ТҮРКІ ТІЛДЕРІ СӨЗДІКТЕРІНДЕ ЕТІСТІКТЕРДІҢ АТАУ СӨЗ РЕТІНДЕ БЕРІЛУ ЖАЙЫ

Abstract

Бұл мақалада түркі тіліндегі сөздіктердегі -у, -мақ, -ар жұрнақтарының көмегімен реестрдегі етістіктерді нөлдік формада аудару мәселесі қарастырылған. Сонымен қатар автор қазақ лексикографиясындағы етістіктің кейбір түрлерінің берілу мәселесіне тоқталып, бұл мәселеге жеке көзқарасын білдіреді.

Keywords

• сөздік
• түркі тілдері
• лексикалық бірлік
• атау сөз

THE USAGE OF VERB ITEMS IN DICTIONARIES OF TURKISH LANGUAGES

Abstract

The article deals with verbs which are used sometimes as vocabulary items – in zero forms, sometimes in: - у, - мақ, - ар forms in Turkish dictionaries. The author writes about the usage of the verbs and expresses his own viewpoint in Kazakh lexicography.

Keywords

• dictionary
• Turkic languages
• lexical unit
• nominal word

References

1. 1. Карпович А.Е. О лексикографической терминологии // Сов-ременная русская лексикография / Сб. ст. – Л.‚ 1977. – 210 с.
2. 2. Ысқақов А. Кіріспе сөз // Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі. 1-том. –Алматы: Ғылым, 1974. –3-22 бб.
3. 3 Оразов М. Етістік (грамматикалық формаларының қалыптасуы мен дамуы). Алматы: Ы.Алтынсарин атындағы Қазақтың білім академиясының Республикалық баспа кабинеті, 2001. – 387 б.
4. 4. Умаров Э. Луғат бўлими//Ўзбек тили ва адабиёти. Тошкент: Фан нашриёти, 2006 – 100.
5. 5. Азербайджанско-русский словарь. Баку: Азербайджанское Государственное издательство, 1985. – 418 с.
6. 6. Azerbaycan Türkçesi Sözlüğü. İstanbul, 1994. I,II - cilt. – 1292 s.
7. 7. Türkçe Sözlük. Ankara:TDK-Türk Dil Kurumu, 1988. I,II - cilt. – 2523 s.
8. 8. Томанов М., Малбақов М. Г.Ю.Клапрот қазақ тілі жайында // ҚР ҰҒА Хабарлары. Тіл, әдебиет сериясы. 1989. – №1. –3-9 бб.

9. 9. Букин И. Русско-киргизский и киргизско-русский словарь. – Ташкент, 1883. – 240 c.
10. 10. Лаптев И. Материалы по казак-киргизскому языку. – М., 1900. – 120 с.
11. 11. Ильминский Н.И. Материалы к изучению киргизского наречия. –Казань, 1861. –160 с.
12. 12. Киргизско-русский словарь. – Оренбург, 1897.– 240 с.
13. 13. Бокин Т. Русско-киргизский словарь. – Верный, 1913. – 50 с.
14. 14. Абай. Қалың елім, қазағым. –Алматы: Атамұра, 2002. – 224 б.
15. 15. Абай. Қарасөз, поэмалар. – Алматы: ЕЛ, 1993. – 272 б.
16. 16 Сыздықова Р. Абай шығармаларында –ар (-ер,-р) жұрнақты тұлғаның қолданылуы// ҚССР ҒА Тіл мен әдебиет институтының еңбектері. – Алматы, 1959. 1-том. – 67 б.
17. 17. Махамбет. –Алматы: Арыс, 2001. – 160 б.
18. 18. Қазақ әдеби тілінің сөздігі. Он бес томдық /Құраст. Т.Жанұзақов, С.Омарбеков, Ә.Жүнісбек және т.б. – Алматы: Арыс, 2006. 1-том. – А – А. – 752 б.
19. 19. Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі. Жалпы редакциясын басқарған Т. Жанұзақов. Алматы: Дайк-Пресс, 2008. – 968 б.
20. 20. Қазақша-орысша сөздік. Редакциясын басқарған Р.Ғ. Сыздықова, К.Ш.Хұсайын. Алматы: Дайк-Пресс, 2002. – 1008 б.
21. 21. К.Коч, А.Байниязов, В.Башкапан. Қазақша-түрікше сөздік. Түркістан: Тұран, 2003. 637 б.
22. 22. Малбақов М. Қазақ тілі түсіндірме сөздігінің құрылымдық негіздері: филол. ғыл. докт. ...дисс.: 10.02.02 –Алматы, 2003. – 357 б.
23. 23. Казахско-русский и русско-казахский словарь/Сост. П.В. – Костанай: ТОО Центрально-Азиатское кн. изд., 2008. – 820 с.
24. 24. Бектурова А.Ш., Бектуров Ш.К. Казахский язык для всех. Алматы: Атамура, 2004. – 720 с.
25. 25. Радлов В.В. Опыт словаря тюркских наречии. Т. - 1- 4. СПб, 1893-1911.
26. 26. Берков В.П. Вопросы двуязычной лексикографии. – Л.‚ 1973. – 190 с.