregation. Dissertation Abstracts International: Section B. Sciences and Engineering, 65(10), 5428.
f) Sempozyum Katkısı
Karabacak, K. (2018, Ekim). Girne İlçesi’nde (KKTC) arazi örtüsü değişimi, TÜCAUM 30. Yıl Uluslararası Coğrafya Sempozyumu. 3-6 Ekim 2018, Ankara: Türkiye.
g) Online Olarak Erişilen Konferans Bildiri Özeti
Çınar, M., Doğan, D. & Seferoğlu, S. S. (2015, Şubat). Eğitimde dijital araçlar: Google sınıf uygulaması üzerine bir değerlendirme [Öz]. Akademik Bilişim Konferansında sunulan bildiri, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir. Erişim adresi: http://ab2015.anadolu.edu.tr /index.php?menu=5&submenu=27
h) Düzenli Olarak Online Yayımlanan Bildiriler
Herculano-Houzel, S., Collins, C. E., Wong, P., Kaas, J. H., & Lent, R. (2008). The basic nonuniformity of the cerebral cortex. Proceedings of the National Academy of Sciences, 105, 12593–12598. http://dx.doi.org/10.1073/pnas.0805417105
i) Kitap Şeklinde Yayımlanan Bildiriler
Schneider, R. (2013). Research data literacy. S. Kurbanoğlu vd. (Ed.), Communications in Computer and Information Science: Vol. 397. Worldwide Communalities and Challenges in Information Literacy Research and Practice içinde (s. 134–140) . Cham, İsviçre: Springer.
http://dx.doi.org/10.1007/978-3-319-03919-0
j) Sempozyum / Kongre Bildirisi
Zobu, Z., & Yılmaz, E. (2024, Ekim). Kayseri Şehri ve çevresinde yüzey sıcaklığı ile çeşitli faktörler arasındaki ilişkinin uydu görüntüleri ile incelenmesi. TÜCAUM 2024 Uluslararası Coğrafya Sempozyumu’nda sunulan bildiri, 404-422. Ankara Üniversitesi, Ankara, Türkiye.
Diğer Kaynaklar
a) Gazete Yazısı
Toker, Ç. (2015, 26 Haziran). ‘Unutma’ notları. Cumhuriyet, s. 13.
b) Online Gazete Yazısı
Alantor, Ö., & Yılmaz, H. S. (2025, 3 Ocak). Müzik tarihinde önemli yeri bulunan coğrafya: Anadolu. Anadolu Ajansı. Erişim adresi: https://www.aa.com.tr/tr/kultur/muzik-tarihinde-onemli-yeri-bulunan-cografya-anadolu/3440789#
c) Web Page/Blog Post
Avrupa Çevre Ajansı (2025, 16 Temmuz). CORINE Land Cover 2006 (vector/raster 100 m), Europe, 6-yearly. European Environment Agency. Erişim adresi: https://land.copernicus.eu/en/products/corine-land-cover/clc-2006
Bordwell, D. (2013, June 18). David Koepp: Making the world movie-sized [Web log post]. Retrieved from http://www.davidbordwell.net/blog/page/27/
d) Online Ansiklopedi/Sözlük
Türk Dil Kurumu. (2025, 20 Nisan). Coğrafya. Erişim adresi: https://sozluk.gov.tr/
Marcoux, A. (2008). Business ethics. In E. N. Zalta (Ed.), The Stanford encyclopedia of philosophy. Retrieved from http://plato.stanford.edu/entries/ethics-business/
e) Podcast
Radyo ODTÜ (Yapımcı). (2015, 13 Nisan). Modern sabahlar [Podcast]. Erişim adresi: http://www.radyoodtu.com.tr/
f) Bir Televizyon Dizisinden Tek Bir Bölüm
Shore, D. (Senarist), Jackson, M. (Senarist) ve Bookstaver, S. (Yönetmen). (2012). Runaways [Televizyon dizisi bölümü]. D. Shore (Baş yapımcı), House M.D. içinde. New York, NY: Fox Broadcasting.
g) Müzik Kaydı
Say, F. (2009). Galata Kulesi. İstanbul senfonisi [CD] içinde. İstanbul: Ak Müzik.
İngilizce Makale İçin Notlar
Türkçe
| İngilizce
|
Çev.
| Trans.
|
ve
| and
|
vd.
| et al.
|
Aktaran
| as cited in
|
İçinde
| İn
|
Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi
| Unpublished Master’s Thesis
|
Yayımlanmamış Doktora Tezi
| Unpublished Doctoral Thesis
|
Yayımlanmamış Uzmanlık Tezi
| Unpublished Expertise Thesis
|
Yukarıda sıralanan koşulları yerine getirmemiş çalışma kabul edilmez, eksiklerin bulunması halinde eksiklerinin tamamlanması için yazara iade edilir. Yazarların metin içinde ve kaynakça kısmında belirtilen kaynak gösterim kurallarına uymalarını rica ederiz.
13. İNGİLİZCE GENİŞLETİLMİŞ ÖZET (EXTENDED ABSTRACT)
Yayına kabul edilen makalelerden 1500 kelimeden az, 1800 kelimeden fazla olmayan genişletilmiş özet istenmektedir. Genişletilmiş özet çalışmanın genel olarak tüm bölümlerini (Giriş, Yöntem, Bulgular ve Sonuç) kapsamalıdır. Bu bölümler metin içinde ayrı ayrı başlıklar altında sunulmalıdır. Metin içinde yapılan atıfların mümkün olduğunca tümü, İngilizce genişletilmiş özette de kullanılmalıdır.
B. MAKALENİN YAPISAL ÖZELLİKLERİ (Burada belirtilen açıklamalar öneri niteliğindedir)
1. GİRİŞ: Bu bölümün amacı, çalışmanın genel bir tespitini ve analizini yapmaktır. Çalışmanın amacı, konusu, dayandığı kuramsal çerçeve, çalışmanın aşamaları, bölümleri, işlenen düşünceler net ve bütünlüklü olarak kısaca özetlenerek okuyucuya aktarılmalıdır. Bu bölümde konunun ne olduğu, araştırmanın niçin yapıldığı, hangi bölümlerde nelerin söz konusu edildiği gibi soruların yanıtları yer almalıdır. Bu sorular arasında, var olan bir sorunu ortaya koymak, bir soruna çözüm getirmek, herhangi bir konuyla ilgili literatüre katkıda bulunmak gibi amaçlar bulunabilir. Bu bölümde konu ile ilgili literatür taramasına (istenildiğinde İlgili çalışmalar bölümü olarak ayrı bir başlık altında ele alınabilir) da yer verilebilir.
2. İLGİLİ ÇALIŞMALAR: Ayrı başlık açılmadan giriş bölümünün altında da verilebir. Bu bölümde, makale konusuna giren alanda daha önce gerçekleştirilmiş benzer araştırmalara yer verilir. Bu bölüme çeşitli yazarlar ‘literatür’, ‘alanyazın taraması’ örneğinde olduğu gibi farklı isimler verebilmektedir. Söz konusu araştırmalarda hangi konuların, hangi yöntemlerle incelendiği, hangi sonuçlara ulaşıldığı vb. konulara kısaca burada değinilir. Ayrıca, makalenin ilgili alana getirdiği katkının belirlenmesi açısından da ilgili çalışmalara yer verilmesi önemlidir.
3. MATERYAL ve YÖNTEM: Bu bölüm açıldığında bu aşamaya kadar yapılan açıklamaların ışığında, var olan veya olduğuna inanılan sorunun ve çözümünün ortaya konulabilmesi için yürütülen araştırmaya ait bilgiler açıklanır. Çalışmada kullanılacak yaklaşım ve yöntemin tam bir betimlemesi yapılır. Bu bilgilerin verilme nedeni kullanılan yöntemin izlenmesi ile bir başka araştırmacının aynısını tekrarlamasına olanak tanımasıdır. Bu nedenle yöntem, bilimsel bilginin temeli olan tekrar edilebilirlik koşulu için yeterli açıklıkta anlatılmalıdır. Ana kütlenin özellikleri, bilgi toplama tekniği, niçin bu veri toplama tekniğinin tercih edildiği, tekniğin avantajlı ve dezavantajlı yönleri tartışılır. Araştırmada veri derlemede kullanılan aracın geliştirilme aşamaları ve içeriği gibi konular olabildiğinde ayrıntılı bir biçimde açıklanır. Araştırma alan araştırması tekniklerinden biri ile gerçekleştirilmiş ise, seçilen örnekleme tekniği ve bu tekniğin tercih edilme nedenleri açıklanır.
4. ANALİZ VE BULGULARIN YORUMLANMASI: Bu bölüm araştırmanın esasını teşkil eden verilerin analizinin yapıldığı yerdir. Analiz bölümü, veri derlemeye dayalı olan çalışmalar için geçerlidir. Derleme (toplu bakış) türü makalelerde analiz bölümü genellikle bulunmaz. Buradaki açıklamalar genel olarak alan araştırması teknikleri ile derlenen verilerin analizi üzerine yapılmaktadır. Analiz çeşidinin seçimi, istatistiksel testler, güven aralığı, istatistiksel testlerin tercih edilme nedeni vb. noktalar bölümün giriş kısmında açıklanır. Bunlar yapıldıktan sonra sıra bulguların yorumlanması gelmiştir. Bulguların yorumlanması bölümünde ise, verilerin analizi ile elde edilmiş bulguların sunumuna yer verilir. Bulgular, araştırma soruları, başka deyişle hipotezler ile değerlendirilerek organize edilir. Hipotezlerin ışığında veriler incelenir, yorumlanır. Bulguların hipoteze uygunluğu değerlendirilir. Sunum biçimi; harita, tablo, grafik ya da şekillerden biri veya birkaçı ile gerçekleştirilebilir. İstatistiksel analiz sonuçlarının sunumu da bu bölümde yapılır. Bulguların yorumlanması bölümünde bulguların tekli, ikili veya çoklu tablolar biçiminde istatistiksel testlerin sonuçları ile birlikte sunumunun tercih edilmesi yerinde olacaktır. Böylelikle hangi testin hangi veriler üzerine uygulandığına ilişkin bilgiler daha açık bir şekilde anlaşılır. Bulguların yorumlanması bölümünde örnekleme ilişkin genel bilgiler (demografik veriler), araştırmadan elde edilen bilgiler olmak üzere iki aşamada sunulmalıdır. Araştırmadan elde edilen bulgular ise kendi arasında bir veya birkaç aşamalı olarak sunulabilir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken husus, makaleyi açıklamaları gereğinden fazla kullanılan tablolar ile boğmamaktır. Mümkün olduğunca tablolar birleştirilmeli ya da araştırma amacı/sorusu ile doğrudan ilgisi olmayan tablolar kullanılmamalıdır. Ayrıca genel bilgilerin tek bir tablo halinde sunulmasında yarar vardır.
5. SONUÇ: Makaleden elde edilen sonuçların özetlendiği, gerektiği durumlarda genellemelerin yapıldığı bölümdür. Bu bölüm, ele alınan sorunun kısa bir tekrarı ile başlamalı ve bunu, elde edilen sonuçların kısa bir özeti izlemelidir (ampirik çalışmalar için). İfadeler kısa ve öz olmalıdır. İlgili literatüre yapılan olası bilimsel katkı da burada kısaca özetlenebilir. Burada daha sonra bu alanla ilgili araştırmalarda bulunacak olanlara yol gösterici açıklamalar da yapılabilir. Olası araştırmacılara bu alanda hangi konuların araştırılmaya gereksinme duyduğu, araştırmalarda hangi konulara dikkat edilmesi gerektiği gibi açıklamalarda bulunulabilir.
Ethical Principles and Publication Policy
ETİK İLKELER
Coğrafi Bilimler Dergisi'ne gönderilen tüm makaleler özgün, yayınlanmamış veya başka bir dergide değerlendirme sürecinde olmamalıdır. Her bir makale editör ve en az iki hakem tarafından kör değerlendirmeden geçirilir. İntihal, duplikasyon, sahte yazarlık/inkar edilen yazarlık, araştrma/veri fabrikasyonu, makale dilimleme, dilimleyerek yayın, telif hakları ihlali ve çıkar çatışmasının gizlenmesi, etik dışı davranışlar olarak kabul edilir. Kabul edilen etik standartlara uygun olmayan tüm makaleler yayından çıkarılır. Buna yayından sonra tespit edilen olası kuraldışı, uygunsuzluklar içeren makaleler de dahildir.
Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler
• İntihal: Başkalarının özgün fikirlerini, metotlarını, verilerini veya eserlerini bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseri gibi göstermek,
• Sahtecilik: Bilimsel araştırmalarda gerçekte var olmayan veya tahrif edilmiş verileri kullanmak,
• Çarpıtma: Araştırma kayıtları veya elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan cihaz veya materyalleri kullanılmış gibi göstermek, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmek,
• Tekrar yayım: Mükerrer yayınlarını akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak,
• Dilimleme: Bir araştırmanın sonuçlarını, araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde ve uygun olmayan biçimde parçalara ayırıp birden fazla sayıda yayımlayarak bu yayınları akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak,
• Haksız yazarlık: Aktif katkısı olmayan kişileri yazarlar arasına dâhil etmek veya olan kişileri dâhil etmemek, yazar sıralamasını gerekçesiz ve uygun olmayan bir biçimde değiştirmek, aktif katkısı olanların isimlerini sonraki baskılarda eserden çıkartmak, aktif katkısı olmadığı halde nüfuzunu kullanarak ismini yazarlar arasına dâhil ettirmek,
Diğer etik ihlal türleri şunlardır:
a) Destek alınarak yürütülen araştırmalar sonucu yapılan yayınlarda destek veren kişi, kurum veya kuruluşlar ile bunların katkılarını belirtmemek,
b) Henüz sunulmamış veya savunularak kabul edilmemiş tez veya çalışmaları, sahibinin izni olmadan kaynak olarak kullanmak,
c) İncelemek üzere görevlendirildiği bir eserde yer alan bilgileri eser sahibinin açık izni olmaksızın yayımlanmadan önce başkalarıyla paylaşmak,
ç) Bilimsel araştırma için sağlanan veya ayrılan kaynakları, mekânları, imkânları ve cihazları amaç dışı kullanmak,
d) Dayanaksız, yersiz ve kasıtlı olarak etik ihlal isnadında bulunmak,
e) Bilimsel bir çalışma kapsamında yapılan anket ve tutum araştırmalarında katılımcıların açık rızasını almadan ya da araştırma bir kurumda yapılacaksa ayrıca kurumun iznini almadan elde edilen verileri yayımlamak,
f) Araştırmacılar ve yetkililerce, yapılan bilimsel araştırma ile ilgili olarak muhtemel zararlı uygulamalar konusunda ilgilileri bilgilendirme ve uyarma yükümlüğüne uymamak,
g) Bilimsel çalışmalarda, diğer kişi ve kurumlardan temin edilen veri ve bilgileri, izin verildiği ölçüde ve şekilde kullanmamak, bu bilgilerin gizliliğine riayet etmemek ve korunmasını sağlamamak,
h) Akademik atama ve yükseltmelerde bilimsel araştırma ve yayınlara ilişkin yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunmak,
ETİK KURUL İZNİ
Dergimiz, etik kurul izni gerektiren tüm bilim dallarındaki çalışmalarda, ilgili etik kurul kararı alınmış olmasını şart koşmaktadır. Bu kapsamda yazarlar, “Örneklem ve Yöntem/Gereç ve Yöntem” bölümünde Etik Kurul onay tarihi ve sayısını yazmalıdır.
Ulakbim TR Dizin’in 2020 yılından itibaren uygulamaya koyduğu düzenlemeler doğrultusunda, etik kurul izni bulunmayan çalışmalar dergimizde değerlendirmeye alınmamaktadır.
Etik Kurul İzni Gerektiren Araştırmalar
Dergimizde, etik kurul izni gerektiren araştırmalar aşağıdaki çalışmaları kapsamaktadır:
• Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem ve görüşme teknikleri gibi yöntemlerle katılımcılardan veri toplanmasını içeren nitel veya nicel yaklaşımlarla yürütülen tüm araştırmalar,
• Kişisel Verilerin Korunması Kanunu çerçevesinde retrospektif çalışmalar.
Bu tür çalışmaların değerlendirmeye alınabilmesi için ilgili etik kurul izinlerinin alınmış olması ve bu izinlerin makale metninde açıkça belirtilmesi gerekmektedir.
İntihal Denetimi
Coğrafi Bilimler Dergisi'ne ulaşan her çalışma, intihal denetimi sürecinde iThenticate yazılımı aracılığıyla taranır. Yapılacak olan taramada tamamı bir ya da iki kaynaktan olmamak üzere %15’e kadar maksimum benzerlik oranı dergimizde kabul edilecektir. Benzerlik oranı %15-25 arası olan çalışmalar yazar(lar)a düzeltme için gönderilecektir. Benzerlik oranı %25'in üzerinde olan çalışmalar ise yayına kabul edilmeyecektir. Bu süreç kapsamında yazılım vasıtasıyla tespit edilen eşleşmeler ayrıntılı olarak incelenerek metin içi gönderme ve atıfı doğru olan eşleşmeler ayıklanır. Ayıklama neticesinde kalan eşleşmeler incelenerek hatalar raporlaştırılır ve yazar(lar) ile paylaşır.
Dergimize gönderilen veya yayımlanan bir makalede intihal tespit edilmesi durumunda dergimiz COPE ilkeleri doğrultusunda (Plagiarism in a submitted manuscript - Plagiarism in a published article) hareket eder.
Dergi Sahibi ve Yayıncı ile İlişkiler
Editör ve yayıncı arasındaki ilişki editöryal bağımsızlık ilkesine dayanmaktadır. Editör ile yayıncı arasında yapılan yazılı sözleşme gereği, editörün alacağı tüm kararlar yayıncı ve dergi sahibinden bağımsızdır.
Düzeltme, Geri Çekme, Endişe İfadesi
Editörler, yayınlanan makalede, bulguları, yorumları ve sonuçları etkilemeyen küçük hatalar tespit edilirse düzeltme yayınlamayı düşünebilirler. Editörler, bulguları ve sonuçları geçersiz kılan büyük hatalar / ihlaller söz konusu olduğunda, makaleyi geri çekmeyi düşünmelidir. Düzeltme, geri çekme veya endişe ifadesi ile ilgili olarak COPE İlkelerini (1,2,3,4,5,6) dikkate alınır.
Fikri Mülkiyet Haklarının Korunması
Dergimiz, yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumakla, olası ihlallerde derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunmakla yükümlüdür.
Katılımcıların Kişisel Verilerinin Korunması
Dergimize gönderilen tüm kişisel veriler, yasal düzenlemelere ve etik kurallara uygun bir şekilde korunmaktadır.
Şikayetler
Coğrafi Bilimler Dergisi'nde editörler, hakemler, yazarlar ile ilgili etik ilkelere uymayan bir davranış ya da değerlendirme sürecindeki, erken görünümdeki ya da yayımlanmış bir makale ilgili etik olmayan bir durumla karşılaşılması durumunda tucaum.cbd@gmail.com adresine ileti yoluyla bildirilmesi gerekir. Dergimiz, şikayetlerle ilgili COPE İlkelerinde (1,2) belirtilen prosedürü takip eder.
Çıkar çatışmaları
Dergimiz; yazar(lar), hakemler ve diğer editörler arasındaki çıkar çatışmalarını göz önünde bulundurarak, çalışmaların yayın sürecinin bağımsız ve tarafsız bir şekilde tamamlamasını garanti eder. Dergimiz, olası çıkar çatışmalarına ilişkin COPE ilkeleri (1,2) doğrultusunda hareket eder.
Yazar Değişikliği
Yalnızca makale kabul edilmeden önce işleme alınır. Yazarlar, makalelerini göndermeden önce yazarların listesini ve sırasını dikkatlice gözden geçirmeleri ve orijinal gönderim sırasında kesin yazar listesini sağlamaları gerekir. Dergimiz, ilgili değişikliklere ilişkin COPE ilkeleri (1,2,3,4,5) doğrultusunda hareket eder.
Yapay Zeka Kullanımı
Dergimize gönderilen çalışmalarda, literatür taraması veya dil kontrolü gibi makalenin özgünlüğünü etkilemeyecek süreçlerde yapay zeka kullanımı kabul edilebilir. Ancak, yapay zeka kullanımı etik kurallar çerçevesinde gerçekleştirilmelidir ve uydurma veri, manipülasyon gibi etik dışı amaçlar için kesinlikle kullanılmamalıdır.
Yapay zeka kullanımı içeren çalışmalar için, makale gönderim aşamasında dergimize bu durumla ilgili bilgi verilmesi zorunludur. Yapay zeka kullanımına ilişkin tüm sorumluluk, yazarların kendisine aittir.
Makale Takibi
Yazarlar dergiye sundukları makalelerinin hangi aşamada (alan editörü incelemesi, hakem değerlendirmesi aşamaları) olduğu konusundaki bilgileri tucaum.cbd@gmail.com adresine durumu soran bir e-posta göndererek veya çok gerekli durumlarda idari editörden (Dr. Öğr. Üyesi Ayla Deniz: (312) 310 32 80/1207) telefon aracılığıyla alabileceklerdir.
Araştırma Etiği İlkeleri
• Araştırmaların planlanması, metodolojik kurgusunun oluşturulması, etik açıdan değerlendirilmesi ve uygulama süreçlerinin yürütülmesinde bilimsel dürüstlük, bütünlük, kalite ve şeffaflık temel ilkeler olarak benimsenmelidir. Araştırma sürecinin her aşaması kayıt altına alınmalı ve gerektiğinde denetime açık olmalıdır.
• Araştırma ekibi ile katılımcılar, çalışmanın amacı, kapsamı, yöntemi, veri toplama araçları, verilerin nasıl analiz edileceği ve elde edilen bulguların olası kullanım alanları hakkında açık ve anlaşılır şekilde bilgilendirilmelidir. Katılımcılara araştırmaya katılımın gerektirdiği yükümlülükler, olası riskler ve beklenen katkılar net biçimde açıklanmalıdır.
• Katılımcılardan elde edilen kişisel veriler gizli tutulmalı; kimlik bilgilerinin ifşa edilmesini önleyecek teknik ve idari tedbirler alınmalıdır. Anonimlik ve mahremiyet ilkeleri gözetilmeli; veri koruma mevzuatına (örneğin kişisel verilerin korunmasına ilişkin düzenlemelere) uygun hareket edilmelidir. Araştırma tasarımı, katılımcıların özerkliğini, insan onurunu ve temel haklarını koruyacak şekilde yapılandırılmalıdır.
• Araştırmaya katılım tamamen gönüllülük esasına dayanmalıdır. Katılımcılar herhangi bir baskı, yönlendirme ya da çıkar beklentisi altında bırakılmamalıdır. Katılımcılar istedikleri aşamada herhangi bir yaptırımla karşılaşmadan çalışmadan çekilme hakkına sahip olmalıdır.
• Araştırma sürecinde katılımcıların fiziksel, psikolojik, sosyal veya ekonomik açıdan zarar görmemesi için gerekli tüm önlemler alınmalıdır. Risk analizi yapılmalı ve olası zararlar en aza indirilecek şekilde araştırma planlanmalıdır. Çocuklar, kısıtlı bireyler veya zihinsel yeterliliği sınırlı kişiler söz konusu olduğunda, yasal temsilcilerinden izin alınmalı ve ilgili etik kurul onayları sağlanmalıdır.
• Araştırmacılar bilimsel bağımsızlıklarını korumalı ve çalışmanın tasarımını, analizini veya sonuçlarını etkileyebilecek her türlü çıkar çatışmasını açıkça beyan etmelidir. Finansal destek, sponsorluk veya kurumsal bağlantılar şeffaf biçimde belirtilmelidir.
• Araştırma herhangi bir kamu kurumu, özel kuruluş veya üniversite bünyesinde yürütülecekse, ilgili kurumdan resmi izin alınmalı ve gerekiyorsa etik kurul onayı temin edilmelidir.
Paydaşların Sorumlulukları
1- Editörlerin Sorumlulukları
• Editörler; yazarlar, hakemler, araştırmacılar, uygulayıcılar ve okuyucuların bilgi taleplerini karşılamaya ve gerekli durumlarda zamanında ve açıklayıcı geri bildirim sunmaya özen gösterir. Yayın sürecinde ortaya çıkabilecek düzeltme, açıklama veya geri çekme gerektiren durumlara şeffaflık ilkesi çerçevesinde yaklaşırlar.
• Makalelere ilişkin değerlendirme süreçlerinde; çalışmanın özgünlüğü, bilimsel alana katkısı, kullanılan yöntemin geçerliliği ve güvenilirliği, anlatımın açıklığı ile derginin amaç ve kapsamına uygunluğu temel alınarak karar verilir.
• Editörler, derginin benimsediği kör hakemlik sistemi ve değerlendirme politikalarını eksiksiz olarak uygular; hakem kimliklerinin gizliliğini korur ve tüm makalelerin tarafsız, adil ve zamanında değerlendirilmesini sağlar.
• Hakem atamalarında; ilgili makalenin içeriği ile hakem ve alan editörlerinin uzmanlık alanlarının uyumluluğuna dikkat edilir. Tarafsız ve bağımsız bir değerlendirme süreci yürütülmesi sağlanır.
• Değerlendirme süreçlerinde çıkar çatışması ya da çıkar birliği ihtimaline karşı gerekli önlemler alınır; editörler, yazar-hakem-editör ilişkilerinde olası etik sorunlara karşı duyarlıdır.
• Bilimsel etikle bağdaşmayan ve akademik teamüllere uymayan değerlendirmeler editörlerce engellenir; yapıcı, bilimsel ve tarafsız değerlendirme ilkesi gözetilir.
• Editörler; değerlendirme sürecinde yer alan tüm tarafların kişisel verilerinin gizliliğine önem verir, yazar, hakem ve okuyucuların mahremiyetini korur.
• Editörler, yayımlanan çalışmaların fikri mülkiyet haklarını korur, ihlal durumunda hem yazarların hem de derginin haklarını savunur. Ayrıca, makalelerin başka çalışmaların telif haklarını ihlal etmemesi için intihal ve benzerlik kontrollerini titizlikle yürütür.
• Dergiye ulaşan her türlü şikâyet, görüş ve öneri titizlikle incelenir; gerekli açıklamalar zamanında, açık ve yapıcı bir şekilde sunulur.
2- Yazarların Sorumlulukları
• Yazarlar, gönderilen çalışmalarda intihal, sahtecilik, uydurma veri veya araştırma etiğine aykırı herhangi bir uygulamaya kesinlikle yer vermemelidir. Çalışmanın dipnotlar ve kaynakça bölümü eksiksiz, doğru ve atıf kurallarına uygun şekilde düzenlenmelidir.
• Araştırmaya ait ham veriler, bilimsel doğruluk ve şeffaflık açısından uygun şekilde muhafaza edilmelidir. Dergi editörlüğü tarafından talep edilmesi durumunda bu veriler editöryal incelemeye sunulmalıdır.
• Yayına sunulan çalışmada, yalnızca araştırmaya doğrudan bilimsel katkı sağlamış kişilere yazarlık hakkı tanınmalıdır. Araştırmaya anlamlı katkı sunmayan kişilerin yazar olarak listelenmemesi etik bir zorunluluktur. Yazarlık dışı katkılarda bulunan kişilere ise uygun şekilde teşekkür edilmelidir.
• Yazarlar, çıkar çatışması oluşturabilecek her türlü durumu mümkün olan en erken aşamada (tercihen makale başvurusuyla birlikte beyan formu sunarak ve çalışmada açık bir ifade ile belirterek) açıklamalıdır.
• Tüm yazarlar, editörler ve hakemler tarafından talep edilen bilimsel ve teknik düzeltmeleri zamanında ve eksiksiz olarak gerçekleştirmekle yükümlüdür.
3-Hakemlerin Sorumlulukları
• Hakemler, değerlendirme sürecinde tarafsız, nesnel ve bilimsel kriterlere dayalı bir yaklaşım sergilemelidir. Kişisel önyargılardan arındırılmış, yalnızca akademik içerik temelli değerlendirmeler sunmaları beklenir.
• Hakemlerin, değerlendirdikleri çalışmayla, çalışmanın yazar(lar)ıyla ya da araştırmayı finanse eden kurum veya kişilerle herhangi bir çıkar çatışması içerisinde olmamaları gerekir. Bu tür bir durumun varlığı halinde editör kuruluna bilgi vererek değerlendirme sürecinden çekilmelidirler.
• Değerlendirme süreci yalnızca onay ya da ret şeklinde yüzeysel bir görüşle sınırlı tutulmamalıdır. Hakemler, özellikle olumsuz kanaat bildirdikleri durumlarda, bu görüşlerini açık, yapıcı ve bilimsel gerekçelere dayandırarak detaylandırmalıdır.
• Eleştiri ve değerlendirmeler, metin merkezli olmalı; yazar(lar)ın kişilik haklarını zedeleyici, aşağılayıcı ya da öznellik içeren ifadelere kesinlikle yer verilmemelidir. Bilimsel saygı ve nezaket ilkeleri çerçevesinde değerlendirme yapılması esastır.
• Hakemler, makalede atıfta bulunulması gereken ancak eksik bırakılmış, konuya doğrudan katkı sunabilecek nitelikteki çalışmaları tespit etmeli ve bu kaynakların makaleye eklenmesini önermelidir.
• Değerlendirme sürecine sunulan tüm bilgi ve belgeler, gizlilik ilkesi kapsamında ele alınmalı; üçüncü şahıslarla hiçbir surette paylaşılmamalı veya kişisel çıkar amacıyla kullanılmamalıdır.
YAYIN POLİTİKALARI
Genel İlkeler
• Ankara Üniversitesi, Türkiye Coğrafyası Araştırma ve Uygulama Merkezi’nin bünyesinde yayımlanmaya başlayan Coğrafi Bilimler Dergisi, 2003’ten itibaren yayın hayatına devam etmektedir. Dergi, Nisan - Ekim aylarında ve düzenli olarak yılda iki sayı yayımlanmaktadır.
• Dergide Coğrafyanın tüm dallarını ilgilendiren konularda gerek coğrafya disiplinine gerekse diğer disiplinlere mensup araştırmacılar tarafından hazırlanmış orijinal makaleler yayımlanmaktadır. Coğrafi Bilimler Dergisi’nin yayın politikası; başta yeni bilimsel yöntem ve teknikler uygulanarak araştırma ve incelemeye dayalı bulgular elde edilmiş makaleler olmak üzere, ampirik ve derleme türü (model önerileri, literatür incelemeleri ve tartışmalar) makaleler yayımlamaktır. Makaleler dışında kitap eleştirisi veya değerlendirmesi, kongre veya sempozyum raporları, araştırma raporları ile ilgili haberler de dergide yer alabilir.
• Yayın dili Türkçe ve İngilizcedir. Makalelerde biri Türkçe olmak üzere iki özet olmalıdır. Türkçe makalelerin İngilizce, İngilizce makalelerin ise Türkçe özetleri verilmelidir. Makaleler çift dilde de yayınlanabilir. Yayınlanması uygun bulunan çalışmaların Yazar(lar)ından, çalışmanın genel olarak tüm bölümlerini kapsayan (giriş, yöntem, bulgular ve sonuç) 1500 kelimeden az, 1800 kelimeden fazla olmayan İngilizce genişletilmiş özet istenmektedir.
• Makaleler, daha önce yayınlanmamış veya başka bir yerde yayınlanmak üzere gönderilmemiş olmalıdır.
• Dergimize gönderilen çalışmalar, çift taraflı kör hakemlik kapsamında en az iki bağımsız hakem tarafından değerlendirilmektedir. Detaylı bilgi için tıklayınız.
• Dergide yayımlanan makalelerin telif hakkı yazarlara, ticari kullanım hakkı ise dergimize aittir. Dergimizde açık erişim olarak yayımlanan tüm makaleler Creative Commons Atıf-GayrıTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası (CC BY-NC-ND 4.0) olarak lisanslıdır. Detaylı bilgi için tıklayınız.
• Dergimizde yayınlanan makaleler LOCKSS ve DSpace’de dijital olarak arşivlenir. Dergimizde yayınlanan makalelere https://dergipark.org.tr/tr/pub/aucbd/archive sayfasından ücretsiz bir şekilde ulaşılabilir. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Özel Sayı Politikası
Yayın Kurulu tarafından alınacak karar ile yılda bir kez özel sayı yayınlayabilir. Özel sayıda yayınlanacak makaleler için yayın ve değerlendirme ilkeleri planlı sayılarda uygulandığı şekliyle uygulanır.
Ücret Politikası
Dergimizde makale gönderimi, değerlendirme ve yayın süreçleri tamamen ücretsizdir. Gönderilen veya yayımlanmak üzere kabul edilen makaleler için herhangi bir ücret talep edilmemektedir. Yayın politikamız gereği, sponsorluk ve reklam kabul edilmemekte olup, dergimizin tüm giderleri Ankara Üniversitesi tarafından karşılanmaktadır.
Price Policy
Dergimizde makale gönderimi, değerlendirme ve yayın süreçleri tamamen ücretsizdir. Gönderilen veya yayımlanmak üzere kabul edilen makaleler için herhangi bir ücret talep edilmemektedir. Yayın politikamız gereği, sponsorluk ve reklam kabul edilmemekte olup, dergimizin tüm giderleri Ankara Üniversitesi tarafından karşılanmaktadır.
Indexes
Citation Indexes
Other Indexes
Journal Boards
Baş Editör
Editörler
İdari Editörler
Danışma Kurulu
Dil Editörü
Doktora eğitimimi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Coğrafya Anabilim Dalı’nda tamamladım. “Ötekiliğin Üretimi: Bourdieu’nun Habitus Perspektifinden Mutlu ve Ayrancı Alanları (Ankara) Üzerine Etnografik Bir Araştırma” başlıklı doktora tezinde, sınıf, kültürel sermaye ve mekân arasındaki ilişkileri mahalle ölçeğinde ele alarak, ötekileştirici pratiklerin gündelik hayat içinde nasıl üretildiğini ve yeniden üretildiğini etnografik yöntemlerle analiz ettim. Çalışmalarım ağırlıklı olarak toplumsal mekân, sınıf ilişkileri, habitus, kültürel ayrışma ve kentsel gündelik hayat ekseninde şekillenmektedir. Hâlihazırda Siirt Üniversitesi Coğrafya Bölümü’nde Dr. Öğretim Üyesi olarak görev yapmakta; toplumsal teori ile beşerî coğrafyayı buluşturan nitel araştırmalara odaklanmaktadır.
2024–2025 yılları arasında Hollanda'da bulunan Utrecht Üniversitesi Beşeri Coğrafya ve Mekânsal Planlama Bölümü’nde bir yıl süreyle misafir araştırmacı olarak bulundum. Bu süre zarfında TÜBİTAK destekli bir araştırma projesi kapsamında Türkiye ve Hollanda’da mültecilere yönelik ötekileştirici söylem ve pratikleri karşılaştırmalı olarak inceledim. Bu deneyim, ötekiliğin ulusötesi boyutlarını ve farklı bağlamlardaki tezahürlerini daha yakından anlamama olanak tanıdı.
Sosyal Medya Editörü
Mizanpaj Editörleri
Turkish Journal of Geographical Sciences licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-Non-Derivatives 4.0 International Licence (CC BY-NC-ND 4.0).