Multipl Sklerozda Baș Ağrısı ve Fonksiyonel Sistem Tutulumu
Abstract
Amaç: MS atakta baș ağrısı olabileceğine dair olgu bildirimleri vardır. Atakta baș ağrısı ile fonksiyonel
sistem tutulumlarını değerlendiren bir çalıșma yoktur. Bu çalıșmanın amacı atakta baș
ağrısı varlığı ve tipi ile fonksiyonel sistem tutulumu arasında ilișki olup olmadığının araștırılmasıdır.
Hastalar ve Yöntem: Çalıșmaya katılmayı kabul eden atak dönemindeki 64 MS değerlendirildi;
anamnezinde depresyonu olan ve/veya Hamilton depresyon skalasından 8 ve üzerinde puan
alan 16 hasta çalıșmaya alınmadı ve 48 MS hastası üzerinden değerlendirme yapıldı. Bu hastaların
baș ağrıları sorgulandı ve nörolojik muayeneleri yapıldı.
Bulgular: 48 hastanın 17’sinde (%35,4) remisyonda olan baș ağrısı atak döneminde de vardı.
Sadece atak döneminde baș ağrısı olan hasta yoktu. Baș ağrısı olan hastaların 9’unda (%52,9)
gerilim tipi baș ağrısı, 7’sinde (%41,2) migren, 1’inde sınıflandırılamayan baș ağrısı (%5,9) vardı.
Atak dönemindeki fonksiyonel sistem tutulum bulguları ile atak döneminde baș ağrısının varlığı
ve tipleri arasında ilișki saptanmadı.
Yorum: MS hastalarının yaklașık 1/3’ünde ataklar baș ağrısını tetiklemektedir. Atak döneminde
baș ağrısının varlığı ve tipi ile nörolojik muayenede etkilenen fonksiyonel sistemler arasında
ilișki yoktur.
Keywords
Multipl skleroz, migren, gerilim tipi baș ağrısı, fonsiyonel sistem tutulumu
References
- Sadiq S.A. Multiple Sclerosis. In: 2. Compston N, McAlpine D. Some aspects Rowland LP eds. Merrit’s Textbook of Neurology 9th ed. New York: Williams & Wilkins; 2000.p.941-963.
- of the natural history of disseminated
- sclerosis. Q J Med 1952;21:135-167.
- D’Amico D, La Mantia L, Rigamonti A, et al. Prevalence of primary headaches in people with multiple sclerosis. Cephalalgia 2004; 24:980-984.
- Vacca G, Marano E, Brescia Mora V, De Vito M, Parente E, Orefice G. Multiple sclerosis and headache co-morbidity. A case-control study. Neurol Sci 2007; 28:133-135.
- Freedman MS, Gray TA.Vascular headache: a presenting symptom of multiple sclerosis. Can J Neurol Sci. 1989;16(1):63-66.
- Nicoletti A, Pati F, Lo Fermo S, et al. Headache and multiple sclerosis: a population based case kontrol study in Catania. Cephalagia 2008; 28:1163-1169.
- Putzki N, Pfriem A, Limmroth V, et al. Prevalance of migraine, tension-type headache and trigeminal neuralgia in multiple sclerosis. European Journal of Neurology 2009;16:262-267.
- Doi H, Matsushita T, Isobe N, Ishizu T, Ohyagi Y, Kira J. Frequency of chronic headaches in Japanese patients with multiple sclerosis: with special reference to opticospinal and common forms of multiple sclerosis. Headache 2010;50(1):149.
- Ergün U, Ozer G, Sekercan S, et al. With Migraine-Like Headache: An Imging Study of Multiple Sclerosis. Headache 2005;45:670-677. Headaches in the different phases of relapsing-remitting multiple sclerosis: a tendency for stabbing headaches during relapses. Neurologist 2009;15(4):212-6.