Situation of Mortality Related Important Indicators in the World and in Turkey

Abstract

Keywords

• Mortality Indicators
• Age-standardized Mortality Rate
• Child Mortality
• Maternal Mortality

Mortalite İle İlgili Önemli Ölçütlerin Dünyadaki ve Türkiye’deki Durumu

Abstract

Ülkelerin gelişmişlik düzeyi için kullanılan önemli ölçütlerden bazlar da mortalite ölçütleridir. Mortalite ölçütlerindeki değişimi ve nedenlerini irdelemek atılacak adımlar açından yol göstericidir. Bu nedenle dünyada ve Türkiye’de yaşa standardize mortalite hızlarn ve mortalite nedenlerini belirlemek, anne ve çocuk ölümlerinin trendini görmek yararlı olacaktır. Yüz binde yaşa standardize mortalite hızı bulaşıcı hastalıklar için dünyada 178, Türkiye’de 44, bulaşıcı olmayan hastalıklar (BOH) için dünyada 539, Türkiye’de 555’tir. Çocuk ölümlerine bakıldığında; 2015 DSÖ raporunda bebek ölüm hız dünya ortalaması için bin canlı doğumda 33.6 olarak gösterilmiĹken, Türkiye için bin canlı doğumda 16.5, beş yaş alt çocuk ölüm hız dünyada bin canlı doğumda 45.6, Türkiye’de bin canlı doğumda 19.2 olarak gösterilmiştir. 2013 TNSA raporunda ise Türkiye için bebek ölüm hız bin canlı doğumda 13, beş yaş altı alt ölüm hızı 15 olarak gösterilmiştir. Dünyada ve Türkiye’de son verileri değerlendirdiğimizde, beş yaş alt çocuk ve anne ölümleriyle ilgili 2015 yıl için ortaya konan Bin yıl kalkınma hedeflerine ulaşılamadığı görülmektedir. Yaşam koşullarıyla yakından ilgili olan bulaşıcı hastalıkların ve özellikle düşük ve orta gelirli ülkelerdeki mortalitesi yüksek olan BOH’ların azaltlmasına ve zemin hazırlayan davranışsal etmenlere yönelik etkili yaklaşımlar geliştirilmelidir. Bebek ve çocuk ölümlerini önlemek için doğum öncesi bakım ve sağlıklı doğumu da içeren özellikle yeni doğan dönemindeki doğru yaklaşımlar ve çocuğun izlemi önceliklerimizi oluşturmaldır. Anne ölümleri açısından da doğum öncesi ve sonrası bakma erişim, adölesan gebeliklerin ve buna bağlı komplikasyonların engellenmesi sağlanmaldr.

Keywords

• Mortalite Ölçütleri
• YaĹa Standardize Mortalite Hz
• Çocuk Ölümleri
• Anne Ölümleri

References

1. 1- Gordis L. Epidemiology. 5th Ed. Philadelphia: Saunders; 2014.
2. 2- World Health Organization. World healthstatistics 2015. Eriûim: apps.who.int/iris/bitstream/10665/112738/1/9789240692 671_eng.pdf?..Eriûim tarihi: 16.07.2015
3. 3- World Health Organization. Global status report on noncommunicable diseases 2014. Eriûim: apps.who.int/iris/ bitstream/10665/148114/1/9789241564854_ eng.pdf Eriûim tarihi 10.02.2015
4. 4- World Health Organization. Noncommunicable diseases. Eriûim: http://www .who.int/mediacentre/factsheets/fs355/e n/ Eriûim tarihi: 01.08.2015
5. 5- Türkiye ùstatistik Kurumu, Ölüm Nedeni ùstatistikleri, 2014. Eriûim: http:// www. tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=18 855 Eriûim tarihi 10.07.2015
6. 6- Pakiû I, Koç S. Ani Beklenmedik Çocuk Ölümlerinde Adli Tp Yaklaûm. ùçinde: Koç S, Can M, editör. Birinci Basamakta Adli Tp. 2. Bask. ùstanbul: ùstanbul Tabip Odas; 2011. s:117-127
7. 7- Korkmaz A. Türkiye’de bebek ölüm nedenlerinin ve ulusal kayt sisteminin Deøerlendirilmesi. Çocuk Saølø ve Hastalklar Dergisi 2013; 56: 105-121.
8. 8- Ergin I, Hassoy H. Bebek ölümlülüøünde eûitsizlikler: Dünya ve Türkiye’deki duruma dair bir deøerlendirme. ùzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hastanesi Dergisi 2011; 1:98-104.

9. 9- UNùCEF. The state of the world’s children 2015: Executive Summary. Eriûim:www. unicef.org/publications/.../ SOWC_ 2015_ Summary_and_Tables. pd...Eriûim tarihi: 10.07.1015
10. 10- Türkiye ùstatistik Kurumu. Temel doøurganlk ve ölümlülük göstergeleri. Eriûim: www.tuik.gov.tr/ Eriûim tarihi: 10.07. 2015
11. 11- Baûara BB, Güler C, Yentür GK. editör. T.C. Saølk Bakanlø Saølk ùstatistikleri Yllø 2013. Ankara: Sentez Matbaaclk ve Yaynclk; 2014:1-199
12. 12- World Health Organization. Global Health Observatory Data Repository Turkey statistics summary (2002 - present). Eriûim: apps.who.int/.../data/node. country.country TU... Eriûim tarihi 04.03.2015
13. 13- Eskiocak M, Selçuk G. Türkiye’de Saølk Bakanlø tarafndan bildirilen bebek ölüm hzlar üzerine eleûtirel bir deøerlendirme. Turk J Public Health 2014;12(3)
14. 14- World Health Organization. Millennium Development Goals (MDGs). Eriûim:http://www.who.int/entity/mediace ntre/factsheets/fs290/en/index.html Eriûim tarihi: 27.02.2015
15. 15- World Health Organization. Newborns: reducing mortality. Eriûim: http://www. who.int/entity/mediacentre/factsheets/f s333/en/index.html Eriûim tarihi: 26.02.2015
16. 16- World Health Organization. Children reducing mortality. http://www.who.int/ entity/mediacentre/factsheets/fs178/en/ index.html Eriûim tarihi: 26.02.2015
17. 17- Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü. 2013 Türkiye Nüfus ve Saølk Araûtrmas. Eriûim: www.hips. hacettepe.edu.tr/TNSA_2013_ana_rapor.pdf Eriûim tarihi: 23.02.2015
18. 18- World Health Organization. Global Health Observatory Data Repository Turkey statistics summary (2002 - present) Eriûim:apps.who.int/.../data/node. country. country-TU... Eriûim tarihi 04.03.2015
19. 19- World Health Organization. Maternal mortality. Eriûim: http://www.who.int/ entity/mediacentre/factsheets/fs348/en/ index.html Eriûim tarihi:08.02.2015
20. 20- Akn A. Kadn Saølønda Eûitsizlikler Ve Toplumsal Cinsiyet. Eriûim: bukcam.baskent.edu.tr/index.php?option=co m_content. Eriûim tarihi:08.02.2015
21. 21- Türkiye Ulusal Anne Ölümleri Çalûmas 2005. Eriûim: www.hips.hacettepe.edu. tr/uaop_ankara/UAOC2005-OzetRapor. pdf Eriûim tarihi: 26.02.2015
22. 22- Anne Ölümleri ùzleme Ve Deøerlendirme Program. Eriûim: kadinureme.thsk.saglik. gov.tr/.../804-anne-ölümleri-izleme-vedeøerlendi...Eriûim tarihi:19.02.2015