Research Article

ҚАЗАҚ СӘНДІК-ҚОЛДАНБАЛЫ ӨНЕР ТУЫНДЫЛАРЫНДАҒЫ ТҮРКІЛІК ДҮНИЕТАНЫМ БЕЛГІЛЕРІ

Number: 90 August 27, 2018
  • Yerzhan Auelbekov
TR KK EN RU

ҚАЗАҚ СӘНДІК-ҚОЛДАНБАЛЫ ӨНЕР ТУЫНДЫЛАРЫНДАҒЫ ТҮРКІЛІК ДҮНИЕТАНЫМ БЕЛГІЛЕРІ

Abstract

Мақалада қазақ халқының сәндік-қолданбалы өнерінің түркі мәдениетіндегі алатын орны анықталады. Ұлттық нақыштағы сәндік қолданбалы өнер туындыларының мәні мен кейбір мазмұндық ерекшеліктері сипатталады. Түркілердің тарихи тыныс-тіршілігіндегі сәндік қолөнер түрлері, олардың жасалу, қолданылу жолдарына түсіндірмелер жасалады. Түркілік мәдениеттің ауқымды саласы ретіндегі қазақ тоқыма өнерінің тарихи-өнертанымдық мәні түсіндіреді. Сәндік қолөнер бұйымдарында, әсіресе кілем, гобелен туындыларында қолданылатын оюлар мен өрнектердің түстік, композициялық жағынан шешімдеріне, көркемдік ерекшеліктеріне түркілік өнертанымдық тұрғысынан талдаулар жүргізіледі. Түркілік дүниетаным көріністерінің сәндік қолөнер бұйымдарында бейнелену ерекшеліктері қарастырылады. Қазақ суретші-гобеленшілері шығармаларындағы түркілік дүниетаным белгілерінің айшықталуы баяндалып, сараланады. Қазіргі жас суретші-шеберлердің гобелен тоқуда түркілік дүниетаным белгілерін қолдану түрлері анықталып, қажетті тұжырымдар жасалады.

Keywords

References

  1. 1. Назарбаев Н. Ә. (2017). «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру». Егемен Қазақстан. Астана. 12 сәуір.
  2. 2. Самұратова Т. (2010). Бейнелеу өнері тарихы. –Астана: ЕҰУ.
  3. 3. Абай шығармаларының екі томдық толық жинағы. 2 том. Өлеңдер мен аудармалар, поэмалар, қара сөздер. (2002) / Абай. –Алматы: Жазушы.
  4. 4. Лоренц Н. Ф. (1987). Орнамент всех времен. –С.Петербург: изд. А. Ф. Девриена. -159 с.
  5. 5. Жәнібеков Ө. (1992). Уақыт керуен. –Алматы: Жазушы, -120 б.
  6. 6. Қасиманов С. (1962). Қазақ халқының қол өнері. -Алматы: Казмембас, -50 б.
  7. 7. Құдабаева К. І. (2005). Сәндік-қолданбалы өнерді оқыту теориясы мен технологиясы. БОПжӘ студенттерге арналған оқу құралы. –Қарағанды: САНАТ-Полиграфия ЖШС ҚарМУ баспасы. -110 б.
  8. 8. Ергүдер А. (2009). Қазақстан және Анадолы жерлеріндегі тоқымаларда қолданылған ою-өрнектердің ұқсастығы мен мән-мағыналары. Түркология журналы. №5-6.

Details

Primary Language

Kazakh

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Yerzhan Auelbekov This is me
Kazakhstan

Publication Date

August 27, 2018

Submission Date

August 27, 2018

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2018 Number: 90

APA
Auelbekov, Y. (2018). ҚАЗАҚ СӘНДІК-ҚОЛДАНБАЛЫ ӨНЕР ТУЫНДЫЛАРЫНДАҒЫ ТҮРКІЛІК ДҮНИЕТАНЫМ БЕЛГІЛЕРІ. Türkoloji, 90, 125-136. https://izlik.org/JA45CM82LX
AMA
1.Auelbekov Y. ҚАЗАҚ СӘНДІК-ҚОЛДАНБАЛЫ ӨНЕР ТУЫНДЫЛАРЫНДАҒЫ ТҮРКІЛІК ДҮНИЕТАНЫМ БЕЛГІЛЕРІ. Türkoloji. 2018;(90):125-136. https://izlik.org/JA45CM82LX
Chicago
Auelbekov, Yerzhan. 2018. “ҚАЗАҚ СӘНДІК-ҚОЛДАНБАЛЫ ӨНЕР ТУЫНДЫЛАРЫНДАҒЫ ТҮРКІЛІК ДҮНИЕТАНЫМ БЕЛГІЛЕРІ”. Türkoloji, nos. 90: 125-36. https://izlik.org/JA45CM82LX.
EndNote
Auelbekov Y (August 1, 2018) ҚАЗАҚ СӘНДІК-ҚОЛДАНБАЛЫ ӨНЕР ТУЫНДЫЛАРЫНДАҒЫ ТҮРКІЛІК ДҮНИЕТАНЫМ БЕЛГІЛЕРІ. Türkoloji 90 125–136.
IEEE
[1]Y. Auelbekov, “ҚАЗАҚ СӘНДІК-ҚОЛДАНБАЛЫ ӨНЕР ТУЫНДЫЛАРЫНДАҒЫ ТҮРКІЛІК ДҮНИЕТАНЫМ БЕЛГІЛЕРІ”, Türkoloji, no. 90, pp. 125–136, Aug. 2018, [Online]. Available: https://izlik.org/JA45CM82LX
ISNAD
Auelbekov, Yerzhan. “ҚАЗАҚ СӘНДІК-ҚОЛДАНБАЛЫ ӨНЕР ТУЫНДЫЛАРЫНДАҒЫ ТҮРКІЛІК ДҮНИЕТАНЫМ БЕЛГІЛЕРІ”. Türkoloji. 90 (August 1, 2018): 125-136. https://izlik.org/JA45CM82LX.
JAMA
1.Auelbekov Y. ҚАЗАҚ СӘНДІК-ҚОЛДАНБАЛЫ ӨНЕР ТУЫНДЫЛАРЫНДАҒЫ ТҮРКІЛІК ДҮНИЕТАНЫМ БЕЛГІЛЕРІ. Türkoloji. 2018;:125–136.
MLA
Auelbekov, Yerzhan. “ҚАЗАҚ СӘНДІК-ҚОЛДАНБАЛЫ ӨНЕР ТУЫНДЫЛАРЫНДАҒЫ ТҮРКІЛІК ДҮНИЕТАНЫМ БЕЛГІЛЕРІ”. Türkoloji, no. 90, Aug. 2018, pp. 125-36, https://izlik.org/JA45CM82LX.
Vancouver
1.Yerzhan Auelbekov. ҚАЗАҚ СӘНДІК-ҚОЛДАНБАЛЫ ӨНЕР ТУЫНДЫЛАРЫНДАҒЫ ТҮРКІЛІК ДҮНИЕТАНЫМ БЕЛГІЛЕРІ. Türkoloji [Internet]. 2018 Aug. 1;(90):125-36. Available from: https://izlik.org/JA45CM82LX