Review

Psikolojik Danışma Alanında Fenomenoloji: Kapsamlı Bir Derleme

Volume: 13 Number: 2 May 30, 2026
TR EN

Psikolojik Danışma Alanında Fenomenoloji: Kapsamlı Bir Derleme

Abstract

Bu kuramsal derleme çalışması, fenomenolojinin felsefi ve kuramsal temellerini ele almayı, fenomenolojik araştırma yaklaşımının temel ilkelerini açıklamayı ve psikolojik danışma alanındaki araştırma ve uygulama yansımalarını bütüncül bir çerçeve içinde tartışmayı amaçlamaktadır. Fenomenoloji, bireyin yaşantısını, öznel anlamlandırma süreçlerini ve deneyimin bağlamsal niteliğini merkeze alan bir yaklaşım olarak, psikolojik danışmanın insanı anlama biçimiyle güçlü bir örtüşme göstermektedir. Bununla birlikte Türkiye’de psikolojik danışma alanyazınında fenomenolojinin sıklıkla yalnızca görüşmeye dayalı bir nitel desen ya da veri toplama tekniği olarak ele alındığı ve betimleyici ve yorumlayıcı fenomenoloji ayrımının yeterince gözetilmediği görülmektedir. Bu çalışma, paradigma, yaklaşım, yöntembilim, yöntem, desen ve analiz kavramları arasındaki farkları netleştirerek fenomenolojinin bütüncül yapısını ortaya koymaktadır. Ayrıca betimleyici ve yorumlayıcı fenomenolojik gelenekler karşılaştırılarak, bu yaklaşımların araştırma sürecine ve bulguların yorumlanmasına nasıl farklı biçimlerde yansıdığı açıklanmaktadır. Çalışmada fenomenolojinin psikolojik danışma uygulamalarındaki yeri, bir kuram ya da teknikten ziyade danışmanın danışanı anlama biçimini şekillendiren epistemolojik bir duruş olarak ele alınmaktadır. Sonuç olarak bu derleme, fenomenolojinin psikolojik danışma alanında araştırma ve uygulama düzeylerinde daha tutarlı, bilinçli ve felsefi temeliyle uyumlu biçimde kullanılmasına yönelik kavramsal ve yöntemsel bir rehber sunmayı hedeflemektedir.

Keywords

References

  1. Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 231–274.
  2. Bevly, D. ve Prosek, E. A. (2024). A phenomenological exploration of counselors’ experiences in personal therapy. The Professional Counselor, 14(2), 181–197. https://doi.org/10.15241/db.14.2.181
  3. Braun, V. ve Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
  4. Colaizzi, P. F. (1978). Psychological research as the phenomenologist views it. İçinde R. S. Valle ve M. King (Edl.), Existential-phenomenological alternatives for psychology (ss. 48–71). Oxford University Press.
  5. Comte, A. (1856). The positive philosophy of Auguste Comte (2. Basım). Calvin Blanchard.
  6. Cooper, M. (2019). Integrating counselling & psychotherapy: Directionality, synergy and social change. SAGE.
  7. Creswell, J. W. (2013). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (3. Basım). SAGE Publications.
  8. Creswell, J. W. ve Poth, C. N. (2017). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (4. Basım). SAGE Publications.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Counselling Psychology

Journal Section

Review

Publication Date

May 30, 2026

Submission Date

July 18, 2025

Acceptance Date

April 13, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 13 Number: 2

APA
Öztürk, F. (2026). Psikolojik Danışma Alanında Fenomenoloji: Kapsamlı Bir Derleme. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, 13(2), 281-308. https://doi.org/10.31682/ayna.1745407
AMA
1.Öztürk F. Psikolojik Danışma Alanında Fenomenoloji: Kapsamlı Bir Derleme. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2026;13(2):281-308. doi:10.31682/ayna.1745407
Chicago
Öztürk, Firdevs. 2026. “Psikolojik Danışma Alanında Fenomenoloji: Kapsamlı Bir Derleme”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 13 (2): 281-308. https://doi.org/10.31682/ayna.1745407.
EndNote
Öztürk F (May 1, 2026) Psikolojik Danışma Alanında Fenomenoloji: Kapsamlı Bir Derleme. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 13 2 281–308.
IEEE
[1]F. Öztürk, “Psikolojik Danışma Alanında Fenomenoloji: Kapsamlı Bir Derleme”, AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, vol. 13, no. 2, pp. 281–308, May 2026, doi: 10.31682/ayna.1745407.
ISNAD
Öztürk, Firdevs. “Psikolojik Danışma Alanında Fenomenoloji: Kapsamlı Bir Derleme”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 13/2 (May 1, 2026): 281-308. https://doi.org/10.31682/ayna.1745407.
JAMA
1.Öztürk F. Psikolojik Danışma Alanında Fenomenoloji: Kapsamlı Bir Derleme. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2026;13:281–308.
MLA
Öztürk, Firdevs. “Psikolojik Danışma Alanında Fenomenoloji: Kapsamlı Bir Derleme”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, vol. 13, no. 2, May 2026, pp. 281-08, doi:10.31682/ayna.1745407.
Vancouver
1.Firdevs Öztürk. Psikolojik Danışma Alanında Fenomenoloji: Kapsamlı Bir Derleme. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2026 May 1;13(2):281-308. doi:10.31682/ayna.1745407