Çok Ölçütlü Karar Analizi İle Erozyon Duyarlılık Çalışmalarında Erozyon Yüzeyleri Envanter Verisinin Kullanımı: Selendi Çayı Havzası Örneği
Abstract
Literatürde çok ölçütlü karar analizi kullanılarak yapılan erozyon duyarlılık analizleri ile ilgili pek çok
çalışma bulunmaktadır. Fakat bu tip analizlerin en önemli aşaması olan parametrelerin ağırlıklandırılması
konusunda masa başında yapılan sübjektif değerlendirmeler çalışmaların objektifliği ve bilimselliği konusunda
tartışmalara neden olmaktadır. Bu çalışmada yukarıda belirtilen sorunun çözümüne yönelik olarak,herhangi bir
yerde erozyonun varlığı ve şiddetinin göstergesi olan“Erozyon Yüzeyleri Envanteri” yönteminin uygulanması
amaçlanmış, uygulama alanı olarak Selendi Çayı Havzası seçilmiştir. Erozyon duyarlılık analizi için araştırma
alanında erozyonu etkilediği düşünülen coğrafi parametrelerle ilgili bir veri tabanı hazırlanmıştır. Erozyon
duyarlılık analizinde kullanılan parametrelerin her biri ile arazide kayıt altına alınan erozyon yüzeyleri
çakıştırılmış, araştırma alanında kayıt altına alınan erozyon yüzeylerinin erozyon duyarlılık analizinde
kullanılan parametre sınıfları sayısal ve oransal dağılımı belirlenmiştir. Bunlarla ilgili standart sapma ve
varyans hesaplamaları yapılmıştır. Böylece parametrelerin alt sınıfları ile erozyon yüzeyleri arasındaki
mekânsal ve istatistiksel ilişkiler ortaya konulmuştur. Sonuçta; arazi tespitlerine dayandırılan istatistiksel analiz
sonuçları kullanılarak parametreler ve alt sınıfların ağırlıklandırmaları gerçekleştirilip, çok ölçütlü karar
analizi yöntemiyle erozyon duyarlılık analizi tamamlanmıştır. Erozyon yüzeyleri envanterinin çok ölçütlü karar
analizi ile erozyon duyarlılık analizinde araştırmacıların araziye dayanan bir değerlendirme yapmasında etkili
bir araç olduğu görülmüştür.
Keywords
References
- Agnesi, V.; Angileri, S.; Cappadonia, C.; Conoscenti, C.;Rotigliano, E. (2011) "Multi-parametric GIS analysis to assess gully erosion susceptibility: A test in Southern Sicily, Italy", Landform Analysis, 17, 15-20.
- Akgün, A. (2007) Ayvalık ve Yakın Çevresinin Erozyon ve Heyelan Duyarlılığının Coğrafi Bilgi Sistemleri Tabanlı İncelenmesi, Basılmamış Doktora Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Fen Bilimleri Ens., İzmir.
- Akgün, A.; Türk, N. (2010) "Mapping erosion susceptibility by a multivariate statistical method: A case study from the Ayvalık Region", NW Turkey, Computers&Geosciences, 37 (9), 1515-1524.
- Angileri, S.E. (2012) Water Erosion Prediction by Stochastic and Empirical Models in the Mediterranean: A Case Study in Northern Sicily (Italy), Unpublised PhD Thesis, der Mathematisch-Naturwissenschaftlichen Fakultät Tübingen zur Erlangung des Grades eines Doktors der Naturwissenschaften, Tübingen.
- Avcı, V. (2016) "Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile Gökdere Havzası ve çevresinin (Bingöl) erozyon duyarlılık analizi", Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 26, 170-193.
- Avcı, V.; Sunkar, M.; Toprak, A. (2017) "Malatya kuzeydoğusunda Ballı ve Memikhan Dereleri arasındaki sahanın erozyon duyarlılık analizi", Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 27, 769-799.
- Bathrellos, G.; Skilodimou, H. (2007) "Using the Analytic Hierarchy Process to Create an Erosion Risk Map, A Case Study in Malakasiotiko Stream, Trikala Perfecture", Bulletin of the Geological Society of Greece, XXXX, 1904-1915.
- Crawford, A.R. (1975) 1/25000’lik J21-c1, c3- c4; K21-b1, b2, b3, b4 Paftaları Kapsamına Giren Demirci, Simav, Selendi Arasında Kalan Sahanın Jeolojisi Hakkında Rapor, MTA Raporu, No: 6892, Ankara.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Human Geography
Journal Section
Research Article
Publication Date
April 30, 2018
Submission Date
February 20, 2018
Acceptance Date
April 9, 2018
Published in Issue
Year 2018 Volume: 16 Number: 1
Cited By
Analitik Hiyerarşik Süreç ve CBS Teknikleri Kullanılarak Çorum Çayı Havzasında Toprak Erozyonu Riskinin Modellenmesi
Jeomorfolojik Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.46453/jader.843857Ilgaz Dağları Periglasyal Şekillerinde Oluşmuş Toprakların Fizikokimyasal Özellikleri ile Bazı Erozyon Duyarlılık Parametreleri Arasındaki İlişkilerin Belirlenmesi
Coğrafi Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.33688/aucbd.689755Bulanık mantık analitik hiyerarşik süreç (BAHS) ile Sinop İli erozyon duyarlılığının mekansal dağılımının belirlenmesi
Türk Coğrafya Dergisi
https://doi.org/10.17211/tcd.716914Coğrafi bilgi sistemleri tabanlı analitik hiyerarşi yöntemi kullanılarak Konya il merkezinde teknoloji geliştirme bölgesi için yer seçimi
Geomatik
https://doi.org/10.29128/geomatik.1161059Bitlis Çayı Havzası’nda Çığ Oluşumuna Duyarlı Alanların Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Tespit Edilmesi
Jeomorfolojik Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.46453/jader.1384155CBS ve Uzaktan Algılama Teknikleri ile ICONA Modeli Kullanılarak Katrancı Çayı Havzası'nda (Haymana, Ankara) Toprak Erozyonu Duyarlılığı Değerlendirmesi
Jeomorfolojik Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.46453/jader.1653839Ceyhan (Adana) İlçesinde Güneş Enerjisi Santrali Kurulumu için Uygun Alanların CBS ve AHP Yöntemi Kullanılarak Belirlenmesi
Turkish Journal of Remote Sensing and GIS
https://doi.org/10.48123/rsgis.1713936