Review

Non-Alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığında Güncel Hemşirelik Yaklaşımları

Volume: 5 Number: 2 July 21, 2026
TR EN

Non-Alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığında Güncel Hemşirelik Yaklaşımları

Abstract

Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD), sedanter yaşam tarzı, sağlıksız beslenme alışkanlıkları, obezite ve metabolik risk faktörlerindeki artış nedeniyle dünya genelinde giderek yaygınlaşan önemli bir halk sağlığı sorunudur. NAFLD yalnızca karaciğere özgü bir hastalık olmayıp aynı zamanda sistemik metabolik disfonksiyonun bir göstergesi olarak değerlendirilmektedir. Hastalık, basit steatozdan non-alkolik steatohepatit, fibrozis, siroz ve hepatoselüler karsinoma kadar ilerleyebilen geniş bir klinik spektruma sahiptir. Günümüzde spesifik farmakolojik tedavi seçeneklerinin sınırlı olması nedeniyle yaşam tarzı değişiklikleri hastalık yönetiminin temelini oluşturmaktadır. Kilo kontrolü, sağlıklı beslenme, düzenli fiziksel aktivite ve metabolik risk faktörlerinin yönetimi NAFLD’nin kontrolünde kritik öneme sahiptir. Ancak bu değişikliklerin sürdürülebilirliği, bireyin davranış değişikliği sürecine aktif katılımını gerektirmektedir. Hemşireler; hasta eğitimi, danışmanlık, motivasyonel görüşme, öz-yönetim desteği ve düzenli izlem yoluyla hastaların sağlıklı yaşam davranışları geliştirmesinde önemli rol üstlenmektedir. Ayrıca hemşireler, bireylerin tedaviye uyumunu artırmakta, yaşam kalitesini desteklemekte, komplikasyonların önlenmesine katkı sağlamakta ve uzun dönem hastalık yönetiminde aktif görev almaktadır. Multidisipliner bakım koordinasyonuna katkı sağlayarak hastaların fiziksel, psikolojik ve sosyal gereksinimlerinin bütüncül biçimde değerlendirilmesini desteklemektedir. Bunun yanında erken tanılama, risk değerlendirmesi ve bireye özgü bakım planlarının oluşturulması süreçlerinde de önemli sorumluluklar üstlenmektedirler. Bu derlemede, NAFLD’nin klinik özellikleri, risk faktörleri, korunma stratejileri ve yaşam tarzı temelli yönetim yaklaşımları ele alınmış; hemşirelik bakımının hasta eğitimi ve sürdürülebilir sağlık davranışlarının geliştirilmesindeki rolü güncel literatür doğrultusunda değerlendirilmiştir.

Keywords

Supporting Institution

Yoktur.

Ethical Statement

Bu çalışma derleme türünde hazırlanmış olup insan veya hayvan katılımcılar üzerinde herhangi bir veri toplama işlemi gerçekleştirilmediğinden etik kurul onayı gerekmemektedir. Çalışma Helsinki Bildirgesi ilkelerine uygun olarak hazırlanmıştır.

Thanks

Yoktur.

References

  1. Abenavoli, L., Di Renzo, L., Boccuto, L., Alwardat, N., Gratteri, S., & De Lorenzo, A. (2018). Health benefits of Mediterranean diet in nonalcoholic fatty liver disease. Expert Review of Gastroenterology & Hepatology, 12(9), 873–881. https://doi.org/10.1080/17474124.2018.1503947
  2. Al-Dayyat, H. M., Rayyan, Y. M., & Tayyem, R. F. (2018). Non-alcoholic fatty liver disease and associated dietary and lifestyle risk factors. Diabetes & Metabolic Syndrome: Clinical Research & Reviews, 12(4), 569– 575. https://doi.org/10.1016/j.dsx.2018.03.016
  3. Amiri, S., Mahmood, N., Junaidi, S., & Khan, M. A. (2024). Lifestyle interventions improving health-related quality of life: A systematic review and meta-analysis of randomized control trials. Journal of Education and Health Promotion, 13, 193. https://doi.org/10.4103/jehp.jehp_1156_23
  4. Ando, Y., & Jou, J. H. (2021). Nonalcoholic fatty liver disease and recent guideline updates. Clinical Liver Disease, 17(1), 23–28. https://doi.org/10.1002/cld.1045
  5. Arshad, T., Paik, J. M., Biswas, R., Alqahtani, S. A., Henry, L., & Younossi, Z. M. (2021). Nonalcoholic fatty liver disease prevalence trends among adolescents and young adults in the United States, 2007–2016. Hepatology Communications, 5(10), 1676–1688. https://doi.org/10.1002/hep4.1760
  6. Correia, J. C., Waqas, A., Assal, J. P., Davies, M. J., Somers, F., Golay, A., & Pataky, Z. (2023). Effectiveness of therapeutic patient education interventions for chronic diseases: A systematic review and meta-analyses of randomized controlled trials. Frontiers in Medicine, 9, Article 996528. https://doi.org/10.3389/fmed.2022.996528
  7. Çelik, F., Yüksel, M., ve Bektaş, H. (2023). Sessiz epidemi: Metabolik disfonksiyon ilişkili karaciğer yağlanması hastalığının önlenmesine ve yönetilmesine yönelik güncel yaklaşımlar [Silent epidemic: Current approaches to the prevention and management of metabolic dysfunction-associated fatty liver disease]. Artuklu International Journal of Health Sciences, 3(3), 343–348. Encyclopaedia Britannica. (2025). Liver. In Encyclopaedia Britannica. https://www.britannica.com/science/liver
  8. European Association for the Study of the Liver (EASL), European Association for the Study of Diabetes (EASD), & European Association for the Study of Obesity (EASO). (2024). EASL-EASD-EASO Clinical Practice Guidelines on the management of metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease (MASLD). Journal of Hepatology, 81(3), 492–542. https://doi.org/10.1016/j.jhep.2024.04.031

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

​Internal Diseases Nursing​

Journal Section

Review

Publication Date

July 21, 2026

Submission Date

May 21, 2026

Acceptance Date

July 13, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 5 Number: 2

APA
Güneyli, M., Dağ, Y., Arnak, M., Yalçın, S., Bağ, S. N., Erginyürek, D., & Durak, S. (2026). Non-Alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığında Güncel Hemşirelik Yaklaşımları. Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi, 5(2), 184-193. https://doi.org/10.61830/balkansbd.1956133
AMA
1.Güneyli M, Dağ Y, Arnak M, et al. Non-Alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığında Güncel Hemşirelik Yaklaşımları. Balkan Health Sci J. 2026;5(2):184-193. doi:10.61830/balkansbd.1956133
Chicago
Güneyli, Mahruk, Yağmur Dağ, Merve Arnak, et al. 2026. “Non-Alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığında Güncel Hemşirelik Yaklaşımları”. Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi 5 (2): 184-93. https://doi.org/10.61830/balkansbd.1956133.
EndNote
Güneyli M, Dağ Y, Arnak M, Yalçın S, Bağ SN, Erginyürek D, Durak S (July 1, 2026) Non-Alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığında Güncel Hemşirelik Yaklaşımları. Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi 5 2 184–193.
IEEE
[1]M. Güneyli et al., “Non-Alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığında Güncel Hemşirelik Yaklaşımları”, Balkan Health Sci J, vol. 5, no. 2, pp. 184–193, July 2026, doi: 10.61830/balkansbd.1956133.
ISNAD
Güneyli, Mahruk - Dağ, Yağmur - Arnak, Merve - Yalçın, Serpil - Bağ, Sude Nur - Erginyürek, Demet - Durak, Semanur. “Non-Alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığında Güncel Hemşirelik Yaklaşımları”. Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi 5/2 (July 1, 2026): 184-193. https://doi.org/10.61830/balkansbd.1956133.
JAMA
1.Güneyli M, Dağ Y, Arnak M, Yalçın S, Bağ SN, Erginyürek D, Durak S. Non-Alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığında Güncel Hemşirelik Yaklaşımları. Balkan Health Sci J. 2026;5:184–193.
MLA
Güneyli, Mahruk, et al. “Non-Alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığında Güncel Hemşirelik Yaklaşımları”. Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi, vol. 5, no. 2, July 2026, pp. 184-93, doi:10.61830/balkansbd.1956133.
Vancouver
1.Mahruk Güneyli, Yağmur Dağ, Merve Arnak, Serpil Yalçın, Sude Nur Bağ, Demet Erginyürek, Semanur Durak. Non-Alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığında Güncel Hemşirelik Yaklaşımları. Balkan Health Sci J. 2026 Jul. 1;5(2):184-93. doi:10.61830/balkansbd.1956133