Review

Hemşirelerde Göreli Yoksunluk ve Algılanan Yoksunluk Üzerine Yapılmış Çalışmaların Kapsam Analizi ile İncelenmesi

Volume: 5 Number: 2 July 21, 2026
TR EN

Hemşirelerde Göreli Yoksunluk ve Algılanan Yoksunluk Üzerine Yapılmış Çalışmaların Kapsam Analizi ile İncelenmesi

Abstract

Bu çalışmada alanyazında hemşirelerde ‘‘göreli yoksunluk’’ ve ‘‘algılanan yoksunluk’’ ile ilgili çalışmaların incelenmesi amaçlanarak kapsam incelemesi yapılmıştır. Bu doğrultuda (“relative deprivation” OR “perceived deprivation”) AND (nurse OR nursing) anahtar kelimeleri kullanılarak SCOPUS veritabanında gerçekleştirilen tarama sonucunda toplam 17 makaleye ulaşılmıştır. Bu makalelerden hemşirelik ile ilişkisi olmayan 6 makale kapsam dışına çıkarılmıştır. Kalan 11 araştırma üzerinde yapılan incelemelerde; çalışmaların 6 makale, bir kavram analizi, bir boylamsal araştırma ve üç derlemeden oluştuğu, ülke olarak Amerika (3) ve Kanada’da (3) yoğunlaşıldığı, yıl olarak 1984’lere uzanmakla birlikte geniş bir yelpazede az çalışmanın olduğu ve 2024 yılında iki çalışmanın yapıldığı, en çok atıf alan çalışmanın 2003 yılında yayınlanan (105) aşağı ve yukarı yönlü karşılaştırmaların göreli yoksunluk üzerindeki etkisinin incelendiği çalışma olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Makalelerde ele alınan konuların çoğunlukla yoksunluğun psikolojik boyutuna odaklandığı görülmektedir. 11 çalışmanın 6 tanesi doğrudan hemşirelikte göreli yoksunluğu incelemektedir. Bu çalışmanın bulguları, hemşirelerde göreli yoksunluk konusunun alanyazında sınırlı, dağınık ve kavramsal olarak yeterince derinleştirilmemiş bir alan olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak son 40 yılda hemşirelerde göreli yoksunluk üzerine sadece 11 çalışma yapıldığı tespit edilmiş olup bu konunun daha farklı örneklem gruplarında, ülkemizde ve yurt dışında araştırılma ihtiyacı ortaya konulmuştur.

Keywords

References

  1. Beshai, S., Mishra, S., Mishra, S., & Carleton, R. N. (2017). Personal relative deprivation associated with functional disorders via stress: An examination of fibromyalgia and gastrointestinal symptoms. PLoS One, 12(12), e0189666. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0189666 Burns, T., & Runciman, W. G. (1966). Relative deprivation and social justice: A study of attitudes to social inequality in twentieth-century England. The British Journal of Sociology, 17(4), 430–434. https://doi.org/10.2307/589189
  2. Buunk, B. P., Zurriaga, R., Gonzalez-Roma, V., & Subirats, M. (2003). Engaging in upward and downward comparisons as a determinant of relative deprivation at work: A longitudinal study. Journal of Vocational Behavior, 62(2), 370–388. https://doi.org/10.1016/S0001-8791(02)00015-5
  3. Crosby, F. (1976). A model of egoistical relative deprivation. Psychological Review, 83(2), 85–113. https://doi.org/10.1037/0033-295X.83.2.85
  4. Davis, J. A. (1959). A formal interpretation of the theory of relative deprivation. Sociometry, 22(4), 280–296. https://doi.org/10.2307/2786046 de la Sablonnière, R., & Tougas, F. (2008). Relative deprivation and social identity in times of dramatic social change: The case of nurses. Journal of Applied Social Psychology, 38(9), 2293–2314. https://doi.org/10.1111/j.1559-1816.2008.00392.x de la Sablonnière, R., Tougas, F., de la Sablonnière, É., & Debrosse, R. (2012). Profound organizational change, psychological distress and burnout symptoms: The mediator role of collective relative deprivation. Group Processes & Intergroup Relations, 15(6), 776–790. https://doi.org/10.1177/1368430212445074
  5. Diel, K., Hofmann, W., Grelle, S., Boecker, L., & Friese, M. (2024). Prepare to compare: Effects of an intervention involving upward and downward social comparisons on goal pursuit in daily life. Personality and Social Psychology Bulletin. Advance online publication. https://doi.org/10.1177/01461672231219378 Ding, Y., Lu, G., Chen, S., Liang, Y., Zhang, Y., Peng, Q., & Chen, C. (2024). The effect of perfectionism on relative deprivation among nursing students: The role of interpersonal sensitivity and resilience. Psychology in the Schools, 61(4), 1360–1374. https://doi.org/10.1002/pits.23116
  6. Eibner, C., Sturm, R., & Gresenz, C. R. (2004). Does relative deprivation predict the need for mental health services? Journal of Mental Health Policy and Economics, 7(4), 167–175. Erdogan, B., Tomás, I., Valls, V., & Gracia, F. J. (2018). Perceived overqualification, relative deprivation, and person-centric outcomes: The moderating role of career centrality. Journal of Vocational Behavior, 107, 233–245. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2018.05.003
  7. Fallacaro, M. D., & Wu, Y. W. (1997). Frustrated wants and entitlements: Fundamental components of CRNA job satisfaction. AANA Journal, 65(3), 250–256. Feldman, D. C., & Turnley, W. H. (2004). Contingent employment in academic careers: Relative deprivation among adjunct faculty. Journal of Vocational Behavior, 64(2), 284–307. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2002.11.003 Festinger, L. (1954). A theory of social comparison processes. Human Relations, 7(2), 117–140. https://doi.org/10.1177/001872675400700202
  8. Greitemeyer, T., & Sagioglou, C. (2017). Increasing wealth inequality may increase interpersonal hostility: The relationship between personal relative deprivation and aggression. The Journal of Social Psychology, 157(6), 766–776. https://doi.org/10.1080/00224545.2017.1288078 Guo, Y., & Xia, L. (2023). Relational model of relative deprivation, revenge, and cyberbullying: A three-time longitudinal study. Aggressive Behavior, 49(4), 333–344. https://doi.org/10.1002/ab.22079

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Nursing Management

Journal Section

Review

Publication Date

July 21, 2026

Submission Date

January 31, 2026

Acceptance Date

June 11, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 5 Number: 2

APA
Tatoğlu, N., & Altuntaş, S. (2026). Hemşirelerde Göreli Yoksunluk ve Algılanan Yoksunluk Üzerine Yapılmış Çalışmaların Kapsam Analizi ile İncelenmesi. Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi, 5(2), 160-171. https://doi.org/10.61830/balkansbd.1878885
AMA
1.Tatoğlu N, Altuntaş S. Hemşirelerde Göreli Yoksunluk ve Algılanan Yoksunluk Üzerine Yapılmış Çalışmaların Kapsam Analizi ile İncelenmesi. Balkan Health Sci J. 2026;5(2):160-171. doi:10.61830/balkansbd.1878885
Chicago
Tatoğlu, Nurşah, and Serap Altuntaş. 2026. “Hemşirelerde Göreli Yoksunluk Ve Algılanan Yoksunluk Üzerine Yapılmış Çalışmaların Kapsam Analizi Ile İncelenmesi”. Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi 5 (2): 160-71. https://doi.org/10.61830/balkansbd.1878885.
EndNote
Tatoğlu N, Altuntaş S (July 1, 2026) Hemşirelerde Göreli Yoksunluk ve Algılanan Yoksunluk Üzerine Yapılmış Çalışmaların Kapsam Analizi ile İncelenmesi. Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi 5 2 160–171.
IEEE
[1]N. Tatoğlu and S. Altuntaş, “Hemşirelerde Göreli Yoksunluk ve Algılanan Yoksunluk Üzerine Yapılmış Çalışmaların Kapsam Analizi ile İncelenmesi”, Balkan Health Sci J, vol. 5, no. 2, pp. 160–171, July 2026, doi: 10.61830/balkansbd.1878885.
ISNAD
Tatoğlu, Nurşah - Altuntaş, Serap. “Hemşirelerde Göreli Yoksunluk Ve Algılanan Yoksunluk Üzerine Yapılmış Çalışmaların Kapsam Analizi Ile İncelenmesi”. Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi 5/2 (July 1, 2026): 160-171. https://doi.org/10.61830/balkansbd.1878885.
JAMA
1.Tatoğlu N, Altuntaş S. Hemşirelerde Göreli Yoksunluk ve Algılanan Yoksunluk Üzerine Yapılmış Çalışmaların Kapsam Analizi ile İncelenmesi. Balkan Health Sci J. 2026;5:160–171.
MLA
Tatoğlu, Nurşah, and Serap Altuntaş. “Hemşirelerde Göreli Yoksunluk Ve Algılanan Yoksunluk Üzerine Yapılmış Çalışmaların Kapsam Analizi Ile İncelenmesi”. Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi, vol. 5, no. 2, July 2026, pp. 160-71, doi:10.61830/balkansbd.1878885.
Vancouver
1.Nurşah Tatoğlu, Serap Altuntaş. Hemşirelerde Göreli Yoksunluk ve Algılanan Yoksunluk Üzerine Yapılmış Çalışmaların Kapsam Analizi ile İncelenmesi. Balkan Health Sci J. 2026 Jul. 1;5(2):160-71. doi:10.61830/balkansbd.1878885