Review

Öfkeye Farklı Açılardan Bakış: Öfkenin Mekanizması, Farklı Psikopatolojilerde Öfke ve Terapistin Öfkesi

Volume: 1 Number: 3 September 1, 2014
EN TR

Öfkeye Farklı Açılardan Bakış: Öfkenin Mekanizması, Farklı Psikopatolojilerde Öfke ve Terapistin Öfkesi

Abstract

Bu yazıda temel duygulardan biri olan öfkenin gerek günlük yaşantıda gerekse psikoterapi sürecinde tanımlanması, tanınması, ifadesi ve mekanizmasının hem terapi alan kişi hem de terapist açısından anlamlandırılması amaçlanmıştır. Pek çok farklı disiplinlerce ve psikoloji literatüründe de farklı yönleriyle tanımlanan öfkeye dair anlayışlara göz atıldığında öfkenin engellenme, haksızlık, tehdit edilme ile ilintili olduğu, ahlaki bir muhakeme içerebileceği, dürtülerden bağımsız olmadığı ve evrimsel olarak da yaşamsal değeri olan, çoğu zaman bir kişi ya da nesneye yönelen bir duygu olduğu görülmektedir. Öfke çeşitli boyutlarda yaşanabileceği gibi ifadesi de çok çeşitlidir. Haset, utanç, suçluluk, üzüntü, içerleme, nefret gibi duygularla bağlantılı ve katmanlı şekilde ortaya çıkan öfkeyi kavramsallaştırmada birden fazla teorik yaklaşımdan yararlanılabilmektedir. Bu çalışmada evrimsel, sosyal inşacı, bilişsel ve psikanalitik bakış açılarının öfkeye yönelik anlayışına kısaca değinilmiş, ardından vaka örnekleriyle öfkenin mekanizması ve öfkenin psikopatoloji oluşumundaki rolü çözümlenmeye çalışılmıştır. Bu örnekler temel olarak öfkenin nesnesine yöneltilememesi ile farklı nesnelere yansıtılması ve kendine yönelen öfkenin problemli hale gelmesini içermektedir. Öfkeyi anlama çabasında, son aşamada terapi ilişkisinde öfkenin ortaya çıkışı ağırlıklı olarak terapistteki öfkeye odaklanarak incelenmiştir. Bu bağlamda özellikle toplumsal beklentiler ve alandaki yeni terapistlerin “iyi terapist olma” fikrinin etkisiyle öfkeyi bastırmanın işlevsizliği ve öfkeyi kabul etmenin, dolayısıyla çözümlemenin önemine işaret edilmeye çalışılmıştır.

Keywords

References

  1. American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). Arlington, VA: American Psychiatric Publishing.
  2. Averill, J. R. (1982). Anger and aggression: An essay on emotion. New York: Springer- Verlag.
  3. Berkowitz, L. (1990). On the formation and regulation of anger and aggression: A cognitive neoassociationist analysis. American Psychologist, 45, 494-503.
  4. Cosmides, L., &Tooby, J. (2000). Evolutionary psychology and the emotions. In M. Lewis
  5. & J. M. Haviland-Jones (Eds.), Handbook of Emotions (2nd ed.). NY: Guilford. Di Giuseppe, R., &Tafrate, R. C. (2007). Understanding anger disorders. USA: Oxford University Press.
  6. Ekman, P. (1973). Darwin and facial expression; a century of research in review. New York: Academic Press.
  7. Feindler, E. L. (2006). Anger related disorders: A practitioner's guide to comparative treatments. New York: Springer Publishing Company.
  8. Freud, S. (1917). Mourning and Melancholia. The Standard Edition of the Complete

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Psychology

Journal Section

Review

Publication Date

September 1, 2014

Submission Date

March 29, 2014

Acceptance Date

August 22, 2014

Published in Issue

Year 2014 Volume: 1 Number: 3

APA
Dilekler, İ., Törenli, Z., & Selvi, K. (2014). Öfkeye Farklı Açılardan Bakış: Öfkenin Mekanizması, Farklı Psikopatolojilerde Öfke ve Terapistin Öfkesi. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, 1(3), 44-59. https://doi.org/10.31682/ayna.470591
AMA
1.Dilekler İ, Törenli Z, Selvi K. Öfkeye Farklı Açılardan Bakış: Öfkenin Mekanizması, Farklı Psikopatolojilerde Öfke ve Terapistin Öfkesi. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2014;1(3):44-59. doi:10.31682/ayna.470591
Chicago
Dilekler, İlknur, Zulal Törenli, and Kerim Selvi. 2014. “Öfkeye Farklı Açılardan Bakış: Öfkenin Mekanizması, Farklı Psikopatolojilerde Öfke Ve Terapistin Öfkesi”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 1 (3): 44-59. https://doi.org/10.31682/ayna.470591.
EndNote
Dilekler İ, Törenli Z, Selvi K (September 1, 2014) Öfkeye Farklı Açılardan Bakış: Öfkenin Mekanizması, Farklı Psikopatolojilerde Öfke ve Terapistin Öfkesi. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 1 3 44–59.
IEEE
[1]İ. Dilekler, Z. Törenli, and K. Selvi, “Öfkeye Farklı Açılardan Bakış: Öfkenin Mekanizması, Farklı Psikopatolojilerde Öfke ve Terapistin Öfkesi”, AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, vol. 1, no. 3, pp. 44–59, Sept. 2014, doi: 10.31682/ayna.470591.
ISNAD
Dilekler, İlknur - Törenli, Zulal - Selvi, Kerim. “Öfkeye Farklı Açılardan Bakış: Öfkenin Mekanizması, Farklı Psikopatolojilerde Öfke Ve Terapistin Öfkesi”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 1/3 (September 1, 2014): 44-59. https://doi.org/10.31682/ayna.470591.
JAMA
1.Dilekler İ, Törenli Z, Selvi K. Öfkeye Farklı Açılardan Bakış: Öfkenin Mekanizması, Farklı Psikopatolojilerde Öfke ve Terapistin Öfkesi. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2014;1:44–59.
MLA
Dilekler, İlknur, et al. “Öfkeye Farklı Açılardan Bakış: Öfkenin Mekanizması, Farklı Psikopatolojilerde Öfke Ve Terapistin Öfkesi”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, vol. 1, no. 3, Sept. 2014, pp. 44-59, doi:10.31682/ayna.470591.
Vancouver
1.İlknur Dilekler, Zulal Törenli, Kerim Selvi. Öfkeye Farklı Açılardan Bakış: Öfkenin Mekanizması, Farklı Psikopatolojilerde Öfke ve Terapistin Öfkesi. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2014 Sep. 1;1(3):44-59. doi:10.31682/ayna.470591

Cited By