Stres Yönetimi Eğitiminin Üniversite Öğrencilerinin Kaygı, Stres ve Öz Etkinlik İnançlarına Etkisi: Kontrollü Bir Çalışma

Abstract

Üniversite öğrencileri akademik stres, gelecek kaygısı ve kariyer planlaması gibi çeşitli stres kaynaklarını deneyimlemeleri sebebiyle olumsuz sağlık sonuçları açısından riskli bir grubu oluşturmaktadır. Yapılan çalışmalar üniversite öğrencilerinin zaman zaman yaşadıkları stres ve kaygı ile baş etmekte zorlandıklarını, öte yandan bu durumlarda desteklenmelerinin önem taşıdığına dikkat çekmektedir. Öğrencilere stres yönetimi becerilerinin kazandırılması hem mevcut problemleriyle daha sağlıklı baş edebilmeleri hem de strese bağlı oluşabilen psikolojik/fiziksel sağlık sorunlarını önleme açısından önemlidir. Bu çalışmanın amacı 8 haftalık teorik ve uygulamalı stres yönetimi eğitiminin üniversite öğrencilerinin stres, kaygı ve öz etkinlik inançlarına etkisinin incelenmesidir. Araştırmada 200 katılımcı, deney ve kontrol olmak üzere iki grupta yer almıştır. Deney grubuna 8 hafta süreyle, içeriğinde stresin etkileri, stresle baş etme yöntemleri ve sosyal destek konularına dair psiko eğitimi içeren teorik ve uygulamalı (gevşeme egzersizleri, bilinçli farkındalık temelli gevşeme, imgeleme gibi) eğitim verilmiştir. Kontrol grubuna ise herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Her iki grubun algılanan stres, kaygı ve öz etkinlik inançları eğitimin öncesinde ve 8 hafta sonrasında ölçülmüştür. Bağımsız gruplar T-Testi ve İki Faktörlü Tekrarlı Ölçümler Anova analizi sonuçları, verilen eğitimin öğrencilerin kaygı ve stres düzeylerinde düşüş meydana getirdiğini, bu değişimin kaygı değişkeni için istatistiksel olarak anlamlı olurken, stres için anlamlılık seviyesinin marjinal düzeyde kaldığı görülmüştür. Ayrıca, deney grubundaki öğrencilerin streslerini yönetmek için gerekli becerilere sahip olduklarına dair öz etkinlik inançlarının kontrol grubundaki öğrencilere kıyasla eğitim sonunda anlamlı düzeyde arttığı bulgulanmıştır. Bu bağlamda araştırmanın, öğrencilerin sağlıklarına yönelik önleyici/koruyucu etkisinin yanı sıra uygulanabilecek stres yönetimi eğitimlerinin geliştirilmesi doğrultusunda literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Keywords

• Stres Yönetimi
• Gevşeme Egzersizi
• Stres
• Kaygı
• Öz-etkinlik

Supporting Institution

yok

Project Number

yok

Effect of Stress Management Training on Anxiety, Stress, and Self-Efficacy Beliefs in a Group of College Students: A Controlled Study

Abstract

College students experience intense stress due to various sources that put them at risk of developing negative health outcomes. Studies highlight the importance of providing support to students due to difficulties in coping with the stress and anxiety they experience. Bringing stress management skills to students is significant in terms of coping with their current problems healthily and preventing health problems. This study examined the effect of an 8-week theoretical and applied stress management training on college students' anxiety, stress, and self-efficacy beliefs. Two hundred participants took part in two groups, experimental and control. The experimental group was given theoretical (e.g., psychoeducation about stress, its effects, coping, and social support) and practical (e.g., relaxation training, mindfulness-based relaxation, imagination) stress management training for eight weeks. No application was made to the control group. Both groups' perceived stress, anxiety, and self-efficacy levels were measured before and after the training. Results indicated a decrease in anxiety levels for the experimental group. Although the change was statistically significant for anxiety, stress levels remained marginally significant. In addition, the results showed that the self-efficacy beliefs of the students in the experimental group increased significantly at the end of the training compared to the control group. In this context, it is assumed that the research will contribute to the literature regarding the protective/preventive role of stress management training for college students.

Keywords

• Stress Management
• Relaxation Exercise
• Stress
• Anxiety
• Self-efficacy

Project Number

yok

References

1. Ajzen, I. (2002). Perceived behavioral control, self‐efficacy, locus of control, and the theory of planned behavior. Journal of Applied Social Psychology, 32(4), 665-683. https://doi.org/10.1111/j.1559-1816.2002.tb00236.x
2. Amanvermez, Y., Rahmadiana, M., Karyotaki, E., de Wit, L., Ebert, D. D., Kessler, R. C. ve Cuijpers, P. (2020). Stress management interventions for college students: A systematic review and meta-analysis. Clinical Psychology: Science and Practice, 9, 113–123. https://doi.org/10.1023/A:1014906820573
3. Arnett, J. J. (2007). Emerging adulthood: What is it, and what is it good for?. Child Development Perspectives, 1(2), 68-73. https://doi.org/10.1111/j.1750-8606.2007.00016.x
4. Artigas, L. ve Jarero, I. (2014). The butterfly hug. İçinde M. Luber (Ed.), Implementing EMDR Early Mental Health Interventions for Man-Made and Natural Disasters (ss. 127-130). Springer Publishing.
5. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: the exercise of control. NJ.
6. Bandura, A. (2006). Guide for constructing self-efficacy scales. İçinde F. Pajaras ve T. Urdan (Edl), Self-Efficacy Beliefs of Adolescents (ss. 307-337). Information Age Publishing.
7. Beck, A. T. ve Emery, G. (1985). Anxiety disorders and phobias: A cognitive perspective. Basic Books.
8. Beck, A. T., Epstein, N., Brown, G. ve Steer, R. A. (1988). An inventory for measuring clinical anxiety: psychometric properties. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 56(6), 893. https://doi.org/10.1037/0022-006X.56.6.893

9. Beddoe, A. E. ve Murphy, S. O. (2004). Does mindfulness decrease stress and foster empathy among nursing students?. Journal of Nursing Education, 43(7), 305-312. https://doi.org/10.3928/01484834-20040701-07
10. Bulo, J. G. ve Sanchez, M. G. (2014). Sources of stress among college students. CVCITC Research Journal, 1(1), 16-25.
11. Chiauzzi, E., Brevard, J., Thurn, C., Decembrele, S. ve Lord, S. (2008). MyStudentBody–Stress: An online stress management intervention for college students. Journal of Health Communication, 13(6), 555-572. https://doi.org/10.1080/10810730802281668
12. Cohen, S., Kamarck, T. ve Mermelstein, R. (1983). A global measure of perceived stress. Journal of health and social behavior, 385-396. https://doi.org/10.2307/2136404
13. Çalışkan, S., Aydoğan, S., Işıklı, B., Metintaş, S., Yenilmez, F. ve Yenilmez, Ç. (2018). Üniversite Öğrencilerinde Algılanan Stres Düzeyi ve İlişkili Olabilecek Faktörlerin Değerlendirilmesi. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi, 3(2), 39-49.
14. Çelik-Örücü, M. (2005). The Effects of Stress Management Training Program on Perceived Stress, Self-Efficacy and Coping Styles of University Students [Yayınlanmamış doktora tezi]. Ortadoğu Teknik Üniversitesi.
15. Demir, V. (2017). Bilinçli farkındalık temelli bilişsel terapi programının üniversite öğrencilerinin kaygı düzeylerine etkisi. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 7(12), 98-118. https://doi.org/10.12984/egeefd.332844
16. Demir, V. ve Demir, A. (2018). Üniversite Öğrencilerinde Stres Azaltmaya Yönelik Bir Program: Bilinçli Farkındalık. Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori ve Uygulama, 9(17), 55-78.
17. Demir, V. ve Yıldırım, B. (2017). Sanatla Terapi Programının Üniversite Sınavına Hazırlanan Öğrencilerin Depresyon, Anksiyete ve Stres Belirti Düzeylerine Etkililiği. Ege Eğitim Dergisi, 18(1), 311-344. https://doi.org/10.12984/egeefd.280267
18. Dixon, S. K. ve Kurpius S. E. R. (2005). Depression and College Stress Among University Undergraduates. Journal of College Student Development, 49(5), 412-424. https://doi.org/10.1353/csd.0.0024
19. Dyson, R. ve Renk, K. (2006). Freshmen adaptation to university life: Depressive symptoms, stress, and coping. Journal Of Clinical Psychology, 62, (10), 1231-1244. https://doi.org/10.1002/jclp.20295
20. Ergüney-Okumuş, F. E. (2022). Göz hareketleri ile duyarsızlaştırma ve yeniden işleme (EMDR) terapisi. İçinde N. Başer Baykal (Ed.), Postmodern Terapiler ve Vaka Uygulamaları (ss. 59-108). Nobel Akademik Yayıncılık.
21. Eskin, M., Harlak, H., Demirkiran, F. ve Dereboy, C. (2013). The adaptation of the perceived stress scale into Turkish: a reliability and validity analysis. Journal of New Symposium (51), 132-140.
22. Günal, A. (2020). Üniversite öğrencilerinde yaşam kalitesi dersinin sonuçlarının incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 7(1), 55-68. https://doi.org/ 10.21020/husbfd.666842
23. Gündoğdu, R. ve Adıgüzel, Ö. (2016). Stres ve yaratıcı drama: Üniversite öğrencileri ile yapılan bir çalışma. Yaratıcı Drama Dergisi, 11(1), 45-70. https://doi.org/10.21612/yader.2016.004
24. Heravi, M., Jadid Milani, M., Ragea, N. ve Valaie, N. (2004). Effect of relaxation training exercises on anxiety levels of students. Journal of Mazandaran University of Medical Sciences, 14(43), 86–92.
25. Hirokawa, K., Yagi, A. ve Miyata, Y. O. (2002). An examination of the effects of stress management training for Japanese college students of social work. International Journal of Stress Management, 9, 113-123. https://doi.org/10.1023/A:1014906820573
26. Jacobson, E. (1925). Progressive Relaxation. The American Journal of Psychology, 36(1), 73-87. https://doi.org/10.2307/1422693
27. Karaca, A., Yıldırım, N., Ankaralı, H., Açıkgöz, F. ve Akkuş, D. (2017). Hemşirelik öğrencilerinin algılanan klinik stres düzeyi, stres cevapları ve baş etme davranışları. Journal of Psychiatric Nursing, 8(1), 32-39. https://doi.org/10.14744/phd.2017.22590
28. Kiessling, R. (2005). Integrating resource development strategies into your EMDR practice. İçinde R. Shapiro (Ed.), EMDR solutions: Pathways to healing (ss. 57-87). Norton.
29. Kiessling, R. (2021). EMDR Training Course: Integrating EMDR Into your Clinical Practice. 5 Day Training Manual. EMDR Consulting.
30. Kim C. J., Hur, H. K., Kang, D. H. ve Kim, B. H. (2004). Effects of psychosocial stress management on stress and coping in student nurses. Journal of Korean Academy of Nursing, 33(3), 440-50. https://www.doi.org/10.5293/KFMA.2004.7.2.090
31. Konaszewski, K., Kolemba, M. ve Niesiobędzka, M. (2021). Resilience, sense of coherence and self-efficacy as predictors of stress coping style among university students. Current Psychology, 40, 4052-4062. https://doi.org/10.1007/s12144-019-00363-1
32. Lazarus, R. S. ve Folkman, S. (1984). Stres, appraisal, and coping. Springer
33. Leahy, R.L. ve Holland, S. J. (2009). depresyon ve anksiyete bozukluklarında tedavi planları ve girişimleri. (H. Türkçapar ve S. Aslan, Çev.). HYB-Hekimler Yayın Birliği.
34. Mazumdar, H., Gogoi, D., Buragohain, L. ve Haloi, N. (2012). A comparative study on stress and its contributing factors among the graduate and Post-graduate students. Advances in Applied Science Research, 3(1), 399-406.
35. Miller, E. (1994). Letting go of stres. Source Cassette Tapes.
36. Öksüz, S. (2018). Bilinçli farkındalığın sosyal hizmet uygulamasında kullanımı: üniversite öğrencileri arasında bilinçli farkındalık çalışması [Yayınlanmamış doktora tezi]. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi.
37. Özalp-Türetgen, İ. Ö. ve Cesur, S. (2007). Öz etkinlik ölçeği’nin psikometrik özellikleri-II. Öneri Dergisi, 7(28), 337-343. https://doi.org/10.14783/maruoneri.684448
38. Promsri, C. (2019). Measuring Life Stress of Accounting Students. Saudi Journal of Humanities and Social Sciences, 4(11), 693-696. https://doi.org/10.36348/SJHSS.2019.v04i11.001
39. Rith-Najarian, L. R., Boustani, M. M. ve Chorpita, B. F. (2019). A systematic review of prevention programs targeting depression, anxiety, and stress in university students. Journal of Affective Disorders, 257, 568-584. https://doi.org/10.1016/j.jad.2019.06.035
40. Rizzolo, D., Zipp, G. P., Stiskal, D. ve Simpkins, S. (2009). Stress management strategies for students: The immediate effects of yoga, humor, and reading on stress. Journal of College Teaching & Learning (TLC), 6(8), 79-88. https://doi.org/10.19030/tlc.v6i8.1117
41. Rowe, M. M. (2000). Skills training in the long-term management of stress and occupational burnout. Current Psychology, 19, 215-228. https://doi.org/10.1007/s12144-000-1016-6
42. Safer, D. L., Telch, C. F. ve Chen, E. Y. (2009). Dialectical behavior therapy for binge eating and bulimia. Guilford Press
43. Sawatzky, R. G., Ratner, P. A., Richardson, C. G., Washburn, C., Sudmant, W. ve Mirwaldt, P. (2012). Stress and depression in students: the mediating role of stress management self-efficacy. Nursing Research, 61(1), 13-21. https://doi.org/10.1097/nnr.0b013e31823b1440
44. Schwarzer, R. ve Fuchs, R. (1996). Self-efficacy and health behaviours. İçinde M. Conner ve P. Norman (Edl.), Predicting health behavior: Research and practice with social cognition models, (ss. 163-196). Buckingham Open University Press.
45. Selye, H. (1950). Stres and the general adaptation syndrome. British Medical Journal, 1(4667), 1383-1392. https://doi.org/10.1136/bmj.1.4667.1383
46. Selye, H. (1973). The evolution of the stress concept: The originator of the concept traces its development from the discovery in 1936 of the alarm reaction to modern therapeutic applications of syntoxic and catatoxic hormones. American Scientist. 61(6), 692-699.
47. Sertel-Berk, H. Ö. (2020). Kronik ağrı sendromlarında psikolojik uygulamalar: Gevşeme egzersizi. Mentis Yayıncılık.
48. Shapiro, F. (2017). EMDR: Göz hareketleriyle duyarsızlaştırma ve yeniden işleme, temel prensipler, protokoller ve prosedürler. (M. Şaşzade ve I. Şensoy, Çev). Okuyan Us Yayıncılık.
49. Ulusoy, M., Sahin, N. H. ve Erkmen, H. (1998). Turkish version of the Beck anxiety inventory: psychometric properties. Journal of Cognitive Psychotherapy, 12(2), 163-172.
50. Veena, N. ve Shastri, S. (2016). Stress and academic performance. The International Journal of Indian Psychology, 3(4), 71-82. http://dx.doi.org/10.25215/0303.068
51. Wildwind, L. (1992, 4 April). Treating chronic depression. [Sözlü Bildiri] The First Annual EMDR Conference, San Jose, California, USA.
52. Yazdani, M., Rezaei, S. ve Pahlavanzadeh, S. (2010). The effectiveness of stress management training program on depression, anxiety and stress of the nursing students. Iranian Journal of Nursing and Midwifery Research, 15(4), 208.
53. Yusufov, M., Nicoloro-SantaBarbara, J., Grey, N. E., Moyer, A. ve Lobel, M. (2019). Meta-analytic evaluation of stress reduction interventions for undergraduate and graduate students. International Journal of Stress Management, 26(2), 132–145. https://doi.org/10.1037/str0000099