Seramik Tarihi Eğitiminde Arkeolojik Belgesellerin Pedagojik Değeri: Tarām-Kūbi Böyle Söylüyor – Asurca Yazışmalar Örneği

Bu çalışma, seramik tarihi öğretiminde arkeolojik belgesellerin pedagojik değerini irdelemekte ve özel olarak Tarām-Kūbi Böyle Söylüyor: Asurca Yazışmalar adlı belgeseli ele almaktadır. Kültepe kazılarında ortaya çıkarılan yaklaşık 22.500 çivi yazılı tablet bağlamında şekillenen belgesel, MÖ II. binyılın başlarında Orta Anadolu’daki Eski Asur tüccarlarının ekonomik, sosyal ve kültürel yaşamlarını yeniden kurgulamaktadır. Ayrıca Tarām-Kūbi’nin eşi ve kardeşiyle yaptığı yazışmalar aracılığıyla, kadınların toplumsal konumu, ailevi sorumlulukları ve ekonomik faaliyetlerdeki etkin rolleri görünür kılınmaktadır. Bu çerçevede seramikler, yalnızca gündelik kullanım nesneleri olarak değil; aynı zamanda iletişim aracı ve kültürel bellek taşıyıcıları olarak değerlendirilmektedir. Araştırma, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi Seramik Bölümü’nde yürütülen Seramik Tarihi dersi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş; öğrencilerin sınıf içi gözlemleri, yansıtma metinleri ve sınav yanıtları tematik analizle incelenmiştir. Elde edilen bulgular, belgeselin öğrencilerin öğrenmeye yönelik motivasyonunu artırdığını, tarihsel olguları salt kronolojik veriler olarak değil; toplumsal, kültürel ve insani bağlamlarıyla kavramalarını sağladığını göstermektedir. Richard E. Mayer’in (2001) Çoklu Ortam Öğrenme Kuramı perspektifinden bakıldığında, görsel ve işitsel kanalların birlikte kullanımı, bilginin kalıcılığını desteklemekte ve öğrencilerin aktif öğrenme sürecine katılımını teşvik etmektedir. Bütüncül olarak bakıldığında, bu çalışma arkeolojik belgesellerin yalnızca yardımcı öğretim materyali değil, aynı zamanda öğrencilerin disiplinlerarası farkındalığını güçlendiren, tarih bilincini geliştiren ve seramik sanatı ile tasarımı alanında mesleki kimliğin daha derin ve sağlam biçimde inşa edilmesine katkı sağlayan yenilikçi pedagojik araçlar olduğunu ortaya koymaktadır.

This study examines the pedagogical value of archaeological documentaries in the teaching of ceramic history, focusing specifically on the film Tarām-Kūbi Speaks: Assyrian Correspondence. Framed within the context of approximately 22,500 cuneiform tablets unearthed at Kültepe, the documentary reconstructs the economic, social, and cultural life of Old Assyrian merchants in central Anatolia during the early second millennium BCE. Through Tarām-Kūbi’s correspondence with her husband and brother, it also illuminates women’s social status, familial responsibilities, and active participation in economic activities. Within this framework, ceramics are understood not merely as utilitarian objects but as instruments of communication and carriers of cultural memory. The research was conducted within the scope of the Ceramic History course at the Department of Ceramics, the Faculty of Art and Design, Ankara Hacı Bayram Veli University. A qualitative research design was employed, incorporating classroom observations, student reflection papers, and exam responses, all of which were analyzed thematically. The findings demonstrate that the documentary enhanced students’ motivation for learning and enabled them to perceive historical phenomena not merely as chronological data but also within their broader social, cultural, and human contexts. Viewed through the lens of Richard E. Mayer’s (2001) Multimedia Learning Theory, the combined use of visual and auditory channels supported knowledge retention and encouraged active engagement in the learning process. Taken as a whole, this study reveals that archaeological documentaries function not only as supplementary teaching materials but also as innovative pedagogical tools that strengthen students’ interdisciplinary awareness, foster historical consciousness, and contribute to the deeper and more robust construction of professional identity in ceramic art and design.