Araştırma Makalesi

Bor Halil Nuri Bey İlçe Halk Kütüphanesi’ndeki 16. Yüzyıl Osmanlı Dönemine Ait Cilt Örnekleri

Cilt: 5 Sayı: 1 12 Temmuz 2023
PDF İndir

Bor Halil Nuri Bey İlçe Halk Kütüphanesi’ndeki 16. Yüzyıl Osmanlı Dönemine Ait Cilt Örnekleri

Öz

Cilt çeşitli malzemelerden yapılan, kitap veya bir mecmuanın sayfalarını bir arada toplu tutmasını sağlamaktadır. Kitap sanatları içerisinde önemli bir yere sahip olan cilt sanatı yüzyıllarca kullanılmıştır. Türk Cilt Sanatı Anadolu topraklarında Selçuklular ve sonrasında Karamanoğulları Beyliği adı altında varlığını sürdürmüştür. Çeşitli sanat kollarında olduğu gibi cilt sanatı da Osmanlı döneminde en parlak dönemini görmüş ve sanat değeri yüksek eserler meydana getirmişlerdir. Osmanlının erken devri ile başlayan cilt sanatı Klasik dönemle birlikte daha güzel eserlerle zirve yapmıştır. Geç dönemle birlikte motiflerde oran daha geniş hâl alarak Avrupa tarzı süslemeler yapılmıştır. Bor Halil Nuri İlçe Halk Kütüphanesi’ndeki eserler Konya Yazma Eserler Bölge Müdürlüğüne taşınmış olup, toplam 587 adet yazma eser yer almaktadır.. Araştırmamız Bor Halil Nuri Bey İlçe Halk Kütüphanesi’ndeki koleksiyonun da bulunan 16. Yüzyıl Osmanlı dönemine ait cilt örneklerini teşkil etmektedir. Bu örneklerden yedi adet cildi çalışmamızda bulundurduk. Ciltler; desen, teknik ve kompozisyon açısından irdelenerek diğer müze ve koleksiyonlardaki örneklerle karşılaştırılmıştır.

Anahtar Kelimeler

1- Cilt Sanatı , 2- Klasik Osmanlı , 3- Süsleme , 4- Yazma Eser , 5- Bor

Kaynakça

  1. Kaynakça Alparslan, E. (2016). “Türk süsleme motiflerinden “Hatai” motifinin incelenmesi ve yazma eser ciltlerinde bulunan “Hatai Şemseler”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(42), 862-874.
  2. Arıtan, A. S. (1992). Konya dışı müze ve kütüphanelerde bulunan Selçuklu ve Selçuklu üslubunu taşıyan cilt kapakları [Yayınlanmamış doktora tezi]. Selçuk Üniversitesi.
  3. Arıtan, A. S. (1993). Ciltçilik. Türk Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 7, 551- 557.
  4. Türk Deri İşlemeciliği Bağlamında Türk Cilt Sanatı (2008). Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, 38. ICANAS (Uluslararası Asya ve Afrika Çalışmaları Kongresi), Bildiriler, C.1, Ankara, s. 121-136
  5. Arıtan, A. S. (2010). Batı dünyasının Türk cilt tarihine bakışı ve Türk cilt sanatının tarih içindeki gelişimi. İstem, 15, 169-192.
  6. Kur’an-ı Kerim Ciltleri (2011). Maarife, 3,327-364.
  7. Arslan, A. (2021). Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi Hamidiye Koleksiyonu’nda bulunan mülevven tekniğindeki ciltler [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
  8. Binark, İ. (1975). Eski kitapçılık sanatlarımız. Kazan Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği.
  9. Boydak, F. Ş. (2016). “Fatih devri cilt sanatı”, V. Türkiye Lisansüstü Çalışmalar Kongresi, Isparta.
  10. Coşkun, B. (2004). Klasik Türk Kaplarının Süsleme Özellikleri ve Kât’ı Sanatının Bunlar İçerisindeki Yeri [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.

Kaynak Göster

APA
Samat, S. (2023). Bor Halil Nuri Bey İlçe Halk Kütüphanesi’ndeki 16. Yüzyıl Osmanlı Dönemine Ait Cilt Örnekleri. Ankara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dergisi, 5(1), 321-339. https://doi.org/10.58608/augsfd.1267681