Research Article

Geri Dönüşümün Alt Boyutlarının Sosyoekonomik Belirleyicileri: AB Ülkeleri Üzerine Ampirik Kanıtlar

Volume: 5 Number: 2 December 21, 2023
EN TR

Geri Dönüşümün Alt Boyutlarının Sosyoekonomik Belirleyicileri: AB Ülkeleri Üzerine Ampirik Kanıtlar

Abstract

Sanayi Devrimi’nden bu yana, doğrusal ekonomik sistemlerin yol açtığı atık ve kaynak tükenmesi sorunları, döngüsel ekonomi kavramını ortaya çıkardı. Döngüsel ekonomi, azaltım, yeniden kullanma ve geri dönüşüm prensiplerini içermektedir. Böylece doğal kaynakların verimli kullanılması ve çevresel etkilerin en aza indirilmesi sağlanır. Geri dönüşümün belirleyicilerine yönelik literatürde pek çok çalışma yapılmıştır. Bu çalışmalar makro ve mikro ölçeklidir. Makro ölçekli çalışmalarda ambalaj atıklarının geri dönüşümünün belirleyicileri olarak sıklıkla sosyoekonomik faktörler kullanılmaktadır. Fakat ambalaj atıklarının her türünü aynı anda inceleyen çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada 6 farklı ambalaj atığının sosyoekonomik belirleyicileri incelenmiştir. Kullanılan 6 farklı modelde 28 AB ülkesinin 2015-2019 yılları arasındaki verileri panel veri analiz yöntemi ile incelenmiştir. İstatistiki açıdan anlamlı çıkan modellerden kağıt ve cam geri dönüşüm oranlarının bağımlı değişken olduğu modellerde Ar&Ge faaliyetlerinin ilgili materyallerin geri dönüşüm oranını arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Cam atıklarının geri dönüşümünde eğitimin olumlu etkisi de bu çalışmanın sonuçları içerisinde yer almaktadır. Çalışmada ayrıca beklentilerin aksine GSYH’nın plastik malzemenin geri dönüşümünü azalttığı sonucuna ulaşılmıştır.

Keywords

Döngüsel Ekonomi, Geri Dönüşüm, Panel Veri

References

  1. Acerbi, F. & Taisch, M. (2020). A Literature Review on Circular Economy Adoption in the Manufacturing Sector, Journal of Cleaner Production, 273,123086. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2020.123086
  2. Afroz, R., Hanaki, K. & Tudin, R., (2011). Factors Affecting Waste Generation: A Study in a Waste Management Program in Dhaka City, Bangladesh. Environmental Monitoring Assessment, 179, 509–519. https://doi.org/10.1007/s10661-010-1753-4
  3. Berglund, C. & Söderholm, P., (2003). An Econometric Analysis of Global Waste Paper Recovery and Utilization. Environmental and Resource Economics, 26: 429–456.
  4. Berndtsson, M., (2015). Circular Economy and Sustainable Development. Master Thesis in Sustainable Development at Uppsala University, 53, 30 ECTS/hp, Sweden.
  5. Colesca, S.E., Ciocoiu, C.N. & Popescu, M. L, (2014). Determinants of WEEE Recycling Behaviour in Romania: A Fuzzy Approach. International Journal of Environmental Research, 8(2): 353-366. https://doi.org/10.22059/IJER.2014.726 Çifçi, İ., Özbek, R. İ. ve Uzgören, E. (2018). Feldstein-Horioka Bulmacasının OECD Ülkeleri İçin Panel Veri Analiziyle Sınanması. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 25(2), 369-390.
  6. EEA. 2022. Finland Country Profile. European Environment Agency.
  7. EU. 2023. https://ec.europa.eu/eurostat/data/database. Erişim 25/08/2023.
  8. Esposito, M., Tse, T. & Soufani, K., (2018). The Circular Economy: An Opportunity for Renewal, Growth and Stability. Thunderbird International Business Review, 60 (5): 725-728.
  9. Ghisellini, P., Quinto, I., Passaro, R. & Ulgiati, S. (2023). Circular Economy Management of Waste Electrical and Electronic Equipment (WEEE) in Italian Urban Systems: Comparison and Perspectives. Sustainability, 15(11):9054. https://doi.org/10.3390/su15119054
  10. Goyal, S., Esposito, M. & Kapoor, A. (2018). Circular Economy Business Models in Developing Economies: Lessons from India on Reduce, Recycle, and Reuse Paradigms. Thunderbird International Business Review, 60 (5): 729-740. Guerin, D., Crete, J. & Mercier, J., (2001). A Multilevel Analysis of the Determinants of Recycling Behavior in the European Countries. Social Science Research, 30 (2): 195-218. https://doi.org/10.1006/ssre.2000.0694
APA
Odabaşı, Y., Özçelik, Ö., & Önder, H. (2023). Geri Dönüşümün Alt Boyutlarının Sosyoekonomik Belirleyicileri: AB Ülkeleri Üzerine Ampirik Kanıtlar. Anadolu University Journal of Faculty of Economics, 5(2), 39-54. https://doi.org/10.54737/aujfe.1400465
AMA
1.Odabaşı Y, Özçelik Ö, Önder H. Geri Dönüşümün Alt Boyutlarının Sosyoekonomik Belirleyicileri: AB Ülkeleri Üzerine Ampirik Kanıtlar. Anadolu Economics. 2023;5(2):39-54. doi:10.54737/aujfe.1400465
Chicago
Odabaşı, Yavuz, Özer Özçelik, and Hüseyin Önder. 2023. “Geri Dönüşümün Alt Boyutlarının Sosyoekonomik Belirleyicileri: AB Ülkeleri Üzerine Ampirik Kanıtlar”. Anadolu University Journal of Faculty of Economics 5 (2): 39-54. https://doi.org/10.54737/aujfe.1400465.
EndNote
Odabaşı Y, Özçelik Ö, Önder H (December 1, 2023) Geri Dönüşümün Alt Boyutlarının Sosyoekonomik Belirleyicileri: AB Ülkeleri Üzerine Ampirik Kanıtlar. Anadolu University Journal of Faculty of Economics 5 2 39–54.
IEEE
[1]Y. Odabaşı, Ö. Özçelik, and H. Önder, “Geri Dönüşümün Alt Boyutlarının Sosyoekonomik Belirleyicileri: AB Ülkeleri Üzerine Ampirik Kanıtlar”, Anadolu Economics, vol. 5, no. 2, pp. 39–54, Dec. 2023, doi: 10.54737/aujfe.1400465.
ISNAD
Odabaşı, Yavuz - Özçelik, Özer - Önder, Hüseyin. “Geri Dönüşümün Alt Boyutlarının Sosyoekonomik Belirleyicileri: AB Ülkeleri Üzerine Ampirik Kanıtlar”. Anadolu University Journal of Faculty of Economics 5/2 (December 1, 2023): 39-54. https://doi.org/10.54737/aujfe.1400465.
JAMA
1.Odabaşı Y, Özçelik Ö, Önder H. Geri Dönüşümün Alt Boyutlarının Sosyoekonomik Belirleyicileri: AB Ülkeleri Üzerine Ampirik Kanıtlar. Anadolu Economics. 2023;5:39–54.
MLA
Odabaşı, Yavuz, et al. “Geri Dönüşümün Alt Boyutlarının Sosyoekonomik Belirleyicileri: AB Ülkeleri Üzerine Ampirik Kanıtlar”. Anadolu University Journal of Faculty of Economics, vol. 5, no. 2, Dec. 2023, pp. 39-54, doi:10.54737/aujfe.1400465.
Vancouver
1.Yavuz Odabaşı, Özer Özçelik, Hüseyin Önder. Geri Dönüşümün Alt Boyutlarının Sosyoekonomik Belirleyicileri: AB Ülkeleri Üzerine Ampirik Kanıtlar. Anadolu Economics. 2023 Dec. 1;5(2):39-54. doi:10.54737/aujfe.1400465