Counsils in the Ottoman-Russian and Austrian Wars of 1787-1792

Year 2025, Issue: 15, December 2025, 1 - 22, 28.12.2025

Ümmügülsüm Filiz Bayram

https://doi.org/10.56679/balkar.1822177

Abstract

After the 1774 Treaty of Küçük Kaynarca, disputes—particularly with Russia over the treaty’s implementation—and shifts in the European balance of power led to a marked increase in assemblies held in the Ottoman capital. These meetings intensified during the Ottoman–Russian and Austrian War of 1787–1792, both at the center and on the battlefronts. This study examines such assemblies within the framework of Ottoman centralized decision-making, focusing on their administrative functioning. Recorded under various names, including mukaleme and meşveret meetings, they reveal the inner workings of the Ottoman administrative system. The article analyzes their structure, deliberative atmosphere, and decision-making roles during the reigns of Abdülhamid I and Selim III, drawing on primary sources such as Sadullah Enverî’s History, Edib’s History, archival documents, and consultation records.

Keywords

Ottoman-Russian and Austrian war (1787-1792) , Abdülhamid I , Selim III , Central council , Battlefield council

References

• Republic of Turkey Presidential State Archives-Ottoman Archives (BOA)
• Ali Emiri (AE)
• Ali Emiri, III. Selim (AE.SSLM.III), 4/199.
• Ali Emiri, I. Abdülhamid (AE, SABH.I), 2-196, 361-25174.
• Hatt-ı Hümâyûn (HAT)
• HAT, 20/955; 181/8213; 181/8221; 21411751; 268/15632; 184/8578; 254/14430; 1009/40400; 1009/42400; 1406/56977; 1431/58574; 1451/73; 1451/80, 1386/54990, 1394/55753; 20/995; 18254/14430.
• Topkapi Palace Museum Archive (TSMA.e)
• (TSMA.e), 44/30; 44/3029; 187/222; 335/3; 382/5; 516/62; 557/35; 805/999; 187/222; 1183/1769.
• Notebooks.
• Bâbıâsafî Mektubî Kalemi Notebooks, (A.MKT.d), 1026, hkm 1, 74, 82, 105.
• Research and Review works
• Aksan, Virginia. Savaşta ve Barışta Bir Osmanlı Devlet Adamı Ahmed Resmi Efendi 1700-1783, pre. by Özden Arıkan. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 1997.
• Akyıldız, Ali. Osmanlı Bürokrasisi ve Modernleşme. İstanbul: İletişim Yayınları, 2012.
• Akyıldız, Ali. “Meclis-i Meşveret.” TDVİA vol. 28 (2003), 248–249.
• Altuntaş, M. Celil. “Osmanlı İlim Geleneğinde Buhârîhânlık.” Hadis Tetkikleri Dergisi VII/1 (2010): 33–67.
• Arıkan, V. Sema. III. Selim’in Sırkâtibi Ahmed Efendi Tarafından Tutulan Rûznâme. Ankara: TTK Yayınları, 1993.
• Baycar, Adnan. Ahmed Câvid Bey’in Müntehabâtı Osmanlı Rus İlişkileri Tarihi. İstanbul: Yeditepe Yayınları, 2004.
• Bayram, Ü. Filiz. “Enverî Târîhi: Üçüncü Cilt (Metin ve Değerlendirme).” PhD diss., İstanbul Üniversitesi 2014.
• Bayram, Ü. Filiz. Sadullah Enverî Târîhi Üçüncü Cilt 1787-1792 Osmanlı-Rus Avusturya Savaşı. Ankara: TÜBA, 2023.
• Bayram, Ü. Filiz. “Eflak ve Boğdan Voyvodalıklarının 1787-1792 Osmanlı-Rus ve Avusturya Savaşlarındaki Rolleri,” Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 10/1: 1–31.
• Bayram, Ü. Filiz. “1787-1792 Osmanlı-Rus ve Avusturya Savaşı’nda Stratejik Bir Oluşum: Kuban Hanlığı.” Osmanlı Mirası Araştırmaları Dergisi 11/30 (2024): 475–497.
• Beydilli, Kemal. “Mehmed Emin Paşa, Yağlıkçızâde.” TDVİA vol. 28. 2003, 464–465.
• Beydilli, Kemal. “Dış Politika ve Siyasî Ahlâk.” İlmi Araştırmalar 7 (2014): 47–56.
• Brahim, Adile Balcı Haj. Çin Tarihi’nin Kayıp Dönemi Doğu Wei, Batı Wei, Kuzey Qi, Kuzey Zhou Hanedanlıkları. İstanbul: Altınordu Yayınları, 2024.
• Ceylan, Ayhan. “Türk Hukuk Tarihinde meshveret Düşüncesi ve Uygulaması (Kurultay-Divan-Meclis).” PhD diss., İstanbul Üniversitesi, 1998.
• Çağman, Engin. III. Selim’e Sunulan Islahat Lâyihaları. İstanbul: Kitabevi, 2010.
• Çalışkan, Muharrem Saffet. “Vekâyi’nüvis Enverî Sadullah Efendi ve Tarihi’nin I. Cildi’nin Metin ve Tahlili.” PhD diss., Marmara Üniversitesi, 2000.
• Çınar, Ali Osman. “Mehmed Emin Edîb Efendi’nin Hayatı ve Tarihi.” PhD diss., Marmara Üniversitesi, 1999.
• Çaycıoğlu, Serdar O. “Çarlık Rusya’nın Kafkas Hattı’nı İnşası ve Kuzey Kafkasya’da Hâkimiyet Kurma Mücadelesi.” Belleten 86/36 (2022): 717–754.
• Darıcı, M. G. Daş. “Eflak- Boğdan-Erdel Voyvodaları ve Osmanlı İstihbaratına Dair Rolleri,” Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 3/1 (2019): 85–99.
• Derin, Fahri Ç. “Yayla İmâmı Risâlesi.” Tarih Enstitüsü Dergisi 3 (1972): 213–272.
• Emecen, Feridun M. Taylesanizâde Hâfız Abdullah Efendi Tarihi (1785-1789). İstanbul: Tarih ve Tabiat Vakfı, 2003.
• Erdoğan, Ayşenur. Osmanlı Devleti’nde Yeniçeri Ağalığı Kurumu. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Unpublished doctoral dissertation, İstanbul, 2024.
• Erdoğan, Meryem Kaçan. “II. Viyana Kuşatması.” PhD diss., Marmara Üniversitesi, 2001.
• Ertaş, Mehmet Yaşar. Sultanın Ordusu. İstanbul: Yeditepe Yayınları, 2007.
• Findley, Carter V. Osmanlı İmparatorluğu’nda Bürokratik Reform, pre. by İzzet Akyol, Latif Boyacı. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 2014.
• Gökyay, Orhan Şaik. Katip Çelebi’den Seçmeler. Ankara: MEB Yayınları, 1991.
• Gökyay, Orhan Şaik. “Kâtib Çelebi ve Düstûrü’l-Amel.” İş Ahlakı Dergisi III/6 (2010): 109–123.
• Kafesoğlu, İbrahim. Türk Millî Kültürü. İstanbul: Ötüken yayınları, 2015.
• Kâşgarlı Mahmud. Dîvânu Lugâti’t-Türk, pre. by Ahmet B. Ercilasun, Ziyat Akkoyunlu. Ankara: TDK Yayınları, 2018.
• Köse, Osman. 1774 Küçük Kaynarca Andlaşması. Ankara: TTK Yayınları, 2020.
• Köse, Osman. “Balkanlarda Rus Konsolosluklarının Kuruluşu ve Faaliyetleri.” Turkish Studies 1/2 (2006): 153–171.
• Köse, Osman. “Osmanlı Devleti Tarafından Kırım ile İlgili Rusya’ya Verilen Resmi Belge “Sened” (1784).” History Studies 2/2 (2010): 353–362.
• Kütükoğlu, Mübahat S. Osmanlı Belgelerinin Dili (Diplomatik). Ankara: TTK Yayınları, 2013.
• Karaca, Yüsra. “Hattat Mehmet Şakir’e Ait En’am-ı Şerif’in Muhtevası ve Yazma Kitap Sanatları Açısından İncelenmesi.” Lale Kültür, Sanat ve Medeniyet Dergisi (2022): 78–89.
• Karal, Enver Ziya. Selim III’ün Hatt-ı Hümâyûnları Nizâm-ı Cedit 1789-1807. Ankara: TTK Yayınları, 1988.
• Lewis, Bernard. “Meshveret,” Tarih Enstitüsü Dergisi Prof. Tayyib Gökbilgin Hatıra Sayısı 12 (1982): 775–782.
• Mishal Fahm al-Sulami. The West And Islam Western Liberal Democracy versus The System of Shura. New York: Routledge, 2003.
• Mantran, Robert. Osmanlı İmparatorluğu Tarihi I, pre. by. Server Tanilli. İstanbul: Adam Yayınları, 1992.
• Olivier, Antonie. 18. Yüzyılda Türkiye ve İstanbul, pre. by Aloda Kaplan. İstanbul: Kesit Yayınları, 2007.
• Ögel, Bahattin. Türklerde Devlet Anlayışı (13. Yüzyıl Sonuna Kadar). Ankara: Başbakanlık Basımevi, 1982.
• Özcan, Abdülkadir. “Çarhacı.” TDVİA vol. 8, (1993): 229–230.
• Özcan, Abdulkadir. Ahmed Cevdet Paşa Târîh-i Cevdet IV. Ankara: TTK Yayınları, 2020.
• Öztürk, Nejdet. “Meshveret Kültürü.” Türk Dünyası Araştırmaları 207 (2013): 181–192.
• Pakalın, M. Z. Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü vol. 3. Ankara: MEB Yayınları, 1983.
• Paydaş, Kazım. “Timurlular ve Ak-Koyunlu, Kara-Koyunlu Türkmenlerinde Kengeş Meclisi.” GTTAD 3/6 (2021): 261–268.
• Sarıcaoğlu, Fikret. Kendi Kaleminden Bir Padişahın Portresi Sultan I. Abdülhamid (1774-1789). İstanbul: Tarih ve Tabiat Vakfı Yayınları, 2001.
• Sarıcaoğlu, Fikret. “Divân-ı Hümâyûn’un Kronolojik Toplanma ve Merasim Günleri (1153-1210/1740-1795).” The Journal Of Ottoman Studies XXX (2007): 87–143.
• Seyitdanlıoğlu, Mehmet. “Eski Türklerde Devlet Meclisi “Toy” Üzerine Düşünceler.” Tarih Araştırmaları Dergisi 28/45 (2009): 1–12.
• Şakul, Kahraman. “Nizâm/ı Cedid düşüncesinde batılılaşma ve İslami modernleşme.” Divan: Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi 19 (2005): 117–150.
• Taşağıl, Ahmet. Kök Tengri’nin Çocukları. İstanbul: Bilge Kültür Sanat, 2013.
• Tekin, Osman. Kur’anda Şûrâ Kavramı. İstanbul: Gündönümü Yayınları, 2012.
• Türcan, Talip. “Şûrâ.” TDVİA vol. 39 (2010), 230–235.
• Türkal, Nazire Karaçay. “Silahtar Fındıklılı Mehmed Ağa Zeyl/i Fezleke (1065/22 Ca.1106/1654/7 Şubat 1695).” PhD diss., Marmara Üniversitesi, 2012.
• Uzunçarşılı, İsmail Hakkı. Osmanlı Tarihi, vol. III/1. Ankara: TTK Yayınları, 1983.
• Yıldız, Aysel. “Osmanlı Tarihinde Bir Ordu Boykotu: Maçin Bozgunu (1791) Akabinde Yaşanan Tartışmalar.” Cihannüma 2/II (2016): 123–162.
• Yalvar, Cihan. “Suçlamaların Gölgesinde Bir Kırım Hanı: Murad Giray Han.” Yeditepe Üniversitesi Tarih Bölümü Araştırma Dergisi 3/6 (2019): 1–18.
• Yalçınkaya, M. Alaaddin. “Türk Diplomasisinin Modernleşmesinde Reisülküttab Mehmed Raşid Efendi’nin Rolü.” The Journal Of Ottoman Studıes XXI (2001): 109–134.
• Kubbealtılugatı,Telhis, https://lugatim.com/s/telhis (access date: 15.07.2025).
• Şûrâ<https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir/%C5%9E%C3%BBr%C3%A2/suresi/4308/36/39/ayet/tefsiri>, (access date: 18.03.2024).