Research Article

Psikolojik Danışma Sürecinin Kaos Teorisi Çerçevesinde İncelenmesi: Bir Olgubilim Çalışması

Volume: 13 Number: 3 September 30, 2026
TR EN

Psikolojik Danışma Sürecinin Kaos Teorisi Çerçevesinde İncelenmesi: Bir Olgubilim Çalışması

Abstract

Kaos teorisi kompleks, dinamik ve doğrusal olmayan sistemlerin anlaşılmasında ve modellenmesinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Teori, karmaşık sistemlerdeki ilişkilerin doğrusal olmadığını, evreni öngörülemez kılan ara bağlantılardan ve dallara ayrılan seçimlerden oluştuğunu savunur. Psikolojik danışma, belirli kuramsal yaklaşımlar doğrultusunda yapılandırılsa da doğrusal olmayan, dinamik bir süreçtir. Mevcut çalışmanın amacı, psikolojik danışmanların deneyimlerinden hareketle psikolojik danışma sürecini kaos teorisinin temel kavramları olan öngörülemezlik, doğrusal olmama ve kelebek etkisi bağlamında incelemektir. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim (fenomenoloji) deseni kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Amaçlı örnekleme yoluyla belirlenen çalışma grubunu psikolojik danışmanlık merkezlerinde aktif olarak danışan gören 10 psikolojik danışman oluşturmaktadır. Uzman ve katılımcı değerlendirmeleri sonucunda görüşme formuna son hali verilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşmelerle veriler elde edilmiştir. Kodlamaya dayalı içerik analizi ve tümevarımcı bir yaklaşımla veriler analiz edilmiştir. Kodlama sürecinde, kodlayıcılar arası tutarlılığı sağlamak için kodlar farklı araştırmacılar tarafından incelenmiş ve karşılaştırılmıştır. Kodlama işlemi, NVivo 12 yazılımı ile desteklenmiştir. Analiz sonucunda üç ana tema altında toplam 7 alt temaya ulaşılmıştır. Bulgular katılımcıların ifadeleriyle zenginleştirilmiştir. Psikolojik danışma sürecinin öngörülemez, çok yönlü ve değişime açık yapısını açıklamada kaos teorisinin sağlayabileceği kuramsal katkılar ortaya konulmuştur.

Keywords

Ethical Statement

Bu çalışma, 12 Temmuz 2024 tarihinde Marmara Üniversitesi Etik Kurulu tarafından incelenmiş ve onaylanmıştır (Karar No: 07-21). Tüm bireylere çalışmanın amacı hakkında bilgi verilmiş ve bilgilendirilmiş onamları alınmıştır. Gizlilik, anonimleştirme yoluyla sağlanmıştır.

References

  1. Akhmet, M. ve Fen, M. O. (2016). Unpredictable points and chaos. Communications in Nonlinear Science and Numerical Simulation, 40, 1-5. https://doi.org/10.1016/j.cnsns.2016.04.007
  2. Amaral, L. A. N. ve Uzzi, B. (2007). Complex systems—A new paradigm for the integrative study of management, physical, and technological systems. Management Science, 53(7), 1033-1035. https://doi.org/10.1287/mnsc.1060.0696
  3. American Counseling Association. (2014). ACA code of ethics. https://doi.org/10.1002/9781119221548.ch6
  4. Betchtold, B. L. (1997). Chaos theory as a model for strategy development. Empowerment in Organizations, 5(4), 193-201. https://doi.org/10.1108/14634449710195462
  5. Boccaletti, S., Grebogi, C., Lai, Y. C., Mancini, H. ve Maza, D. (2000). The control of chaos: Theory and applications. Physics Reports, 329(3), 103-197. https://doi.org/10.1016/S0370-1573(99)00096-4
  6. Braun, V. ve Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
  7. Chernikov, A. A., Sagdeev, R. Z. ve Zaslavskii, G. M. (1988). Chaos: How regular can it be?. Physics Today, 41(11), 27-35. https://doi.org/10.1063/1.881159
  8. Corey, G. (2017). Theory and practice of counseling and psychotherapy. Cengage Learning.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Clinical Psychology, Counselling Psychology, Psychotherapy Practise and Research

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 30, 2026

Submission Date

December 7, 2025

Acceptance Date

May 27, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 13 Number: 3

APA
Aydın, N., Özdemir, A., & Öztabak, M. Ü. (2026). Psikolojik Danışma Sürecinin Kaos Teorisi Çerçevesinde İncelenmesi: Bir Olgubilim Çalışması. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, 13(3), 688-710. https://doi.org/10.31682/ayna.1837575
AMA
1.Aydın N, Özdemir A, Öztabak MÜ. Psikolojik Danışma Sürecinin Kaos Teorisi Çerçevesinde İncelenmesi: Bir Olgubilim Çalışması. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2026;13(3):688-710. doi:10.31682/ayna.1837575
Chicago
Aydın, Neslihan, Ali Özdemir, and Muhammet Übeydullah Öztabak. 2026. “Psikolojik Danışma Sürecinin Kaos Teorisi Çerçevesinde İncelenmesi: Bir Olgubilim Çalışması”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 13 (3): 688-710. https://doi.org/10.31682/ayna.1837575.
EndNote
Aydın N, Özdemir A, Öztabak MÜ (September 1, 2026) Psikolojik Danışma Sürecinin Kaos Teorisi Çerçevesinde İncelenmesi: Bir Olgubilim Çalışması. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 13 3 688–710.
IEEE
[1]N. Aydın, A. Özdemir, and M. Ü. Öztabak, “Psikolojik Danışma Sürecinin Kaos Teorisi Çerçevesinde İncelenmesi: Bir Olgubilim Çalışması”, AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, vol. 13, no. 3, pp. 688–710, Sept. 2026, doi: 10.31682/ayna.1837575.
ISNAD
Aydın, Neslihan - Özdemir, Ali - Öztabak, Muhammet Übeydullah. “Psikolojik Danışma Sürecinin Kaos Teorisi Çerçevesinde İncelenmesi: Bir Olgubilim Çalışması”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 13/3 (September 1, 2026): 688-710. https://doi.org/10.31682/ayna.1837575.
JAMA
1.Aydın N, Özdemir A, Öztabak MÜ. Psikolojik Danışma Sürecinin Kaos Teorisi Çerçevesinde İncelenmesi: Bir Olgubilim Çalışması. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2026;13:688–710.
MLA
Aydın, Neslihan, et al. “Psikolojik Danışma Sürecinin Kaos Teorisi Çerçevesinde İncelenmesi: Bir Olgubilim Çalışması”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, vol. 13, no. 3, Sept. 2026, pp. 688-10, doi:10.31682/ayna.1837575.
Vancouver
1.Neslihan Aydın, Ali Özdemir, Muhammet Übeydullah Öztabak. Psikolojik Danışma Sürecinin Kaos Teorisi Çerçevesinde İncelenmesi: Bir Olgubilim Çalışması. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2026 Sep. 1;13(3):688-710. doi:10.31682/ayna.1837575