Research Article

Абай Құнанбайұлының таза мұсылман – толық адам сипаты

Number: 104 December 25, 2020
TR EN RU KK

Абай Құнанбайұлының таза мұсылман – толық адам сипаты

Abstract

Мақалада қазақтың ақыны Абай Құнанбайұлының отыз сегізінші қара сөзі талданып, мағыналық түсінік берілген. Талдау барысында қара сөзде айтылған таза мұсылман – толық адам ұғымы сараланып, соның негізінде жаратушыны тану жолдары қарастырылған. Аз сөзбен көп мағынаны ұғындыру тәсілі негізге алынған бұл қара сөзде жаратушыны тану арқылы ақиқатты табу адамдық қасиеттің бір сипаты екені айтылған. Әрине, осындай ой-тұжырымдарды ұсынуда қолданылған кірме араб сөздері арқылы жасалған сөздер мен сөз тіркестерінің де мағынасы айшықталған. Бұл ақынның шығыс тілін қаншалықты білгендігі әрі қолданыстағы сөз шеберлігін танытады. Сол себепті қара сөзде берілген діни терминдер үлгілерінің қазақ тілінде мағыналық сипаты ашып көрсетілген. Нәтижесінде ақынның «таза мұсылман – толық адам» танымы діни ғалымдардың дін исламдағы орнын көрсетуде әрі олардың қара сөздегі мәнін ашуда басшылыққа алынған. Мазмұндық сипаты негізінде шығыс тілдерінен енген кірме сөздердің қолданысы мен мағыналық сипаты, яғни түпнұсқадағы ұғымы барынша қазақша ұсынылған. Пайғамбарымыз (с.а.у.) ілім мұрасын жетік меңгерген Абай Құнанбайұлы өз қара сөзінде діни ілімі қанық, шариғи амалдарды ұғындыруда да шебер екендігін таныта білген. Өйткені оның жазбаларында құнды әрі маңызды, қала берді бүгінде де қажет болған мәліметтер жетерлік.

Keywords

References

  1. 1. Абай Құнанбаев. Шығармаларының екі томдық жинағы. ІІ т. –Алматы: Жазушы, 1977.
  2. 2. Құран Кәрім қазақша мағына және түсінігі. Сауд Арабиясы, –Медине: Фаһд патшаның баспасы, 1991. – 604 б. «Ибрахим» сүресі, 34.
  3. 3. Мырзахметұлы М. Абайтану: оқу құралы. –Алматы: Абай атындағы Қазақ ҰПУ баспасы, 2010. – 152 б.
  4. 4. Әуезов М. Абай Құнанбаев. – Алма-Ата: «Наука», 1967. – 391 бет. 202-б.
  5. 5. Оңдасынов Н. Парсыша-қазақша түсіндірме сөздік. – Алматы: «Қазақстан», 1974. – 384 б.
  6. 6. Мансұров Н.Б. Ишан сөзінің мағыналық сыр-сипаты. Қазақ білім академиясының баяндамалары. Тоқсандық журнал, № 4/2016ж. – 245 б.
  7. 7. Сәбден О. Абай және қазақ елінің болашағы. –Алматы: Service Press, 2016. – 362 б.
  8. 8. Омаров А.Қ. Бүгінгі Абайтану. Ғылыми-зерттеу мақалалар жинағы. –Семей: «Интеллект», 2011. – 262 б.

Details

Primary Language

Kazakh

Subjects

Creative Arts and Writing

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 25, 2020

Submission Date

December 25, 2020

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2020 Number: 104

APA
Mansurov, N., & Temirkhanov, B. (2020). Абай Құнанбайұлының таза мұсылман – толық адам сипаты. Türkoloji, 104, 120-135. https://izlik.org/JA98ZS56PK
AMA
1.Mansurov N, Temirkhanov B. Абай Құнанбайұлының таза мұсылман – толық адам сипаты. Türkoloji. 2020;(104):120-135. https://izlik.org/JA98ZS56PK
Chicago
Mansurov, N.b., and B.n. Temirkhanov. 2020. “Абай Құнанбайұлының таза мұсылман – толық адам сипаты”. Türkoloji, nos. 104: 120-35. https://izlik.org/JA98ZS56PK.
EndNote
Mansurov N, Temirkhanov B (December 1, 2020) Абай Құнанбайұлының таза мұсылман – толық адам сипаты. Türkoloji 104 120–135.
IEEE
[1]N. Mansurov and B. Temirkhanov, “Абай Құнанбайұлының таза мұсылман – толық адам сипаты”, Türkoloji, no. 104, pp. 120–135, Dec. 2020, [Online]. Available: https://izlik.org/JA98ZS56PK
ISNAD
Mansurov, N.b. - Temirkhanov, B.n. “Абай Құнанбайұлының таза мұсылман – толық адам сипаты”. Türkoloji. 104 (December 1, 2020): 120-135. https://izlik.org/JA98ZS56PK.
JAMA
1.Mansurov N, Temirkhanov B. Абай Құнанбайұлының таза мұсылман – толық адам сипаты. Türkoloji. 2020;:120–135.
MLA
Mansurov, N.b., and B.n. Temirkhanov. “Абай Құнанбайұлының таза мұсылман – толық адам сипаты”. Türkoloji, no. 104, Dec. 2020, pp. 120-35, https://izlik.org/JA98ZS56PK.
Vancouver
1.N.b. Mansurov, B.n. Temirkhanov. Абай Құнанбайұлының таза мұсылман – толық адам сипаты. Türkoloji [Internet]. 2020 Dec. 1;(104):120-35. Available from: https://izlik.org/JA98ZS56PK