Bazı Bitki Büyüme Düzenleyici Maddelerinin Kordia Kiraz Çeşidinin Hasat Zamanı ve Meyve Kalitesine Etkilerinin Belirlenmesi

Öz

Bu çalışma, Eskişehir ekolojisinde MaxMa 14 anacı üzerine aşılı Kordia kiraz çeşidinde, optimum hasat tarihinden yaklaşık 1 ay öncesinde Naftalen Asetik Asit (NAA), Benzil Adenin (BA) ve Giberellik Asit (GA₃) uygulamalarının hasat olgunluğunu geciktirme ve bazı meyve kalite özellikleri üzerine etkilerinin tespit edilmesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada bakım şartları aynı olan ve meyve tutum yoğunluğu benzer olan 9 yaşındaki kiraz ağaçlarına NAA’nın 5 ve 10 ppm’lik dozları, BA’nın 100 ve 150 ppm’lik dozları, NAA + BA’nın aynı dozlardaki kombinasyonları ve GA₃’ün 10, 15 ve 20 ppm’lik dozları tek doz olarak uygulanmıştır. Bitki büyüme düzenleyici madde (BBDM) uygulamalarının Kordia kiraz çeşidinde hasat periyoduna olan etkisi incelendiğinde NAA ve BA uygulamalarının tek başına hasat periyoduna önemli derecede bir etkisinin gözlemlenmediği, NAA+BA kombinasyon uygulamalarının ise hasat tarihine çok önemli olmasa da 2 günlük bir gecikme şeklinde etkisinin olduğu tespit edilmiştir. GA₃ uygulamalarının hasat tarihine etkisi ise dozdaki artışla doğru orantılı olacak şekilde 8, 9 ve 11 günlük önemli bir gecikme sağladığı tespit edilmiştir. BBDM uygulamalarının meyve ağırlığı, meyve yoğunluğu, meyve boyu, meyve eni, meyve et/çekirdek oranı, meyve sapı uzunluğu, çekirdek ağırlığı, meyve kabuk ve et renk değerleri (L, a, b), SÇKM, pH ve TEA üzerine pozitif etkileri gözlemlenmiştir. Uygulamalar sonucunda hasat tarihini geciktirme konusunda kritik doz belirlenmemiş olmasına rağmen, hasat tarihinin önemli ve anlamlı oranda geciktirilmesi için 20 ppm GA₃ uygulaması önerilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Eskişehir
• kiraz
• Prunus avium L.
• GA₃
• BA
• NAA
• pomolojik özellikler

Determination of the Effects of Some Plant Growth Regulators on Harvest Time and Fruit Quality of Cordia Cherry Variety

Abstract

This study was conducted to determine the effects of Naphthalene Acetic Acid (NAA), Benzyl Adenine (BA) and Gibberellic Acid (GA₃) applications on delaying harvest maturity and some fruit quality characteristics about 1 month before the optimum harvest date in Kordia cherry cultivar grafted on MaxMa 14 rootstock in Eskişehir ecology was carried out for the purpose. In the study, 5 and 10 ppm doses of NAA, 100 and 150 ppm doses of BA, combinations of NAA + BA at the same doses, and 10, 15 and 20 ppm doses of GA₃ were given to 9-year-old cherry trees with the same maintenance conditions and similar fruit set density. Doses of 15 and 20 ppm were applied as a single dose. When the effect of plant growth regulator (BBDM) applications on the harvest period of Kordia cherry cultivar was examined, it was determined that NAA and BA applications alone did not have a significant effect on the harvest period, while NAA + BA combination applications had a 2-day delay on the harvest date, although it was not very important. The effect of GA₃ applications on the harvest date was determined as 8-, 9- and 11-days delay in direct proportion to the increase in dose. Positive effects of BBDM applications on fruit weight, fruit density, fruit length, fruit width, fruit pulp/seed ratio, fruit peduncle length, seed weight, fruit skin and flesh color values (L, a, b), SÇKM, pH and TEA were observed. Although the critical dose for delaying the harvest date cannot be determined because of the applications, 20 ppm GA₃ application can be recommended to delay the harvest date significantly and meanly.

Keywords

• Eskişehir
• cherry
• Prunus avium L.
• GA₃
• BA
• NAA
• pomological features

References

1. Vavilov, N.I., Chester, K.S. 1951. The origin, variation, immunity and breeding of cultivated plants: selected writings.
2. Öz, F. 1988. Kiraz ve vişne. Tarımsal Araştırmaları Destekleme ve Geliştirme Vakfı. Webster, A.D., Looney, N.E. 1996. Cherries: crop physiology, production and uses.
3. Göktolga, Z.G., Karkacier, B.G.O. 2006. Şeftali üretiminde enerji kullanımı: Tokat ili örneği. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 2006(2).
4. Öztürk, F.P., Emre, M., Karamürsel, D., Öztürk, G., Dolunay, E.M., Isparta, M.A.M.E. 2013. Modern meyvecilik ve ekonomik değerlendirmesi. Tarım Türk Dergisi, Kasım-Aralık, (44).
5. Unakıtan, G., Hurma, H., Demirkol, C., Yılmaz, F., Sample, T.R., Aydın B., Azabağaoğlu Ö. Bitkisel Üretimde Çiftçilerin Girdi Kullanım Bilinç Düzeylerinin Analizi: Trakya Bölgesi Örneği.
6. Coşkun, M., Özgüven, A.I. 1997. Kaysılarda Bazı Büyümeyi Düzenleyici Maddelerin Meyve Seyreltmesi Üzerine Etkileri.
7. Yehia, T.A., Hassan H.S.A. 2005. Effect of some chemical treatments on fruiting “Leconte” pears. Journal of Applied Sciences Research, 1:35‐42.
8. Zhang, C., Tanabe K., Tamura F., Itai A., Yoshida M. 2007. Roles of gibberellins in increasing sink demand in Japanese pear fruit during rapid fruit growth. Plant Growth Regulation, 52:161‐172.

9. Şahin, M. 2014. Hasat öncesi gibberellin ve benziladenin uygulamalarının kiraz ve kayısı meyvelerinin kalite özelliklerine etkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, 57s, Isparta.
10. Çetinkaya, A.M., Baydan, E. 2006. Bitki gelişim düzenleyicilerin zehirliliğine genel bir bakış. Veteriner Hekimler Derneği Dergisi 77(4):26-31.
11. Karakuş, C., Köker, R. 2007. Tarımda bitki gelişim düzenleyicilerin (BGD) kullanımı ve hormon riski. Fatih Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Biyoloji Bölümü.
12. Güleryüz, M. 1982. Bahçe ziraatında büyütücü ve engelleyici maddelerin kullanılması ve önemi. Atatürk Üniversitesi Yayınları (279).
13. Anonim, 2019-a. https://eskisehir.ktb.gov.tr/tr-111593/iklim-ve-bitki-ortusu.html.
14. Anonim, 2019-b. Tarım ve Orman Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü.
15. Aslantaş, R. 2012. Bahçe bitkilerinin biyolojik ve fizyolojik esasları. Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Ders Notları, Erzurum.
16. Webster, A.D., Spencer, J.E., Dover, C., Atkinson C.J. 2006. The Influence of sprays of gibberellic acid (GA₃) and aminoethoxyvinylglycine (AVG) on fruit abscission, fruit ripening and quality of two sweet cherry cultivars. Acta Horticulturae, 727.
17. Canlı, F.A., Orhan, H. 2009. Effects of pre‐harvest gibberellic acid applications on fruit quality of 0900 Ziraat sweet cherry. Horttechnology 19:127-129.
18. Choi, C., Toivonen, P., Wiersma, P.A., Kappel, F. 2004. Effect of gibberellic acid during development of sweet cherry fruit: physiological and molecular changes. Acta Horticulture 636, 489‐495.
19. Einhorn, T., Wang, Y., Turner, J. 2013. Sweet cherry fruit firmness and postharvest quality of late‐maturing cultivars are optimized with low rate, single applications of gibberellic acid (GA₃). HortScience 48(8):1010‐1017.
20. Basak, A., Rozpara, E., Grzyb, Z. 1997. Use of bioregulators to reduce sweet cherry tree growth and to improve fruit quality. Acta Horticulture 468, pp:719-723.
21. Cline, J.A., Trought, M. 2007. Effect of gibberellic acid on fruit cracking and quality of Bing and Sam sweet cherries. Can. Journal of Plant Sciences, 87, 545‐550.
22. Yıldırım, A.N., Koyuncu F. 2010. The effect of gibberellic acid applications on the cracking rate and fruit quality in the ‘0900 Ziraat’ sweet cherry cultivar. African Journal of Biotechnology, 9(38):6307‐6311.
23. Arteca, R.N. 1996. Plant growth substances: principles and applications. Chapman and Hall Press, New York, USA, pp:332.
24. Pehluvan, M., Doğru, B., Aslantaş, R. 2012. Effects of gibberellic acid (GA₃) applications on fruit quality of sweet cherry cv. 0900-Ziraat. Journal of the Faculty of Agriculture of Atatürk University.
25. Pektaş, M. 2009. Hasat öncesi bazı bitki büyümeyi düzenleyici madde (BBDM) uygulamalarının ‘Akça’ ve ‘B.P. Morettini’ armutlarında (Pyrus communis L.) meyve kalitesi üzerine etkileri. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, 58s, Isparta.
26. Gonçalves, B., Landbo, A.K., Knudsen, D., Silva, A.P., Moutinho-Pereira, J., Rosa, E., Meyer, A.S. 2004. Effect of ripeness and postharvest storage on the phenolic profiles of cherries (Prunus avium L.). Journal of Agricultural and Food Chemistry 52(3):523-530.
27. Canlı, F.A., Pektaş, M., Ercişli, S. 2015. Benzyladenine and gibberellin applications improve fruit weight and delayed maturity of sweet cherry. Erwebs-Obstbau 57:71-75.
28. Bregoli, A.M., Fabbroni, C., Raimondi, V., Costa, G. 2010. Improving colour and size of apricot fruit by means of exogenous auxin application. Acta Hort. 862, 365-372.