Review

Melatonin Uygulamalarının Süs Bitkilerinde Stres Toleransı, Bitki Gelişimi ve Vazo Ömrüne Etkileri

Volume: 54 Number: 2 November 27, 2025
TR EN

Melatonin Uygulamalarının Süs Bitkilerinde Stres Toleransı, Bitki Gelişimi ve Vazo Ömrüne Etkileri

Öz

Melatonin, bitkilerde endojen olarak sentezlenen ve büyüme, gelişme, çimlenme, kök-sürgün gelişimi, üreme süreçleri ile meyve olgunlaşmasını düzenleyen çok yönlü bir moleküldür. Güçlü antioksidan özellikleri sayesinde bitkileri çevresel ve içsel kaynaklı oksidatif streslerden korumaktadır. Özellikle abiyotik stres faktörlerine karşı koruyucu etki göstermektedir. Kuraklık stresi altında antioksidan enzim aktivitelerini artırmakta, fotosentetik kapasiteyi iyileştirmekte ve osmotik dengenin korunmasını sağlamaktadır. Tuz stres koşullarında hücresel hasarı azaltarak, fotosentetik aktiviteyi koruyarak ve antioksidan savunma mekanizmalarını aktive ederek stresin olumsuz etkilerini hafifletmektedir. Sıcaklık stresi altında, termotoleransı artırarak hücre zarının bütünlüğünü korumakta ve oksidatif hasarı azaltmaktadır. Ağır metal stresinde ise antioksidan savunma sistemlerini aktive ederek reaktif oksijen türlerini temizlemekte ve bitkilerin antioksidan sistemlerini aktive ederek bitkilerin direncini artırmaktadır. Ayrıca, çiçeklenme sürecini düzenleyerek ve vazo ömrünü uzatarak bitkilerin estetik ve ticari değerini artırmaktadır. Bu özellikleriyle melatonin, tarımsal üretimde verimliliği ve kaliteyi artırma potansiyeli taşırken, modern bahçecilik uygulamalarında da önemli bir rol oynayabilmektedir. Ancak, melatonin uygulamalarının etkinliğinin bitki türüne, stres faktörüne ve uygulanan konsantrasyona bağlı olarak değişmesi, daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir. Bu derlemede, melatoninin süs bitkilerinde abiyotik ve biyotik stres koşullarına etkileri, generatif ve vejetatif gelişim üzerine etkileri ve vazo ömrü üzerindeki rolü ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Arnao, M. B., Hernández-Ruiz, J., 2014. Melatonin: plant growth regulator and/or biostimulator during stress?. Trends in plant science, 19(12), 789-797.
  2. Li, C., Tan, D. X., Liang, D., Chang, C., Jia, D., Ma, F., 2015. Melatonin mediates the regulation of ABA metabolism, free-radical scavenging, and stomatal behaviour in two Malus species under drought stress. Journal of Experimental Botany, 66(3), 669-680.
  3. Hattori, A., Migitaka, H., Iigo, M., Itoh, M., Yamamoto, K., Ohtani- Kaneko, R., Hara, M., Suzuki, T., Reiter, R.J., 1995. Identification of melatonin in plants and its effects on plasma melatonin levels and binding to melatonin receptors in vertebrates. Biochemistry and Molecular Biology International 35, 627–634.
  4. Lee, H.Y., Byeon, Y., Back, K., 2014. Melatonin as a signal molecule triggering defense responses against pathogen attack in Arabidopsis and tobacco. Journal of Pineal Research 57, 262–268.
  5. Shi, H., Jiang, C., Ye, T., Tan, D.X., Reiter, R.J., Zhang, H., Liu, R., Chan, Z., 2015. Comparative physiological, metabolomic, and transcriptomic analyses reveal mechanisms of improved abiotic stress resistance in bermudagrass [Cynodon dactylon (L). Pers.] by exogenous melatonin. Journal of Experimental Botany 66, 681–694.
  6. Yin, L., Wang, P., Li, M., 2013. Exogenous melatonin improves Malus resistance to Marssonina apple blotch. Journal of Pineal Research 54, 426–434.
  7. Byeon, Y., Lee, H.Y., Lee, K., Park, S., Back, K., 2014. Cellular localization and kinetics of the rice melatonin biosynthetic enzymes SNAT and ASMT. Journal of Pineal Research 56, 107–114.
  8. Blum, A., 1986. Breeding crop varieties for stress environments, Critical Reviews in Plant Sciences, 2(3): 199- 237.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Agricultural Engineering (Other) , Green-House Growing and Treatment

Journal Section

Review

Publication Date

November 27, 2025

Submission Date

April 3, 2025

Acceptance Date

July 22, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 54 Number: 2

APA
Öztaş, Ö., Üzal, Ö., & Yaşar, F. (2025). Melatonin Uygulamalarının Süs Bitkilerinde Stres Toleransı, Bitki Gelişimi ve Vazo Ömrüne Etkileri. Bahçe, 54(2), 169-176. https://doi.org/10.53471/bahce.1668923

BAHÇE Journal
Eposta:  editor@bahcejournal.org
Web: bahcejournal.org
Atatürk Horticultural Central Research Institute
Yalova 77100, Türkiye
Follow us on:
X (Twitter)Linkedin | Facebook | Instagram