Research Article

Koku Bahçelerinde Değerlendirilebilecek Bazı Tıbbi ve Aromatik Bitkiler ve Sağladıkları Ekosistem Hizmetleri

Volume: 54 Number: Özel Sayı 1 March 25, 2025
EN TR

Koku Bahçelerinde Değerlendirilebilecek Bazı Tıbbi ve Aromatik Bitkiler ve Sağladıkları Ekosistem Hizmetleri

Abstract

Kentlerimizde yanlış alan planlamaları sonucunda yeşil altyapılar azalmakta ve gri altyapılar artmaktadır. Bu artış kentlerdeki ekosistemlere zarar vermektedir. Yeşil altyapı sistemlerinin önemli bir bileşeni olan bitkiler, kentlere ve kentlilere birçok ekosistem hizmeti sağlamaktadır. Bitkiler, sahip oldukları koku, renk, doku vb. özellikleriyle bireylerin duyularına hitap ederek stresi azaltmakta ve mental sağlığı iyileştirmektedir. Koku, güçlü duyusal tepkiler oluşturabilen ve insanların hafızalarında görsel imgelerden daha fazla yer alabilen bir özelliktir. Çeşitli ölçeklerde peyzaj tasarımlarında tıbbi ve aromatik bitkiler estetik, fonksiyonel, ekolojik ve ekonomik amaçlarla kullanılmaktadır. Bu çalışmada koku özellikleri ile öne çıkan ve koku bahçelerinde değerlendirebilecek tıbbi ve aromatik bitkilerin ortaya konulması amaçlanmıştır. Seçilen 15 adet bitkinin koku özelliklerinin yanı sıra estetik ve fonksiyonel özellikleri, peyzaj mimarlığında diğer kullanım alanları ve bu bitkilerin sağladıkları ekosistem hizmetleri de açıklanmıştır. Seçilen bitkilerle öneri bitkilendirme tasarımı illüstrasyonları da oluşturulmuş ve bu illüstrasyonlar ile tasarımcılar ve öğrenciler için bir örnek teşkil edilmesi hedeflenmiştir.

Keywords

References

  1. Cohen, D.A. 2014. Quantifying the contribution of public parks to physical activity and health. Santa Monica, Calif: RAND Corporation, 1-24.
  2. Liu, H., Li, F., Li, J., Zhang, Y. 2017. The relationships between urban parks, residents’ physical activity, and mental health benefits: A case study from Beijing, China. Journal of Environmental Management 190:223-230.
  3. He, M., Wang, Y., Wang, W.J., Zhong Xie, Z. 2022. Therapeutic plant landscape design of urban forest parks based on the five senses theory: a case study of Stanley Park in Canada. International Journal of Geoheritage and Parks 10:97-112.
  4. Martin, J.P., Beyerlein, A., Dacks, A.M., Reisenman, C.E., Riffell, J.A., Lei, H., Hildebrand, J.G. 2011. The neurobiology of insect olfaction: sensory processing in a comparative context. Progress in Neurobiology 95(3):427-447.
  5. Jia, C., Rong, Y., Geng, X., Wang, M., Zhang, Z., Han, S., Bie, X. 2023. People’s psychological and physiological responses to the combined smell-thermal environments. Building and Environment 241:110510.
  6. Song, X., Wu, Q. 2022. Study on smellscape perception and landscape application of fragrant plants. Urban Forestry & Urban Greening 67:127429.
  7. Gorman, R. 2017. Smelling therapeutic landscapes: Embodied encounters within spaces of care farming. Health & Place 47:22-28.
  8. Moss, M., Oliver, L. 2012. Plasma 1,8-cineole correlates with cognitive performance following exposure to rosemary essential oil aroma. Therapeutic Advances in Psychopharmacology 2(3):103-113.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Horticultural Production (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 25, 2025

Submission Date

September 27, 2024

Acceptance Date

January 7, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 54 Number: Özel Sayı 1

APA
Karaşah, B. (2025). Koku Bahçelerinde Değerlendirilebilecek Bazı Tıbbi ve Aromatik Bitkiler ve Sağladıkları Ekosistem Hizmetleri. Bahçe, 54(Özel Sayı 1), 419-428. https://doi.org/10.53471/bahce.1556702
AMA
1.Karaşah B. Koku Bahçelerinde Değerlendirilebilecek Bazı Tıbbi ve Aromatik Bitkiler ve Sağladıkları Ekosistem Hizmetleri. Bahçe. 2025;54(Özel Sayı 1):419-428. doi:10.53471/bahce.1556702
Chicago
Karaşah, Banu. 2025. “Koku Bahçelerinde Değerlendirilebilecek Bazı Tıbbi Ve Aromatik Bitkiler Ve Sağladıkları Ekosistem Hizmetleri”. Bahçe 54 (Özel Sayı 1): 419-28. https://doi.org/10.53471/bahce.1556702.
EndNote
Karaşah B (March 1, 2025) Koku Bahçelerinde Değerlendirilebilecek Bazı Tıbbi ve Aromatik Bitkiler ve Sağladıkları Ekosistem Hizmetleri. Bahçe 54 Özel Sayı 1 419–428.
IEEE
[1]B. Karaşah, “Koku Bahçelerinde Değerlendirilebilecek Bazı Tıbbi ve Aromatik Bitkiler ve Sağladıkları Ekosistem Hizmetleri”, Bahçe, vol. 54, no. Özel Sayı 1, pp. 419–428, Mar. 2025, doi: 10.53471/bahce.1556702.
ISNAD
Karaşah, Banu. “Koku Bahçelerinde Değerlendirilebilecek Bazı Tıbbi Ve Aromatik Bitkiler Ve Sağladıkları Ekosistem Hizmetleri”. Bahçe 54/Özel Sayı 1 (March 1, 2025): 419-428. https://doi.org/10.53471/bahce.1556702.
JAMA
1.Karaşah B. Koku Bahçelerinde Değerlendirilebilecek Bazı Tıbbi ve Aromatik Bitkiler ve Sağladıkları Ekosistem Hizmetleri. Bahçe. 2025;54:419–428.
MLA
Karaşah, Banu. “Koku Bahçelerinde Değerlendirilebilecek Bazı Tıbbi Ve Aromatik Bitkiler Ve Sağladıkları Ekosistem Hizmetleri”. Bahçe, vol. 54, no. Özel Sayı 1, Mar. 2025, pp. 419-28, doi:10.53471/bahce.1556702.
Vancouver
1.Banu Karaşah. Koku Bahçelerinde Değerlendirilebilecek Bazı Tıbbi ve Aromatik Bitkiler ve Sağladıkları Ekosistem Hizmetleri. Bahçe. 2025 Mar. 1;54(Özel Sayı 1):419-28. doi:10.53471/bahce.1556702

BAHÇE Journal
Eposta:  editor@bahcejournal.org
Web: bahcejournal.org
Atatürk Horticultural Central Research Institute
Yalova 77100, Türkiye
Follow us on:
X (Twitter)Linkedin | Facebook | Instagram