Research Article

ТІЛДІК ҰҒЫМДАҒЫ «ӘУЛИЕ» СӨЗІНІҢ ҚОЛДАНЫСЫ

Number: 100 April 27, 2020
  • N. Mansurov
TR EN RU KK

ТІЛДІК ҰҒЫМДАҒЫ «ӘУЛИЕ» СӨЗІНІҢ ҚОЛДАНЫСЫ

Abstract

Мақалада тіл тарихында кең қолданыс тапқан «әулие» сөзінің тілдік ұғымдағы мағыналық сипаты қарастырылған. Негізге алынған материалдар тілдік деректер бойынша сараланған. Талдау барысында сөздің терминдік, діни, лингвистикалық ұғымдары қаралып, мағыналық тұрғыда қолданылуы және тарихи кезеңдердегі өзгерісі, тілімізде орын алған лексикалық ұғымы мен атқарған қызметі қарастырылған. Сондай-ақ әулие сөзінің жалпыхалықтық қолданыста айналымға енуі, әдеби нұсқасы мен дыбыстық тұрғыда сөйлеу нормасына орай қалыптасуы қамтылған. Сөздің жазба тілден орын алуы мен мағыналық сипаты айқындалған. Әрі әулие сөзінің бүгінде айтылуда белсенді (актив) сөздердің қатарына кірмесе де, тарихи жыр-дастандарда жиі кездесетін кірме сөздің бірі екендігі айтылған. Автор қандай сөз болмасын ол өзге тілге енген кезде мағыналық әрі тұлғалық жағынан өзгеріске түсіп, бейімделетінін, тілде қаншалықты белсенді айналымға еніп, жалпыхалықтық ұғымда пайдаланылғандығын ашып көрсетеді.

Keywords

References

  1. 1. Арабско-русский словарь. – Ташкент: «Камалак», 1994. ІІ том. – 484 с.
  2. 2. Мансұров Н.Б. Қазақ тіліндегі діни терминдер сөздігі. – Астана, 2013. – 100 б.
  3. 3. Уалиханов Ш. Таңдамалы шығармалары. 1985. – 170 б.
  4. 4. Құран кәрім қазақша мағына және түсінігі. Сауд Арабиясы, Медине: Фаһд патшаның баспасы, 1991. – 665 б.
  5. 5. Ислам: Энциклопедический словарь. – Москва: Наука, 1991. – 315 с.
  6. 6. Бабалар сөзі: Жүз томдық. – Астана: «Фолиант», 2004. ІХ том. – 396 б. 7. Hilyetüʼl-evliyâ ve Tabakâtiʼl-asfiya, 2015. Sayfa Sayısı 5323.
  7. 8. Şişman Bekir. Kadın Evliyâ Menkıbeleri (Menâkıb-ı Veliyyâtü’n-Nisâ), Şule Yayınları, İstanbul, 2009.
  8. 9. İmam Şarani. Tabakat'ül Kübra – Evliyalar Ansiklopedisi. 2 Kitap, 4 Cilt. Çeviren: Abdulkadir Akçiçek. – İstanbul, 2011. Sayfa Sayısı 1615. Orta Anadolu (Kuzey-Güney) Evliyaları 1-2 Cilt. Takım Kitap. – İstanbul, 2004. Say. 960.

Details

Primary Language

Kazakh

Subjects

Linguistics

Journal Section

Research Article

Authors

N. Mansurov This is me
Kazakhstan

Publication Date

April 27, 2020

Submission Date

April 27, 2020

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2020 Number: 100

APA
Mansurov, N. (2020). ТІЛДІК ҰҒЫМДАҒЫ «ӘУЛИЕ» СӨЗІНІҢ ҚОЛДАНЫСЫ. Türkoloji, 100, 10-21. https://izlik.org/JA44GJ72HL
AMA
1.Mansurov N. ТІЛДІК ҰҒЫМДАҒЫ «ӘУЛИЕ» СӨЗІНІҢ ҚОЛДАНЫСЫ. Türkoloji. 2020;(100):10-21. https://izlik.org/JA44GJ72HL
Chicago
Mansurov, N. 2020. “ТІЛДІК ҰҒЫМДАҒЫ «ӘУЛИЕ» СӨЗІНІҢ ҚОЛДАНЫСЫ”. Türkoloji, nos. 100: 10-21. https://izlik.org/JA44GJ72HL.
EndNote
Mansurov N (April 1, 2020) ТІЛДІК ҰҒЫМДАҒЫ «ӘУЛИЕ» СӨЗІНІҢ ҚОЛДАНЫСЫ. Türkoloji 100 10–21.
IEEE
[1]N. Mansurov, “ТІЛДІК ҰҒЫМДАҒЫ «ӘУЛИЕ» СӨЗІНІҢ ҚОЛДАНЫСЫ”, Türkoloji, no. 100, pp. 10–21, Apr. 2020, [Online]. Available: https://izlik.org/JA44GJ72HL
ISNAD
Mansurov, N. “ТІЛДІК ҰҒЫМДАҒЫ «ӘУЛИЕ» СӨЗІНІҢ ҚОЛДАНЫСЫ”. Türkoloji. 100 (April 1, 2020): 10-21. https://izlik.org/JA44GJ72HL.
JAMA
1.Mansurov N. ТІЛДІК ҰҒЫМДАҒЫ «ӘУЛИЕ» СӨЗІНІҢ ҚОЛДАНЫСЫ. Türkoloji. 2020;:10–21.
MLA
Mansurov, N. “ТІЛДІК ҰҒЫМДАҒЫ «ӘУЛИЕ» СӨЗІНІҢ ҚОЛДАНЫСЫ”. Türkoloji, no. 100, Apr. 2020, pp. 10-21, https://izlik.org/JA44GJ72HL.
Vancouver
1.N. Mansurov. ТІЛДІК ҰҒЫМДАҒЫ «ӘУЛИЕ» СӨЗІНІҢ ҚОЛДАНЫСЫ. Türkoloji [Internet]. 2020 Apr. 1;(100):10-21. Available from: https://izlik.org/JA44GJ72HL